هوش مصنوعی یک پروژه فناورانه نیست؛ یک تحول مدیریتی و حکمرانی است

به گزارش اقتصاد نگار؛ حجت‌اله صیدی،  با تبریک روز کارگزار اظهار کرد: نهادهای مالی ارتباط میان بخش واقعی و بخش مالی اقتصاد را برقرار می‌کنند و کارگزاران نیز در این میان یکی از بازیگران اصلی بازار سرمایه هستند. کارگزار سرمایه را به بازار متصل می‌کند و در کنار آن، منافع سرمایه‌گذاران را دنبال می‌کند.
رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به موضوع اصلی این همایش گفت: جای خوشبختی است که موضوع هوش مصنوعی مانند بسیاری از تحولات دیگر، از سوی کارگزاران جدی گرفته شده است. کارگزاران معمولاً نسبت به تحولات جدید سریع واکنش نشان می‌دهند و در این حوزه نیز پس از طرح مباحث اولیه، اقدامات لازم را آغاز کرده‌اند.
هوش مصنوعی؛ فراتر از یک ابزار فناورانه
صیدی با بیان اینکه انسان در طول تاریخ دستاوردهای شگفت‌انگیزی خلق کرده است، هوش مصنوعی را یکی از مهم‌ترین تحولات اخیر در زندگی بشر دانست و افزود: هر فردی که با هوش مصنوعی کار می‌کند یا با آن تعامل دارد، تا حدی از قابلیت‌های این فناوری شگفت‌زده می‌شود.
وی ادامه داد: نگاه من به هوش مصنوعی، با توجه به حوزه فعالیت و مطالعاتم، این است که در بازار سرمایه و بازار مالی نباید آن را صرفاً یک پروژه فناورانه تلقی کرد. هوش مصنوعی در این حوزه یک تحول مدیریتی است.
به گفته رئیس سازمان بورس، نمی‌توان روش‌های سنتی و سیستم‌های جاری را بدون تغییر حفظ کرد و صرفاً یک ابزار جدید به آنها افزود تا سرعت و کیفیت خدمات افزایش پیدا کند. مسئله هوش مصنوعی فراتر از این است و می‌تواند به یک تحول مدیریتی و حتی تحول در حکمرانی منجر شود.
صیدی تأکید کرد: اگر بتوانیم چنین تحولی را محقق کنیم، از ظرفیت‌های هوش مصنوعی بیشترین استفاده را خواهیم برد؛ در غیر این صورت ممکن است تنها بخشی از ظرفیت این فناوری مورد استفاده قرار گیرد.
ریسک خطای هوش مصنوعی را نباید نادیده گرفت
رئیس سازمان بورس در ادامه با اشاره به محدودیت‌ها و ریسک‌های هوش مصنوعی گفت: پلتفرم‌های هوش مصنوعی گاهی پاسخ‌های عجیب و نادرست ارائه می‌کنند و این مسئله نشان می‌دهد که ریسک استفاده از این ابزارها بالاست. نمی‌توان هر پاسخی را که یک سامانه هوش مصنوعی ارائه می‌کند، صحیح تلقی کرد.
وی با اشاره به تجربه ورود فناوری‌های جدید به محیط کار افزود: زمانی که ماشین‌حساب‌های علمی وارد شدند، عده‌ای تصور می‌کردند بسیاری از افراد شغل خود را از دست خواهند داد. با ورود نرم‌افزارهای حسابداری نیز نگرانی‌های مشابهی وجود داشت، اما در عمل بخش زیادی از نیروی انسانی از انجام امور تکراری فاصله گرفت و به سمت فعالیت‌های با ارزش افزوده بالاتر حرکت کرد.
صیدی گفت: هوش مصنوعی نیز می‌تواند چنین نقشی داشته باشد. این فناوری الزاماً به معنای بیکار شدن انسان‌ها نیست، بلکه انسان را بیشتر به چالش می‌کشد تا بتواند به مسائل بزرگ‌تر و دقیق‌تر فکر کند.
بازار سرمایه پس از هوش مصنوعی، همان بازار قبلی نیست
رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار با بیان اینکه اثر هوش مصنوعی بر بازار سرمایه نباید صرفاً در افزایش اندازه بازار خلاصه شود، اظهار کرد: بازاری که پس از توسعه هوش مصنوعی شاهد آن خواهیم بود، احتمالاً همان بازار فعلی با ۱۰ درصد ارزش بیشتر نیست؛ بلکه بازاری است که کیفیت خدمات در آن به‌طور اساسی متحول شده است.
وی افزود: در چنین بازاری، افشا و شفافیت نیز معنای متفاوتی پیدا خواهد کرد و کیفیت دسترسی به اطلاعات و خدمات ارتقا می‌یابد.
صیدی با اشاره به سه محور اصلی بازار سرمایه گفت: ما همواره سه اصل تشکیل سرمایه، کارایی بازار و حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران را دنبال می‌کنیم و هوش مصنوعی باید به ارتقای هر سه این اصول کمک کند.
به گفته وی، سرمایه‌گذار باید احساس کند سرعت ارائه خدمات کارگزاری افزایش یافته، کیفیت خدمات بالاتر رفته و در کنار آن، ریسک نیز بهتر مدیریت می‌شود. بنابراین، هدف باید ارائه خدمات باکیفیت، همراه با مدیریت ریسک و شفافیت بیشتر باشد.
