فرش دستباف کالا نیست؛ سند تحول این هنر–صنعت در مسیر تصویب هیات دولت

به گزارش اقتصادنگار، زهرا کمانی، رئیس مرکز ملی فرش ایران، در نشست خبری سی‌ودومین نمایشگاه فرش دستباف ایران  اظهارداشت: فرش دستباف کالا نیست، بلکه تجلی هویت هنری، سرمایه اجتماعی و ظرفیت اقتصادی این سرزمین است و برگزاری سی‌ودومین دوره این نمایشگاه در چارچوب سیاست‌های جدید وزارت صنعت، معدن و تجارت و رویکرد دولت در توسعه تولید و صادرات غیرنفتی، نقطه عطفی در مسیر تحول این هنر–صنعت محسوب می‌شود. وی افزود: رویکرد مرکز ملی فرش ایران بر تحول ساختاری، تقویت رقابت‌پذیری و توسعه صادرات پایدار استوار است و در همین راستا، سند راهبردی تحول فرش دستباف با مشارکت خبرگان، نمایندگان بخش خصوصی و همراهی مجلس شورای اسلامی تدوین شده و در مسیر ارائه به هیأت دولت قرار دارد. کمانی تصریح کرد: این سند، نقشه راهی جامع، زمان‌بندی‌شده و مبتنی بر شاخص‌های عملکردی برای آینده صنعت فرش ترسیم می‌کند و یکی از اهداف اصلی آن جلوگیری از خروج سرمایه از حوزه فرش دستباف و بازآفرینی جایگاه شایسته این هنر در اقتصاد ملی و تجارت جهانی است. تقویت زنجیره ارزش و دیپلماسی اقتصادی به گفته وی، نمایشگاه امسال با رویکردی تحول‌گرا تلاش دارد زنجیره ارزش فرش دستباف را از تأمین مواد اولیه، طراحی و تولید تا بازاریابی و صادرات تقویت کند و زمینه هم‌افزایی میان تولیدکنندگان، طراحان، صادرکنندگان، نهادهای مالی و دستگاه‌های سیاست‌گذار را فراهم آورد. رییس مرکز ملی فرش ایران خاطرنشان کرد: توجه ویژه به توسعه صادرات غیرنفتی، ارتقای استانداردهای کیفی، حمایت از نوآوری در طراحی، بهره‌گیری از ظرفیت تجارت الکترونیک و دیپلماسی اقتصادی از محورهای اصلی این دوره است. همچنین رعایت الزامات حقوقی و تجاری بین‌المللی، شفافیت، انضباط قراردادی و صیانت از حقوق مشارکت‌کنندگان در دستور کار قرار دارد. وی پاسداشت مالکیت فکری طرح‌ها، مقابله با عرضه محصولات غیر اصلی و تقویت نشان تجاری «پرشین کارپت» را از اولویت‌های اساسی این مرکز برشمرد و افزود: در حوزه رسانه نیز تلاش شده تصویر واقعی، فاخر و اقتصادی فرش دستباف ایران به افکار عمومی داخلی و مخاطبان خارجی منعکس شود؛ تصویری که این هنر را صنعتی اشتغال‌زا، ارزآور و هویت‌ساز معرفی می‌کند. افتتاحیه و برنامه‌های تخصصی کمانی از برگزاری آیین افتتاحیه نمایشگاه در روز دوشنبه از ساعت ۱۵ تا ۱۷ در سالن شماره یک نمایشگاه بین‌المللی تهران با حضور مقام عالی وزارت، مسئولان کشوری و سفرا خبر داد و گفت: مرکز ملی فرش ایران پس از حدود شش سال، با استقرار در سالن خلیج فارس، به معرفی مأموریت‌ها و دستاوردهای خود خواهد پرداخت. وی برگزاری کارگاه‌های تخصصی در حوزه رنگرزی، توسعه زنجیره تأمین و دوره‌های مشاوره کسب‌وکار برای فعالان فرش را از برنامه‌های جانبی نمایشگاه اعلام کرد و افزود: برنامه «تجربه‌نگاری مفاخر و پیشکسوتان فرش دستباف» نیز با حضور صاحب‌نظران برگزار خواهد شد. وضعیت صادرات و چالش‌های پیش‌رو رییس مرکز ملی فرش ایران با اشاره به جایگاه تاریخی ایران در صادرات جهانی فرش تصریح کرد: ایران همچنان رکورددار بالاترین صادرات فرش دستباف در جهان است، اما به دلیل تحریم‌ها و از دست رفتن بازارهایی مانند آمریکا که حدود ۷۰ درصد صادرات ایران را تشکیل می‌داد، آمار رسمی کاهش یافته است. وی ادامه داد: در ۱۰ ماهه امسال حدود ۴۰ میلیون دلار صادرات رسمی به ۶۱ کشور ثبت شده که وزن آن به ۱۷۳۷ تن می‌رسد. امارات متحده عربی، آلمان، ژاپن، چین و آفریقای جنوبی از مهم‌ترین مقاصد صادراتی بوده‌اند، هرچند بخشی از صادرات به‌صورت غیررسمی انجام می‌شود و آمار رسمی بیانگر کل ظرفیت واقعی نیست. کمانی رفع تعهدات ارزی صادرات فرش دستباف را یکی از مطالبات اصلی فعالان این حوزه دانست و گفت: این موضوع در قالب سند تحول در حال پیگیری از طریق هیأت وزیران است تا موانع پیش‌روی صادرکنندگان کاهش یابد. تولید، قیمت تمام‌شده و رقابت جهانی وی با بیان اینکه در ۱۰ ماهه امسال حدود دو میلیون و ۴۳۰ هزار مترمربع فرش دستباف تولید شده است، خاطرنشان کرد: افزایش قیمت مواد اولیه – به‌ویژه در مواردی که وارداتی است – و همچنین دستمزدها، بر قیمت تمام‌شده تأثیرگذار بوده است. رییس مرکز ملی فرش ایران تأکید کرد: با وجود رقابت کشورهای دیگر و تولید انبوه با قیمت پایین‌تر، فرش ایرانی همچنان از نظر کیفیت، تکنیک بافت و دوام در جایگاه برتر جهانی قرار دارد و حتی پس از گذشت یک قرن نیز قابل استفاده است. وی با اشاره به تغییر الگوی مصرف جهانی و رقابت با کف‌پوش‌های جایگزین افزود: برای تحریک تقاضای داخلی، طرح فروش اقساطی فرش دستباف با حمایت‌های دولتی در دست بررسی است. بیمه قالیبافان و تقویت جایگاه ساختاری کمانی بیمه قالیبافان را از مطالبات جدی جامعه هدف دانست و اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۱۵۶ هزار نفر تحت پوشش بیمه هستند و برنامه‌ریزی برای افزایش این رقم تا حدود ۲۰۰ هزار نفر با همکاری سازمان برنامه و بودجه و همراهی مجلس در حال پیگیری است. وی همچنین از تقویت جایگاه ساختاری مرکز ملی فرش ایران در وزارت صنعت، معدن و تجارت خبر داد و گفت: با دستور وزیر، ساختار این مرکز ارتقا یافته تا مطالبه‌گری و پیگیری مسائل این صنعت از بالاترین سطح وزارتخانه انجام شود. رییس مرکز ملی فرش ایران در پایان تأکید کرد: سی‌ودومین نمایشگاه فرش دستباف ایران نماد عزم مشترک دولت و بخش خصوصی برای احیای جایگاه این هنر اصیل است و پیام روشنی از تداوم تولید، فرهنگ، هنر و توسعه اقتصادی کشور مخابره می‌کند.