سه گزینه کرمان موتور برای مشتریان در شرایط اختلال زنجیره تأمین

به گزار ش اقتصادنگار،  همزمان، مسیرهای زمینی و ریلی نیز برای انتقال قطعات مورد استفاده قرار گرفته و برای مشتریان سه گزینه حفظ قرارداد، انصراف با سود سالانه ۱۰۰ درصد و در موارد مشمول، تبدیل قرارداد به KMC Eagle در نظر گرفته شده است.
ماجرای اخیر کرمان موتور را اگر تنها از زاویه خودروهای تحویل‌نشده نگاه کنیم، بخش مهمی از واقعیت دیده نخواهد شد.
خودرو زمانی از خط تولید خارج می‌شود که مجموعه بزرگی از قطعات، مواد اولیه و مجموعه‌های فنی در زمان مناسب در اختیار کارخانه قرار گرفته باشند. به همین دلیل، هر اتفاقی که در مسیر تأمین و انتقال قطعات رخ دهد، می‌تواند مستقیماً بر برنامه تولید و در نهایت زمان تحویل اثر بگذارد.
این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که مسیرهای اصلی حمل‌ونقل با شرایطی غیرعادی مواجه باشند.
قطعات تعهدات کرمان موتور از قبل سفارش‌گذاری شده‌اند
بر اساس توضیحات ارایه‌شده درباره وضعیت تأمین کرمان موتور، قطعات منفصله مربوط به تعهدات شرکت سفارش‌گذاری شده‌اند.
بخشی از این قطعات در حال حمل هستند و بخشی دیگر نیز به دلیل شرایط ایجادشده در مسیرهای دریایی و محدودیت‌های مرتبط با تنگه هرمز، در بنادر پهلو گرفته‌اند.
این موضوع یک نکته کلیدی را روشن می‌کند؛ مسئله در این مرحله، انجام نشدن فرآیند سفارش‌گذاری قطعات نیست، بلکه اختلال در مرحله انتقال و دسترسی به قطعات است.
این دو موضوع از نظر صنعتی تفاوت زیادی با یکدیگر دارند.
وقتی قطعات یک تعهد پیش از موعد سفارش‌گذاری شده‌اند، برنامه تأمین از سوی خودروساز انجام شده است؛ اما رسیدن قطعه به خط تولید، علاوه بر سفارش‌گذاری، به حمل‌ونقل، مسیرهای تجاری، بنادر و مجموعه‌ای از زیرساخت‌های لجستیکی وابسته است.
در شرایط فعلی، همین حلقه حمل‌ونقل با محدودیت مواجه شده است.
تولید خودرو از کارخانه شروع نمی‌شود
گاهی در نگاه عمومی، تولید خودرو با فعالیت خط مونتاژ یک کارخانه یکی دانسته می‌شود؛ در حالی که خط تولید تنها آخرین حلقه یک زنجیره بسیار بزرگ است.
برای تولید یک خودرو باید قطعات متعدد در زمان مشخص در اختیار کارخانه قرار گیرد. اگر بخشی از این قطعات در مسیر حمل باقی بماند، حتی آماده بودن سایر اجزای خودرو نیز نمی‌تواند فرآیند تکمیل محصول را مطابق برنامه پیش ببرد.
از همین رو، اختلال در مسیر حمل یک محموله قطعه می‌تواند اثر خود را در چند مرحله بعدی نشان دهد و در نهایت زمان تحویل خودرو را تغییر دهد.
در شرایط فعلی کرمان موتور نیز مسئله دقیقاً در همین نقطه قابل بررسی است؛ قطعات تعهدات سفارش‌گذاری شده‌اند، اما بخشی از آنها در مسیر حمل قرار دارند و بخشی نیز در بنادر منتظر ادامه مسیر هستند.
در چنین شرایطی، فاصله میان «قطعه سفارش‌گذاری‌شده» و «قطعه موجود در خط تولید» اهمیت پیدا می‌کند.
