این موضوع نخستینبار در آیین اختتامیه دهمین اجلاس کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و تجاری ایران و قطر در آذرماه سال گذشته مطرح شد؛ نشستی که با حضور مقامهای دو کشور برگزار شد و طی آن بر گسترش روابط اقتصادی، تجاری و انرژی میان تهران و دوحه تأکید شد. در همان زمان، وزیر نیرو بر ضرورت ورود روابط اقتصادی دو کشور به مرحلهای راهبردیتر تأکید کرده و اعلام کرده بود که ایران آمادگی استقبال از سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی قطری را در زمینههای مختلف دارد.
در چارچوب این همکاریها، دو کشور توسعه مبادلات اقتصادی در حوزههای خدمات فنی، مهندسی و صادرات کالا و تجهیزات را در دستور کار قرار دادهاند. برآوردها نشان میدهد ارزش مبادلات فعلی ایران و قطر در این حوزهها حدود ۲۰۰ میلیون دلار است و برنامهریزی شده این رقم در آینده نزدیک به یک میلیارد دلار در سال افزایش یابد.
ایران طی سالهای اخیر در طراحی و اجرای پروژههای بزرگ انرژی، از سدسازی و نیروگاههای برقآبی گرفته تا توسعه شبکههای انتقال و صادرات برق به کشورهای منطقه، تجربههای متعددی کسب کرده است. اکنون با نهایی شدن مطالعات پروژه اتصال الکتریکی ایران و قطر، انتظار میرود گام تازهای برای ایجاد شبکه برق منطقهای و افزایش نقش ایران در بازار انرژی خلیج فارس برداشته شود.
بر اساس آمارهای رسمی، صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران در حوزه آب و برق در سال ۱۴۰۳ حدود ۴۰ میلیون دلار و صادرات کالا و تجهیزات بیش از ۳۷۵ میلیون دلار بوده است. مقامهای وزارت نیرو میگویند توسعه همکاری با کشورهای آسیایی و آفریقایی و اجرای طرحهای مشترک از جمله اهداف اصلی در مسیر افزایش صادرات و بهرهگیری از ظرفیتهای فنی داخلی است.
به اعتقاد کارشناسان، اجرای پروژه کابل زیردریایی ایران و قطر نهتنها نقطه عطفی در همکاریهای دوجانبه خواهد بود، بلکه میتواند مسیر جدیدی برای تبادل انرژی در خلیج فارس و تقویت امنیت انرژی منطقه فراهم کند.