تأسیسات دریایی در مسیر فناوری

به گزارش اقتصادنگار، سیدشمس‌الدین موسوی، مدیرعامل شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران، در تشریح مسیر توسعه فناوری در این شرکت، دانش را یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های صنعت فراساحل دانست و گفت: برخلاف بسیاری از ظرفیت‌ها که با استفاده محدودتر می‌شوند، دانش هرچه توسعه پیدا کند، دامنه بیشتری می‌یابد و به همین دلیل، حرکت به سمت فناوری‌های نوین باید به یک رویکرد مستمر در صنایع پیشرفته کشور تبدیل شود.
پنج حوزه برای توسعه فناوری
موسوی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه پژوهش و فناوری اظهار کرد: شرکت تأسیسات دریایی ایران در سال جاری موفق شد از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری در پنج حوزه تخصصی تأییدیه دانش‌بنیان دریافت کند که این تأییدیه‌ها در سطوح یک و دو صادر شده‌اند.
به گفته وی، طراحی و ساخت جکت‌های دریایی، طراحی و ساخت تاپ‌ساید سکوهای دریایی، تولید گوی‌های شناوری، اجرای خطوط لوله دریایی و خشکی و همچنین طراحی و اجرای سیستم‌های پایپینگ سکوهای فراساحلی، پنج حوزه‌ای هستند که شرکت در آنها موفق به دریافت این تأییدیه شده است.
مدیرعامل شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران افزود: این تأییدیه‌ها در رده «فناور» صادر شده و امکان استفاده از حمایت‌های مالیاتی، تسهیلات توسعه فناوری و سایر مشوق‌های قانونی را برای شرکت فراهم کرده است.
خرمشهر؛ مرکز ساخت سازه‌های فراساحلی
موسوی با تشریح جایگاه جکت‌ها در پروژه‌های نفت و گاز دریایی گفت: برای بهره‌برداری از میدان‌های نفت و گاز در دریا، ابتدا باید یک سازه مقاوم در بستر دریا نصب شود که جکت نام دارد. این سازه، پایه استقرار سکوهای دریایی است و شرکت تأسیسات دریایی ایران امروز در طراحی و ساخت آن به سطح یک فناوری دست یافته است.
وی ادامه داد: یارد خرمشهر شرکت تأسیسات دریایی به یکی از مراکز مهم ساخت تجهیزات فراساحلی کشور تبدیل شده و بخش قابل توجهی از جکت‌ها و سازه‌های مورد استفاده در میدان‌های پارس جنوبی در این مجموعه ساخته شده است.
موسوی با اشاره به سابقه این مجموعه در پروژه‌های پارس جنوبی گفت: بیش از ۷۰ تا ۷۵ درصد عملیات ساخت جکت‌ها و تاپ‌سایدهای مورد استفاده در پارس جنوبی در یارد خرمشهر انجام شده است.
از وابستگی به توان داخلی
مدیرعامل شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران با اشاره به روند بومی‌سازی این صنعت خاطرنشان کرد: شاید تا شش یا هفت سال پیش، اجرای چنین پروژه‌هایی عمدتاً توسط شرکت‌های خارجی انجام می‌شد، اما امروز زنجیره اجرای پروژه، از مطالعات اولیه و طراحی مهندسی تا ساخت، تأمین تجهیزات، نصب و راه‌اندازی، با اتکا به متخصصان ایرانی انجام می‌شود.
به گفته موسوی، توسعه این توانمندی تنها به ساخت سازه محدود نیست و بخش‌های مختلف زنجیره مهندسی و اجرایی پروژه‌های فراساحلی را دربرمی‌گیرد.
تاپ‌ساید؛ پالایشگاه روی دریا
موسوی در ادامه به فناوری ساخت تاپ‌سایدها اشاره کرد و گفت: سکوهای دریایی بر اساس نوع کاربری طراحی می‌شوند و برخی برای استقرار نیروی انسانی، حفاری یا تجهیزات مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما تاپ‌ساید را می‌توان نوعی پالایشگاه فشرده روی دریا دانست.
