پسروی خزر فعالیت کشتی‌ها را متوقف می‌کند؟/ برنامه‌ریزی برای روزهای سخت

به گزارش اقتصادنگار به نقل از ایسنا، پسروی آب دریای خزر و کاهش مستمر سطح آب این دریا، نگرانی‌ها درباره آینده بنادر شمالی کشور، تداوم فعالیت‌های تجاری و وضعیت زیست‌محیطی مناطق ساحلی را افزایش داده است؛ روندی که در صورت ادامه، می‌تواند با کاهش عمق آب و محدودیت تردد کشتی‌ها، فعالیت برخی بنادر را با چالش جدی مواجه کند. در همین راستا، علی عبدالعلی‌زاده - نماینده رئیس‌جمهور در ستاد توسعه دریامحور - با حضور در خبرگزاری ایسنا ضمن تشریح ابعاد این بحران و پیامدهای احتمالی آن، از اقدامات انجام‌شده برای مقابله با پسروی خزر، افزایش عملیات لایروبی و برنامه‌های در دست بررسی برای حفظ فعالیت بنادر شمالی کشور به ارائه توضیحاتی پرداخت که در ادامه مشروح گفت‌وگوی وی آمده است: 

علی عبدالعلی زاده در گفت‌وگو با ایسنا، در پاسخ به این سوال که پسروی خزر و کاهش آب دریای شمال چه تاثیری بر فعالیت‌های بنادر شمالی خواهد داشت، گفت: پسروی آب خزر و کاهش سطح آب دریا برای همه کشورهای حاشیه این دریا مشکل ایجاد می‌کند، اما میزان آسیب در مناطق مختلف یکسان نیست. در کشور ما به دلیل موقعیت جغرافیایی و سطح زیرین دریای خزر آسیب کم بوده، اما کشورهای روسیه و قزاقستان و همچنین آذربایجان پسروی‌های زیادی داشتند. در بخش شرقی کشور به‌ویژه استان گلستان این مسئله جدی‌تر است و ارتباط خلیج گرگان با دریای خزر قطع شده؛ موضوعی که خطر خشک‌شدن کامل این خلیج را افزایش داده است.

بنادر استان گلستان؛ در معرض خطر جدی

وی با هشدار نسبت به پیامدهای ادامه این روند گفت: تمام بنادر استان گلستان در معرض تهدید قرار دارند و اگر سطح آب با روند فعلی یعنی سالیانه ۲۰ سانتی متر کاهش پیدا کند ممکن است در پنج سال آینده تنها سه تا چهار بندر در کشور امکان فعالیت داشته باشند. در چنین شرایطی کاهش عمق آب می‌تواند مانع ورود کشتی‌ها به بنادر شود.

نماینده رییس جمهور در ستاد توسعه دریا محور درباره عوامل مؤثر بر پسروی آب دریای خزر توضیح داد: کاهش بارندگی، خشکسالی و افزایش دما از عوامل مؤثر در این وضعیت هستند. بر اساس تحلیل‌های کارشناسی، افزایش تبخیر نقش مهمی در کاهش سطح آب خزر داشته و در شرایط فعلی کنترل مستقیم این روند دشوار است. با کشورهای حاشیه دریای خزر به دنبال این هستیم که میزان آب ورودی به دریا را افزایش دهیم.

باید تا حد امکان آب بیشتری به دریای خزر برسد

او با اشاره به راهکارهای مقابله با این بحران گفت: یکی از اقداماتی که می‌توان دنبال کرد صرفه‌جویی در مصرف آب رودخانه‌هایی است که به دریای خزر می‌ریزند و جلوگیری از هدررفت منابع آبی است تا در حد امکان آب بیشتری به این دریا برسد. همچنین همکاری با کشورهای همسایه برای بررسی راهکارهای افزایش ورودی آب به خزر ضروری است.

نماینده رئیس جمهوری با اشاره به بهبود وضعیت دریاچه ارومیه در پی افزایش بارندگی‌ها ابراز امیدواری کرد که تغییرات بارشی بتواند در بهبود وضعیت دریای خزر نیز مؤثر باشد. بیش از ۴ میلیارد متر مکعب آب در پایان تابستان در دریاچه ارومیه داشتیم در حالی که در سال‌های گذشته این مقدار به کمتر از یک میلیارد مترمکعب هم رسیده بود. بنابراین این امیدواری وجود دارد که همزمان با افزایش بارندگی‌ها سطح آب دریای خزر نیز افزایش یابد. مطالعات کارشناسی و برنامه‌ریزی برای مواجهه با شرایط بحرانی در دستور کار قرار دارد.

