18 ماه توسعه برای پشتوانه سازی تولید در فولاد هرمزگان

به گزار ش اقتصادنگار،  آیدین اسعدی، معاون توسعه فولاد هرمزگان، در گفت و گویی رسانه ای ضمن تشریح عملکرد این دوره، جزئیات پیشرفت پروژه‌های اصلی، سرمایه‌گذاری در ستاره سیمین هرمز و مشارکت در طرح بزرگ انتقال پساب بندرعباس را بیان می‌کند.

رویکرد اصلی فولاد هرمزگان در پیشبرد طرح‌های توسعه طی این ۱۸ ماه چه بوده است؟

رویکرد اصلی ما، تقویت زیرساخت‌هایی است که تداوم تولید و رشد آینده شرکت به آن‌ها وابسته است. توسعه ظرفیت فولادسازی زمانی به نتیجه می‌رسد که تأمین آهن اسفنجی، گازهای صنعتی، برق و آب نیز متناسب با آن پیش برود. در کنار این موضوع، بهبود بهره‌وری تجهیزات موجود و ارتقای ایمنی و الزامات محیط‌زیستی نیز در برنامه توسعه جایگاه مشخصی دارد.با راهبری مدیران ارشد و تلاش متخصصان، پیمانکاران و مجریان پروژه‌ها، در این دوره هم تکمیل طرح‌های آغازشده دنبال شد و هم مطالعات و آماده‌سازی پروژه‌های جدید ادامه یافت. هدف این است که سرمایه‌گذاری‌های توسعه‌ای، به ظرفیت قابل بهره‌برداری و پشتوانه‌ای مطمئن برای تولید تبدیل شوند.

در حوزه مطالعات مهندسی و آماده‌سازی پروژه‌ها برای اجرا، چه اقداماتی انجام شده است؟

از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا پایان نیمه نخست سال ۱۴۰۵، فعالیت‌های مطالعات مهندسی روی ۱۲۷ پروژه انجام شد. بر اساس جمع‌بندی گزارش عملکرد، ۷۱ پروژه مجوز کمیته سرمایه‌گذاری دریافت کردند و مطالعات ۳۲ پروژه تکمیل و برای اجرا ابلاغ شد.این مطالعات، طیفی از نیازهای شرکت را پوشش می‌دهد؛ از ارتقای ایمنی تجهیزات و بهبود عملکرد جرثقیل‌ها تا اصلاح سامانه‌های احیا و فولادسازی، تأمین زیرساخت‌های مگامدول و واحد گازهای صنعتی شماره دو و توسعه قابلیت تولید محصولات کیفی.

برای نمونه، پیشرفت مطالعات پروژه گاززدایی و ارتقای قابلیت‌های فولادسازی و ریخته‌گری برای تولید تختال کیفی، از ۳۶ به ۶۲٫۹ درصد رسید. این موضوع نشان می‌دهد که در کنار افزایش ظرفیت، ارتقای کیفیت و توسعه توانمندی‌های تولید نیز دنبال شده است.در ارزیابی سبد مطالعات، ۲۸ پروژه در وضعیت عدم تصویب، چهار پروژه در وضعیت ادغام در سایر پروژه‌ها و ۲۴ پروژه در وضعیت تعلیق یا توقف ثبت شده‌اند.

کارنامه بخش اجرا را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

در گزارش این دوره، ۳۸ پروژه در سبد فاز اجرا ثبت شده است. از این تعداد، در پایان دوره ۲۱ پروژه در حال اجرا، هفت پروژه در وضعیت تحویل موقت و سه پروژه در وضعیت تحویل قطعی قرار داشتند. سه پروژه نیز در وضعیت فسخ و چهار پروژه در وضعیت خاتمه پیمان ثبت شدند.لازم به ذکر است که جهت ادامه فعالیت پروژه های فسخ یا خاتمه پیمان اقدامات موثری انجام شده و واگذاری سه پروژه به پیمانکاران جدید جهت ادامه کار انجام و مابقی نیز در دست اقدام می باشد.به این ترتیب، ۱۰ پروژه از این سبد برای بهره‌برداری تحویل شده است. علاوه بر آن، ۱۹ پروژه کوچک در قالب قراردادهای باز تکمیل شد که موضوعاتی مانند بهبود تهویه و روشنایی، اصلاح ارت، رفع مغایرت‌های ایمنی، تکمیل فضاهای خدماتی و انبارها، باسکول‌ها و مسیرهای دسترسی را در بر می‌گیرد.پیشرفت کل سبد اجرایی نیز از ۵۰٫۵۷ درصد در ابتدای دوره به ۵۷٫۱۲ درصد در پایان نیمه نخست سال ۱۴۰۵ رسید؛ یعنی ۶٫۵۵ واحد درصد افزایش. در همین بازه، پیشرفت پروژه‌های توسعه و زیرساخت از ۴۹٫۰۳ به ۵۵٫۰۴ درصد و پیشرفت پروژه‌های بهینه‌سازی از ۵۳٫۳۷ به ۶۲٫۱۲ درصد افزایش یافت.