وی توضیح داد: اگر یک پالایشگاه خشکی را که در چندین هکتار گسترده شده، کوچک‌سازی کنیم و تجهیزات آن را در چهار یا پنج طبقه متراکم کنیم، به ساختاری مشابه تاپ‌ساید می‌رسیم. در این سازه، فرآورش اولیه نفت و گاز استخراج‌شده از چاه‌های دریایی انجام می‌شود و محصول از طریق خطوط لوله به پالایشگاه‌های خشکی انتقال می‌یابد تا مراحل تکمیلی فرآورش روی آن انجام شود.
سکوی بلال در حال ساخت
مدیرعامل شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران در تشریح پروژه‌های در دست اجرای این مجموعه گفت: سکوی تولیدی میدان بلال که در بخش شرقی پارس جنوبی قرار دارد، هم‌اکنون در یارد خرمشهر در حال ساخت است.
وی افزود: حدود دو هفته پیش، طبقه سوم این سکو با وزنی نزدیک به ۱۸۰ تن در ارتفاع ۲۶ متری نصب شد و پس از اجرای طبقه چهارم، سازه به شکل کامل سه‌بعدی خواهد شد و عملیات نصب تجهیزات فرآیندی در آن آغاز می‌شود.
موسوی ادامه داد: پس از تکمیل فرآیند تجهیز، این سکو به خلیج فارس منتقل و در موقعیت نهایی خود نصب خواهد شد تا در تولید گاز و میعانات گازی میدان بلال مورد استفاده قرار گیرد.
پایپینگ در فضای فشرده سکوها

موسوی طراحی و اجرای خطوط لوله و سیستم‌های پایپینگ را از بخش‌های پیچیده پروژه‌های فراساحلی عنوان کرد و گفت: در سکوهای دریایی، فضای عملیاتی بسیار محدود است و حجم قابل توجهی از خطوط انتقال، تجهیزات فرآیندی و تأسیسات جانبی باید در فضایی فشرده جانمایی شود.
وی افزود: این محدودیت، طراحی سه‌بعدی و مهندسی دقیق را به یکی از الزامات اصلی پروژه تبدیل می‌کند و اجرای چنین سیستم‌هایی نیازمند تخصص بالایی است؛ ظرفیتی که امروز در شرکت تأسیسات دریایی ایران بومی‌سازی شده است.
دانش؛ مزیت ماندگار صنعت فراساحل
مدیرعامل شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران در جمع‌بندی مسیر توسعه فناوری این شرکت، دانش را مزیتی دانست که برخلاف بسیاری از منابع، با توسعه و استفاده از آن گسترده‌تر می‌شود.
وی گفت: بزرگ‌ترین نگرانی شرکت‌های پیشرو این نیست که رقبا چه محصولی تولید می‌کنند، بلکه این است که رقیب زودتر به دانشی دست پیدا کند که آنها هنوز به آن دست نیافته‌اند.
موسوی با اشاره به تجربه شرکت‌های بزرگ فناوری جهان افزود: یکی از مهم‌ترین وظایف سازمان‌های پیشرو، شناسایی مدیران و نیروهای باانگیزه‌ای است که نگاهشان به دانش آینده باشد؛ چراکه تداوم سرمایه‌گذاری روی نیروی انسانی، دانش و فناوری، مسیر نوآوری و خوداتکایی در صنایع راهبردی را هموار می‌کند.
بر این اساس، دانش‌بنیان شدن شرکت تأسیسات دریایی ایران در پنج حوزه تخصصی، بخشی از مسیر این شرکت برای توسعه توانمندی‌های فناورانه در صنعت فراساحل است؛ مسیری که از طراحی و ساخت سازه‌های دریایی آغاز شده و تا تجهیز، نصب، خطوط لوله و سیستم‌های پیچیده پایپینگ امتداد پیدا کرده است.