در جلسات مشترک با سازمان برنامه و بودجه، سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان محیط زیست و سایر دستگاه‌های مرتبط شرایط مختلف بررسی شده و هدف این است که حتی در بدترین سناریوها، امکان فعالیت پایدار دست‌کم سه بندر حفظ شود.

عبدالعلی‌زاده در ادامه گفت: در جلسات مشترک با سازمان برنامه و بودجه، سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان محیط زیست و سایر دستگاه‌های مرتبط شرایط مختلف بررسی شده و هدف این است که حتی در بدترین سناریوها، امکان فعالیت پایدار دست‌کم سه بندر حفظ شود.

وی با اشاره به برنامه‌های در دست بررسی برای مقابله با پیامدهای پسروی آب دریای خزر گفت: حفظ ارتباط بنادر با آب دریا از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا در صورت توقف پسروی آب در یک نقطه، می‌توان با سرمایه‌گذاری و اجرای طرح‌هایی مانند احداث پل و انتقال تجهیزات، برخی از بنادر دورافتاده از ساحل را دوباره به چرخه فعالیت بازگرداند هرچند این اقدامات هزینه‌بر خواهد بود. شرایط دریای خزر، وضعیت بنادر و گونه‌های زیستی موجود در این دریا از موضوعات مهمی است که در چارچوب برنامه‌های توسعه دریامحور مورد توجه قرار گرفته و توان کارشناسی و تصمیم‌گیری برای بررسی سناریوهای مختلف و آمادگی در برابر شرایط احتمالی به کار گرفته شده است.

تمرکز اصلی حفظ سه بندر مهم است

عبدالعلی‌زاده با اشاره به اینکه در صورت تداوم پسروی آب بسیاری از بنادر با خطر مواجه خواهند شد، اظهار کرد: در حال حاضر تمرکز ما بر حفظ پایداری بنادر امیرآباد، کاسپین و انزلی است و در صورت ادامه روند فعلی کاهش سطح آب، سایر بنادر نیز ممکن است با محدودیت جدی در فعالیت مواجه شوند.

وی ابراز امیدواری کرد که با توجه به گزارش‌های مربوط به وضعیت بارندگی در سال آبی جدید روند پسروی آب دریای خزر کاهش یابد و حتی به افزایش سطح آب منجر شود تا نگرانی‌ها درباره آینده بنادر شمالی و محیط زیست این دریا برطرف شود.

استقرار چهار دستگاه لایروب در دریای خزر

نماینده رئیس جمهور در ستاد توسعه دریامحور در پاسخ به این سوال که چه اقداماتی برای حل این چالش انجام شده است؟ اظهار کرد: طی دو سال گذشته نیاز به لایروبی افزایش یافته و در حال حاضر بیش از چهار دستگاه لایروب در دریای خزر فعال هستند.

وی با بیان اینکه در گذشته سازمان بنادر و دریانوردی یک دستگاه لایروب در اختیار داشت که به نوبت برای لایروبی بنادر مختلف استفاده می‌شد، افزود: با افزایش نیازها یک دستگاه لایروب به‌صورت مستمر در بندر آستارا مستقر شده تا با لایروبی شبانه‌روزی امکان تردد کشتی‌ها و فعالیت این بندر حفظ شود. همچنین یک دستگاه لایروب از سال گذشته در استان گلستان و در کانال تامین آب مجتمع پرورش میگوی گمیشان مستقر شده تا ارتباط آب دریا با مزارع پرورش میگو قطع نشود و تولید در این مجموعه ادامه یابد. دستگاه‌های دیگری نیز برای لایروبی سایر بنادر و رفع محدودیت‌های موجود فعالیت می‌کنند.

 پسروی آب خزر فعلا اختلالی در تردد کشتی‌ها ایجاد نکرده است

وی در پاسخ به این پرسش که آیا پسروی آب خزر در شرایط فعلی اختلالی در تردد کشتی‌ها ایجاد کرده؟ گفت: در شرایط فعلی رفت‌وآمد کشتی‌ها و فعالیت‌های اقتصادی در بنادر شمالی برقرار است و اختلالی در این زمینه ایجاد نشده است.