مهم‌ترین پروژه‌های تحویل‌شده در این دوره کدام‌اند؟

پروژه لنس سایدوال اکسیژن، کربن و آهک کوره‌ها، سامانه مخابراتی تونل‌های انتقال برق با پوشش رادیویی، سامانه پایش آنلاین دودکش‌های فولادسازی و نمونه‌گیر خودکار آهن اسفنجی، از جمله پروژه‌های تحویل‌شده هستند.همچنین، اصلاح بخشی از خطوط و سامانه‌های آتش‌نشانی سایت، سامانه پیجینگ و اینترکام جرثقیل‌های ذوب و اسلب‌یارد، سامانه اعلام و اطفای حریق ساختمان‌های LSF، محوطه‌سازی و ساماندهی تصفیه‌خانه فاضلاب بهداشتی و مسیرهای مرتبط و نصب دو مکانیزم مولتی‌پاکت‌بر روی دو دستگاه کامیون به پایان رسیده است.مدرسه ۱۲کلاسه فولاد هرمزگان در شهرک پیامبر اعظم و فضاهای جانبی آن نیز در فهرست پروژه‌های تحویل‌شده این دوره قرار دارد.

مدول سوم احیای مستقیم، به‌عنوان یکی از پروژه‌های اصلی شرکت، در چه وضعیتی قرار دارد؟

مدول سوم احیای مستقیم با ظرفیت اسمی سالانه یک‌میلیون و ۷۲۰هزار تن و فناوری بومی پِرِد، از طرح‌های راهبردی فولاد هرمزگان برای تقویت تأمین خوراک فولادسازی است. اجرای این پروژه از مرداد ۱۴۰۱ آغاز شده است.پیشرفت کل پروژه در دوره مورد گزارش، از ۳۹٫۱۹ به ۴۶٫۶۲ درصد رسید که معادل ۷٫۴۳ واحد درصد افزایش است. در تفکیک فعالیت‌ها، مهندسی پروژه ۸۲٫۱۶ درصد، تأمین تجهیزات ۴۷٫۵۹ درصد و عملیات اجرایی ۴۲٫۲۰ درصد پیشرفت دارد.این پروژه با محدودیت‌هایی در تأمین تجهیزات و مواد و اختلال در زنجیره تأمین، از جمله در شرایط جنگی، مواجه بوده است. با این حال، بر اساس گزارش شرح وضعیت، در دو ماه اخیرِ آن گزارش، ۴٫۱۸ واحد درصد پیشرفت ثبت شده که بیانگر شتاب‌گرفتن فعالیت‌ها در این مقطع است.

بهره‌برداری از این واحد چه اثری بر تولید و تاب‌آوری فولاد هرمزگان خواهد داشت؟

این واحد با قابلیت تولید آهن اسفنجی سرد، آهن اسفنجی گرم و بریکت گرم طراحی شده است. تنوع محصول، انعطاف بیشتری در تأمین خوراک فولادسازی و مدیریت شرایط بهره‌برداری ایجاد می‌کند.با راه‌اندازی مگامدول، امکان جبران کسری آهن اسفنجی و کاهش وابستگی به خرید خوراک از بیرون شرکت فراهم می‌شود. قابلیت تولید و ذخیره‌سازی بریکت گرم نیز می‌تواند پشتوانه‌ای برای تأمین خوراک در دوره‌های محدودیت گاز باشد.از این منظر، اهمیت پروژه علاوه بر افزایش ظرفیت تولید آهن اسفنجی، به تقویت اطمینان در تأمین خوراک و افزایش تاب‌آوری تولید بازمی‌گردد.همچنین با اکان تولید بریکت گرم می تواند بر ظرفیت های صادراتی فولاد هرمزگان بیافزاید.پروژه ستاره سیمین هرمز چه جایگاهی در سرمایه‌گذاری‌های توسعه‌ای شرکت دارد؟ستاره سیمین هرمز، پروژه‌ای مستقل از مدول سوم فولاد هرمزگان است که با کارفرمایی شرکت صنایع معدنی و فولادی ستاره سیمین هرمز، در منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس اجرا می‌شود.

فولاد هرمزگان با سهم ۵۱٫۳۴ درصد در این پروژه مشارکت دارد و بر اساس گزارش موجود، سرمایه‌گذاری انجام‌شده شرکت در آن تاکنون به ۳۵٬۹۳۶ میلیارد ریال رسیده است. تامین اعتبار و تزریق به موقع نقدینگی به این پروژه از دست آوردهای مهم در راستای ایفای تعهدات فولاد هرمزگان به عنوان سهام دار عمده این پروژه می باشد.

موضوع پروژه، احداث یک واحد مگامدول احیای مستقیم با فناوری بومی پِرِد و ظرفیت اسمی سالانه یک‌میلیون و ۷۲۰هزار تن آهن اسفنجی است. در شناسنامه طرح، امکان افزایش ظرفیت تا دو میلیون تن در سال نیز مشروط به تأمین زیرساخت‌های خوراک و انرژی پیش‌بینی شده است.این سرمایه‌گذاری، مشارکت فولاد هرمزگان در بخش بالادستی زنجیره فولاد را گسترش می‌دهد و با بهره‌برداری از آن، ظرفیت تولید آهن اسفنجی منطقه افزایش خواهد یافت.