مسیرهای جایگزین برای حفظ جریان تأمین
در مواجهه با چنین شرایطی، استفاده از مسیرهای جایگزین حمل‌ونقل اهمیت پیدا می‌کند.
کرمان موتور نیز حمل‌ونقل زمینی و ریلی را بررسی کرده و از این مسیرها برای انتقال قطعات استفاده می‌کند.
با این حال، این مسیرها ظرفیت محدودی دارند و از نظر حجم جابه‌جایی قابل مقایسه با ظرفیت حمل دریایی نیستند.
بنابراین، حمل زمینی و ریلی می‌تواند بخشی از نیاز زنجیره تولید را پوشش دهد، اما امکان انتقال تمام حجم مورد نیاز از این مسیرها وجود ندارد.
همین محدودیت ظرفیت، اهمیت مدیریت همزمان چند مسیر حمل‌ونقل را بیشتر می‌کند.
در واقع، آنچه در این مقطع در حال انجام است، تلاش برای حفظ جریان تأمین در شرایطی است که مسیر اصلی با محدودیت مواجه شده است.
سه گزینه پیش روی مشتریان
در کنار مدیریت زنجیره تأمین، موضوع مهم دیگر نحوه مدیریت قراردادهای مشتریان است.
در شرایطی که زمان تحویل برخی خودروها تحت تأثیر وضعیت حمل قطعات قرار گرفته، کرمان موتور سه مسیر را برای مشتریان در نظر گرفته است.
نخستین مسیر، حفظ قرارداد و ادامه انتظار برای تولید و تحویل خودرو است.
مشتریانی که این گزینه را انتخاب کنند، قرارداد خود را حفظ می‌کنند و کرمان موتور نیز نسبت به انجام تعهدات خود در قبال آنها متعهد خواهد بود.
مسیر دوم، انصراف از قرارداد با سود سالانه ۱۰۰ درصد است.
این گزینه در شرایط فعلی برای مشتریان در نظر گرفته شده و پرداخت آن نیز ظرف هفت روز کاری انجام می‌شود.
نکته مهم این است که استفاده از این امکان کاملاً اختیاری است و مشتری برای انتخاب آن الزامی ندارد.
مسیر سوم نیز طرح تبدیل به KMC Eagle است که جزییات آن برای قراردادها و خودروهای مختلف طی روزهای آینده اعلام خواهد شد.
به این ترتیب، مشتری می‌تواند متناسب با شرایط خود تصمیم بگیرد که قرارداد را ادامه دهد، از امکان انصراف استفاده کند یا در صورت مشمول بودن، قرارداد خود را به محصول اعلام‌شده تبدیل کند.
سود ۱۰۰ درصدی؛ گزینه‌ای متفاوت برای مشتریان
در این میان، موضوع سود انصراف ۱۰۰ درصدی اهمیت ویژه‌ای دارد.
در قراردادهای فروش فوق‌العاده اقساطی کرمان موتور، بند انصراف برای مشتری وجود ندارد و در قراردادهای پیش‌فروش نیز سود انصراف حداکثر ۲۶ درصد سالانه در نظر گرفته شده است.
اما در شرایط فعلی، شرکت امکان انصراف با سود سالانه ۱۰۰ درصد را برای مشتریان در نظر گرفته است.
این یعنی مشتریانی که به هر دلیل ترجیح می‌دهند منتظر ادامه فرآیند تأمین و تولید نمانند، امکان تعیین تکلیف قرارداد خود را با شرایطی متفاوت از روال معمول در اختیار دارند.
پرداخت این مبلغ نیز ظرف هفت روز کاری انجام خواهد شد.
در عین حال، استفاده از این گزینه کاملاً اختیاری است و مشتریانی که تمایل داشته باشند می‌توانند قرارداد خود را حفظ کنند.
انتخاب سوم مشتریان KMC Eagle؛ 
طرح تبدیل به KMC Eagle نیز در همین چارچوب تعریف شده است.
