ساتبا و صنایع؛ همگام با انرژی پاک

در حاشیه این همایش علی قاسمی‌نژاد، رئیس گروه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در صنایع و شهرک‌های خورشیدی ساتبا، اظهار کرد: در موضوع رفع ناترازی برق، وزارت نیرو و به‌صورت ویژه سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق، ساتبا، طی سال‌های اخیر با همکاری بخش خصوصی، سندیکاها و انجمن‌های تخصصی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را به‌طور جدی در دستور کار قرار داده‌اند. قانون مانع‌زدایی؛ گامی در جهت تأمین برق صنایع وی افزود: بیشترین بخشی که از ناترازی برق و اعمال محدودیت‌ها و خاموشی‌ها متضرر شده، بخش صنعت بوده است؛ به‌ویژه صنایع بزرگ از همین رو، برای این بخش راهکارهای مختلفی در نظر گرفته شده است. رئیس گروه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در صنایع و شهرک‌های خورشیدی ساتبا ادامه داد: یکی از مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده، موضوع معافیت صنایع از محدودیت‌های برق در قالب دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های مرتبط با ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق است. بر اساس این قانون، صنایع بزرگ مکلف شده‌اند ۱۰ هزار مگاوات ظرفیت تولید برق به شبکه اضافه کنند که از این میزان، ۹ هزار مگاوات مربوط به نیروگاه‌های حرارتی و سیکل ترکیبی و یک هزار مگاوات مربوط به انرژی‌های تجدیدپذیر است. قاسمی‌نژاد تصریح کرد: در ذیل این قانون، برای صنایعی که مشمول ماده ۴ هستند یا در گروه صنایع بزرگ و انرژی‌بر قرار می‌گیرند، مشوق‌هایی در نظر گرفته شده است. اگر این صنایع به جای نیروگاه حرارتی، نیروگاه تجدیدپذیر احداث کنند، علاوه بر معافیت از محدودیت‌های برق، از ضریب پاداش نیز برخوردار می‌شوند. وی گفت: به عنوان نمونه، اگر صنعتی یک نیروگاه خورشیدی ۱۰۰ مگاواتی احداث کند، ممکن است این نیروگاه از نظر محاسبات برق هموار، حدود ۲۰ مگاوات معافیت خطی ۲۴ ساعته برای آن صنعت ایجاد کند، اما با توجه به ضریب پاداش در نظر گرفته‌شده، این میزان می‌تواند تا دو برابر محاسبه و به حدود ۴۰ مگاوات معافیت تبدیل شود. رئیس گروه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در صنایع و شهرک‌های خورشیدی ساتبا افزود: نکته مهم این است که برقی که صنایع در قالب قانون مانع‌زدایی و با احداث نیروگاه تجدیدپذیر وارد شبکه می‌کنند، از سوی وزارت نیرو برای تکالیف مرتبط با ماده ۱۶ نیز محاسبه می‌شود؛ یعنی یک نیروگاه تجدیدپذیر می‌تواند هم برای صنعت معافیت از محدودیت برق ایجاد کند و هم بخشی از تکلیف قانونی آن صنعت در حوزه تأمین انرژی تجدیدپذیر را پوشش دهد. قاسم‌نژاد اظهار کرد: احداث نیروگاه تجدیدپذیر برای صنایع چندین منفعت هم‌زمان دارد. نخست اینکه بخشی از برق مورد نیاز صنعت را تأمین می‌کند و از سوی دیگر موجب می‌شود صنعت مجبور نباشد برق را با نرخ‌های بالا، که امروز در برخی موارد بیش از ۹ هزار تومان به ازای هر کیلووات‌ساعت در بورس انرژی است، خریداری کند. وی ادامه داد: منفعت دیگر این است که صنایع با کاهش محدودیت برق می‌توانند تولید اصلی خود را حفظ کنند. در واقع مسئله فقط تأمین برق نیست، بلکه جلوگیری از عدم‌النفع ناشی از توقف تولید نیز اهمیت دارد. وقتی یک صنعت می‌تواند به تولید خود ادامه دهد، محصول خود را در بازار داخلی یا صادراتی عرضه می‌کند و این موضوع ارزش اقتصادی قابل توجهی ایجاد می‌کند. تجدیدپذیرها؛ راه‌حل عملیاتی کاهش ناترازی برق قاسمی‌نژاد با اشاره به صنایع کوچک نیز گفت: برای صنایع کوچک و واحدهایی که روی فیدرهای شرکت‌های توزیع قرار دارند، مسیر ساده‌تری پیش‌بینی شده است. اگر این واحدها به تناسب الگوی مصرف خود، نیروگاه خورشیدی احداث کنند، امکان معافیت فیدر یا آن صنعت