لزوم شکل‌گیری زیست‌بوم هوش مصنوعی در بازار سرمایه
صیدی با اشاره به اقدامات سازمان بورس در این حوزه اظهار کرد: سازمان بورس تلاش کرده است ضوابط و دستورالعمل‌هایی را تصویب و ابلاغ کند که به زیست‌بوم بازار سرمایه برای استفاده بهتر از هوش مصنوعی کمک کند.

وی تأکید کرد: رویکرد ما نباید حذف هوش مصنوعی یا رها کردن آن باشد، بلکه باید تکلیف این فناوری را روشن کنیم و مشخص باشد که قرار است از آن استفاده کنیم.
رئیس سازمان بورس ادامه داد: این موضوع فقط مربوط به سازمان بورس نیست. شرکت‌های سرمایه‌گذاری، سبدگردان‌ها، مدیران صندوق‌ها، سرمایه‌گذاران حقوقی و حقیقی و سایر ارکان بازار، هرکدام در جایگاه خود در این زیست‌بوم نقش دارند.
به گفته صیدی، همکاری میان اجزای مختلف بازار سرمایه برای استفاده مؤثر از هوش مصنوعی ضروری است و این همکاری می‌تواند بازار را به سمت کارایی بیشتر، یکپارچگی و بالندگی سوق دهد.
هوش مصنوعی در تنظیم‌گری، نظارت و گزارشگری مالی
رئیس سازمان بورس با اشاره به ظرفیت‌های هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف بازار سرمایه گفت: در حوزه‌هایی مانند الگوریتم‌ها، تحلیل، گزارشگری مالی و سامانه کدال، استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند تحول‌آفرین باشد.
وی افزود: هرچقدر هوش مصنوعی بتواند در این حوزه‌ها به تنظیم‌گری و نظارت کمک کند و کیفیت ارائه خدمات را افزایش دهد، بازار نیز از مزایای بیشتری برخوردار خواهد شد.
صیدی تأکید کرد: نباید هوش مصنوعی را صرفاً یک پروژه شرکتی دید که هر شرکت به‌صورت جداگانه آن را اجرا کند. این فناوری مانند خرید یک رایانه یا راه‌اندازی یک سرور نیست؛ بلکه باید همه اجزای بازار سرمایه دست به دست هم دهند تا یک زیست‌بوم مناسب شکل بگیرد و بتوانیم از مزایای آن استفاده کنیم.
وی در عین حال بر ضرورت مدیریت ریسک‌های این فناوری تأکید کرد و گفت: در کنار استفاده از ظرفیت‌های هوش مصنوعی، باید مراقب ریسک‌های آن نیز باشیم و آنها را مدیریت کنیم.
هوش مصنوعی، مسیر فعالیت‌های تکراری را تغییر می‌دهد
صیدی با اشاره به آثار هوش مصنوعی بر فرآیندهای کاری اظهار کرد: بخشی از کارهایی که امروز انجام می‌دهیم، در آینده دیگر تکرار نخواهد شد و انسان‌ها می‌توانند زمان و ظرفیت خود را برای فکر کردن، برنامه‌ریزی و انجام فعالیت‌های با ارزش بالاتر اختصاص دهند.
وی افزود: اگر این پروژه را به شکل درست و جمعی پیش ببریم، می‌توانیم از ظرفیت هوش مصنوعی برای ساختن بازاری بزرگ‌تر، عمیق‌تر و بالنده‌تر استفاده کنیم.
امید به بهبود عملکرد بازار سرمایه در نیمه دوم سال
رئیس سازمان بورس در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به شرایط شش‌ماهه نخست سال و چالش‌های پیش‌روی اقتصاد کشور گفت: شش ماه نخست سال را پشت سر گذاشته‌ایم و گزارش‌هایی که از عملکرد شرکت‌ها دریافت می‌شود، عموماً گزارش‌های بدی نیست، هرچند برخی شرکت‌ها و صنایع همچنان با چالش‌های خود مواجه هستند.
صیدی ادامه داد: با شرکت‌هایی که در ارتباط بوده‌ایم و از آنها گزارش عملکرد و پیش‌بینی دریافت کرده‌ایم، برخی انتظار دارند نیمه دوم سال را نیز با شرایط مناسبی پشت سر بگذارند؛ البته مانند هر سال، بعضی صنایع و شرکت‌ها با چالش‌های خاص خود مواجه‌اند.
وی ابراز امیدواری کرد: در ادامه این مسیر، نیمه دوم سال برای بازار سرمایه به‌مراتب بهتر از نیمه نخست باشد و تعداد سرمایه‌گذاران و فعالان بازار افزایش پیدا کند، ارزش بازار رشد داشته باشد و نقدشوندگی نیز افزایش یابد.
رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در پایان گفت: امیدوارم با پروژه بزرگی که با همت کانون کارگزاران آغاز شده و با توجه جدی فعالان این حوزه و سازمان بورس، بتوانیم در کنار یکدیگر بازار سرمایه‌ای بزرگ‌تر، عمیق‌تر و بالنده‌تر ایجاد کنیم.