بر اساس توضیحات ارایه‌شده، جزییات این طرح برای قراردادها و خودروهای مختلف طی روزهای آینده اعلام خواهد شد و شرایط آن متناسب با نوع قرارداد و محصول مشخص می‌شود.
اهمیت این مسیر در آن است که مشتریانی که ترجیح می‌دهند به جای ادامه انتظار، مسیر دیگری را برای دریافت خودرو انتخاب کنند، در صورت مشمول بودن، یک گزینه جدید در اختیار خواهند داشت.
این انتخاب نیز کاملاً اختیاری است و مشتری می‌تواند در صورت تمایل از آن استفاده کند.
در نتیجه، سه مسیر پیش روی مشتری قرار گرفته است؛ حفظ قرارداد، انصراف با سود سالانه ۱۰۰ درصد یا استفاده از طرح تبدیل در صورت مشمول بودن.
حفظ قرارداد همچنان امکان‌پذیر است
ارایه گزینه انصراف یا تبدیل، به معنای کنار گذاشتن تعهدات قبلی نیست.
مشتریانی که هیچ‌یک از این دو گزینه را انتخاب نکنند، می‌توانند قرارداد خود را حفظ کنند و منتظر ادامه فرآیند تولید و تحویل خودرو باشند.
کرمان موتور نیز اعلام کرده است که نسبت به تعهدات خود در قبال این مشتریان متعهد خواهد بود.
با توجه به شرایط ایجادشده در زنجیره تأمین، زمان اجرای برخی تعهدات ممکن است طولانی‌تر از برنامه اولیه باشد؛ اما اصل تعهد شرکت نسبت به مشتریانی که قرارداد خود را حفظ می‌کنند، همچنان برقرار است.
این موضوع نشان می‌دهد که گزینه‌های جدید، جایگزین تعهدات شرکت نشده‌اند، بلکه برای افزایش دامنه انتخاب مشتریان در شرایط خاص فعلی تعریف شده‌اند.
مدیریت زنجیره تأمین در شرایط غیرعادی
اگر از منظر مدیریت زنجیره تأمین به شرایط فعلی نگاه کنیم، با یک وضعیت متفاوت از روال معمول صنعت خودرو مواجه هستیم.
اختلال در مسیرهای اصلی حمل‌ونقل، زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که یک صنعت به حجم بالایی از قطعات و مجموعه‌های مختلف وابسته باشد.
خودرو محصولی نیست که تولید آن تنها به یک کارخانه محدود شود. مجموعه‌ای از تأمین‌کنندگان، شرکت‌های حمل‌ونقل، بنادر و مسیرهای انتقال در این فرآیند نقش دارند.
در چنین شرایطی، حفظ جریان تأمین نیازمند استفاده همزمان از ظرفیت‌های موجود و بررسی مسیرهای جایگزین است.
کرمان موتور نیز در همین چارچوب، ضمن پیگیری تأمین قطعات از مسیرهای اصلی، ظرفیت‌های زمینی و ریلی را نیز مورد استفاده قرار داده است.
اگرچه ظرفیت این مسیرها محدود است، اما استفاده از آنها می‌تواند بخشی از جریان تأمین را حفظ کند.
حق انتخاب؛ بخش مهم ماجرا برای مشتری
در شرایط فعلی، موضوع تنها تأمین قطعات و ادامه تولید نیست؛ بلکه نحوه مدیریت شرایط مشتریان نیز اهمیت دارد.
مشتریانی که همچنان تمایل به دریافت خودروی موضوع قرارداد خود دارند، می‌توانند قرارداد را حفظ کنند.
مشتریانی که نمی‌خواهند منتظر بمانند، امکان انصراف با سود سالانه ۱۰۰ درصد را دارند.
و برای مشتریانی که در شرایط طرح تبدیل قرار می‌گیرند، گزینه KMC Eagle نیز تعریف شده است.