از محدودیت‌ها فراهم می‌شود و برق تولیدی نیز در محاسبات مربوط به تکالیف قانونی آن‌ها لحاظ خواهد شد. وی افزود: در واقع وزارت نیرو تلاش کرده مدل‌های تشویقی متنوعی طراحی کند تا همه بخش‌ها، چه صنایع بزرگ، چه صنایع کوچک و چه سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی، برای ورود به حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر انگیزه داشته باشند. رئیس گروه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در صنایع و شهرک‌های خورشیدی ساتبا با اشاره به درخواست‌های سرمایه‌گذاری در بخش نیروگاه‌های حرارتی گفت: در حوزه ماده ۴ قانون مانع‌زدایی، تاکنون درخواست‌های قابل توجهی برای احداث نیروگاه‌های حرارتی ارائه شده و طبق آخرین آمار، این درخواست‌ها به بیش از ۲۵ هزار مگاوات رسیده است؛ اما صدور مجوز تأمین گاز برای این نیروگاه‌ها با محدودیت‌هایی همراه است و وزارت نفت و شرکت ملی گاز به سختی می‌توانند مجوزهای لازم را برای این میزان ظرفیت صادر کنند. وی تصریح کرد: به همین دلیل، به نظر می‌رسد در کوتاه‌مدت، یکی از اصلی‌ترین و عملیاتی‌ترین راهکارها برای کاهش ناترازی برق، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر باشد. کاربرد محدود ذخیره‌سازها در صنایع؛ صرفه اقتصادی در مصارف اضطراری رئیس گروه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در صنایع و شهرک‌های خورشیدی ساتبا در پاسخ به موضوع ذخیره‌سازهای انرژی اظهار کرد: درباره ذخیره‌سازها باید واقع‌بین بود. محدودیت‌ها و خاموشی‌هایی که برای بخش صنعت، چه صنایع کوچک و چه صنایع بزرگ، در فصول ناترازی یا ایام گرم سال اعمال می‌شود، معمولاً کوتاه‌مدت نیست و گاهی به‌صورت روزانه و در بازه‌های شش، هشت یا حتی دوازده‌ساعته اتفاق می‌افتد؛ ذخیره‌سازها برای پوشش خاموشی‌های کوتاه‌مدت، مثلاً در بخش خانگی که ممکن است قطعی برق دو ساعته باشد، موضوعیت بیشتری دارند؛ اما اگر یک صنعت بخواهد خاموشی ۱۲ ساعته خود را با باتری پوشش دهد، به یک بانک باتری بسیار بزرگ نیاز دارد که ممکن است هزینه آن از هزینه خود صنعت نیز بیشتر شود انرژی یا خرید تضمینی، برق تولیدی نیروگاه تجدیدپذیر به‌صورت جداگانه محاسبه می‌شود و با کنتور مصرفی قبلی صنعت یا مشترک ادغام نمی‌شود؛ مصرف برق صنعت با کنتور و تعرفه خود محاسبه می‌شود، اما برق تولیدی نیروگاه تجدیدپذیر در قالب مدل‌های تشویقی، با نرخ‌های بسیار بالاتری از سوی وزارت نیرو خریداری می‌شود. قاسمی‌نژاد ادامه داد: البته در مدل تهاتر یا خودتأمینی، اگر نیروگاه در محل مصرف صنعت احداث شده باشد، برق تولیدی ابتدا در شبکه داخلی همان صنعت مصرف می‌شود و مازاد نیاز از شبکه دریافت می‌شود. اگر نیروگاه خودتأمین در محل دیگری احداث شده باشد، وزارت نیرو معادل برق تولیدی را در کنتور مصرفی صنعت لحاظ می‌کند و پوشش ماده ۱۶ نیز برای آن در نظر گرفته می‌شود. وی تصریح کرد: در مدل تهاتر، صنعت از پرداخت نرخ‌های بالای برق موضوع ماده ۱۶ معاف می‌شود؛ یعنی اگر این اقدام را انجام نمی‌داد، باید برق را با نرخ‌های بالاتری خریداری می‌کرد، اما با احداث نیروگاه تجدیدپذیر، هم برق تولیدی آن محاسبه می‌شود و هم تکلیف قانونی‌اش پوشش داده می‌شود. رئیس گروه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در صنایع و شهرک‌های خورشیدی ساتبا در پایان خاطرنشان کرد: رویکرد وزارت نیرو در توسعه تجدیدپذیرها، کاملاً تشویقی است و تلاش شده همه مدل‌ها به‌گونه‌ای طراحی شوند که بخش خصوصی، اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی، برای سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر جذب شود. این مسیر علاوه بر کمک به رفع ناترازی برق، به پایداری شبکه، کاهش تلفات، ارتقای پدافند غیرعامل و کاهش هزینه‌های صنایع نیز کمک می‌کند.