به این ترتیب، شرایط موجود به یک انتخاب واحد برای همه مشتریان تبدیل نشده و هر مشتری می‌تواند با توجه به وضعیت خود درباره قراردادش تصمیم بگیرد.
این موضوع به‌ویژه در شرایط اقتصادی و تورمی امروز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چراکه زمان، قدرت خرید و نیاز مصرف‌کننده به خودرو، برای هر مشتری متفاوت است.
تداوم تولید در شرایط دشوار
کرمان موتور به عنوان بزرگ‌ترین واحد تولیدی جنوب‌شرق کشور و نخستین خودروساز خصوصی کشور، با حدود ۱۳ هزار کارگر، اعلام کرده است که تولید و انجام تعهدات خود را با توجه به شرایط موجود ادامه خواهد داد.
تداوم تولید در چنین شرایطی به معنای مدیریت همزمان چندین حلقه از زنجیره تأمین است؛ از پیگیری ورود قطعات و استفاده از مسیرهای مختلف حمل‌ونقل گرفته تا برنامه‌ریزی تولید و مدیریت تعهدات مشتریان.
در چنین شرایطی، هر میزان از ظرفیت حمل‌ونقل که در دسترس باشد، می‌تواند در حفظ جریان تولید نقش داشته باشد و به همین دلیل استفاده از مسیرهای زمینی و ریلی در کنار مسیرهای دریایی اهمیت پیدا می‌کند.
از سوی دیگر، فراهم کردن امکان انتخاب برای مشتریان باعث می‌شود هر فرد بتواند متناسب با شرایط خود درباره ادامه قرارداد تصمیم بگیرد و الزام به یک مسیر واحد وجود نداشته باشد.
مسئله امروز، فراتر از یک خودروساز
آنچه امروز در زنجیره تأمین کرمان موتور دیده می‌شود، در واقع تصویری از میزان وابستگی صنعت خودرو به شبکه گسترده تأمین و لجستیک است.
خودرو در یک نقطه تولید نمی‌شود؛ تولید نهایی نتیجه اتصال زنجیره‌ای از تأمین‌کنندگان، قطعه‌سازان، حمل‌ونقل، بنادر و خطوط تولید است. بنابراین هرگونه اختلال در یکی از حلقه‌های این زنجیره می‌تواند زمان‌بندی حلقه‌های بعدی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
در چنین شرایطی، موضوع مهم این است که قطعات تعهدات کرمان موتور از قبل سفارش‌گذاری شده‌اند و برای انتقال آنها نیز مسیرهای مختلف در حال استفاده است.
در کنار این اقدامات، برای مشتریان نیز سه مسیر مشخص تعریف شده است؛ ادامه قرارداد و دریافت خودرو، انصراف با سود سالانه ۱۰۰ درصد و دریافت وجه ظرف هفت روز کاری، یا تبدیل قرارداد به KMC Eagle در صورت مشمول بودن.
به این ترتیب، شرایط فعلی را نمی‌توان صرفاً در قالب «تأخیر در تحویل خودرو» خلاصه کرد. بخش مهم ماجرا به مدیریت یک زنجیره تأمین در شرایطی بازمی‌گردد که بخشی از مسیرهای معمول حمل‌ونقل با محدودیت مواجه شده‌اند.
در چنین وضعیتی، تلاش برای حفظ جریان تأمین، استفاده از مسیرهای جایگزین و همزمان فراهم کردن گزینه‌های مختلف برای مشتریان، سه ضلع اصلی مدیریت شرایط فعلی را تشکیل می‌دهد.
کرمان موتور نیز اعلام کرده است که تولید و انجام تعهدات خود را دنبال می‌کند و مشتریانی که قرارداد خود را حفظ کنند، همچنان در چارچوب تعهدات شرکت قرار خواهند داشت.
در نهایت، برای مشتریان نیز سه گزینه مشخص وجود دارد: حفظ قرارداد، انصراف با سود سالانه ۱۰۰ درصد یا استفاده از طرح تبدیل KMC Eagle در صورت مشمول بود.