پیشرفت و مشخصات اجرایی و قراردادی ستاره سیمین چگونه است؟

طبق شناسنامه پروژه، پیشرفت فیزیکی واقعی پروژه ستاره سیمین هرمز تا 20 شهریور ماه ۱۴۰۵، برابر با ۶۲٫۲۳ درصد بوده است.قرارداد پروژه در ۳۱ شهریور ۱۴۰۱ تنفیذ شده و اجرای پروژه بر عهده مشارکت فولاد تکنیک و شرکت MME قرار دارد و شرکت مهندسی و تکنولوژی تارا طرح، مشاور و دستگاه نظارت آن است.واحد گازهای صنعتی شماره دو چه نقشی در پشتیبانی از توسعه فولادسازی دارد؟این واحد برای تأمین نیازهای گازهای صنعتی پروژه های توسعه و پشتیبانی از توسعه فولادسازی اهمیت زیادی دارد. پیشرفت کل پروژه در پایان دوره به ۷۶٫۴۶ درصد رسیده است؛ این رقم در ابتدای دوره ۷۴٫۹۰ درصد بود.در تفکیک فعالیت‌ها، مهندسی پروژه ۹۳٫۷۰ درصد، تأمین تجهیزات ۹۶٫۶۴ درصد و عملیات اجرایی ۶۰٫۵۰ درصد پیشرفت دارد.با بهره‌برداری از این واحد، ظرفیت تولید ساعتی ۱۰هزار نرمال‌مترمکعب اکسیژن، ۱۸هزار نرمال‌مترمکعب نیتروژن، ۳۰۰ نرمال‌مترمکعب آرگون و ۱۵هزار نرمال‌مترمکعب هوای فشرده به مجموعه اضافه خواهد شد.

طبق طراحی و گزارش فنی، این واحد زیرساخت گازهای صنعتی مورد نیاز توسعه فولادسازی تا ظرفیت ۲٫۵ میلیون تن را فراهم می‌کند. تحقق این ظرفیت تولید، به تکمیل سایر الزامات و زیرساخت‌های مرتبط نیز وابسته است.

برای تأمین گاز مورد نیاز طرح‌های جدید چه اقداماتی انجام شده است؟

پروژه توسعه ایستگاه گاز برای پاسخ به نیاز مگامدول و سایر نیازهای آتی کارخانه در دست اجراست. پیشرفت این پروژه از ۸۵٫۵۵ درصد در ابتدای دوره به ۹۲٫۹۸ درصد رسیده است.در بخش مهندسی، پیشرفت ۹۵٫۴۲ درصد، در تأمین تجهیزات ۹۸٫۴۹ درصد و در عملیات اجرایی ۸۹٫۲۷ درصد ثبت شده است.تکمیل این طرح، ظرفیت دریافت و توزیع گاز در سایت را متناسب با نیاز طرح های توسعه فعلی و آتی فولاد هرمزگان برآورده می نماید. بهره‌برداری از این زیرساخت نیز با میزان گاز قابل تأمین از شبکه و برنامه مدیریت محدودیت‌های انرژی ارتباط دارد.

در حوزه زیرساخت برق، مهم‌ترین پروژه‌ها در چه مرحله‌ای هستند؟

پروژه برقداری دو ترانسفورماتور ۱۹۰ مگاولت‌آمپری و ارتقای اتوماسیون پست ۲۳۰ کیلوولت، از ۸۹٫۴۵ درصد به ۹۷٫۳۹ درصد پیشرفت رسیده است. پیشرفت مهندسی، تأمین و اجرای آن نیز به‌ترتیب ۹۷٫۶۴، ۹۸٫۸۰ و ۹۶٫۳۴ درصد است.

این پروژه با هدف تقویت ظرفیت و پایداری برق‌رسانی داخلی به واحدهای تولیدی دنبال می‌شود. در برنامه زیرساختی، پست ۳۳ کیلوولت GIS نیز برای کاهش بار ترانس‌های موجود و فراهم‌کردن امکان برق‌رسانی به توسعه سایت مطرح شده است.

توسعه پست‌های توزیع و پیش‌بینی سه مگاوات برق اضطراری از طریق چهار دیزل‌ژنراتور برای نواحی مشخص سایت نیز از دیگر اقدامات این حوزه است.

همچنین، پروژه زیرساخت برق مرتبط با افزایش ظرفیت تختال از ۱٫۵ به دو میلیون تن، ۲۰٫۳۲ درصد پیشرفت دارد. پیشرفت اتوماسیون پست برق SMP به ۸۶٫۲۲ درصد و پروژه بهسازی اتاق و تعویض ترانس کوره شماره یک که در اسفند ماه 1404 ابلاغ شده نیز به ۲۸٫۷۷ درصد رسیده است.

در کنار احداث واحدهای جدید، چه اقداماتی برای افزایش بهره‌وری تجهیزات موجود انجام شده است؟

پروژه لنس سایدوال کوره‌های قوس الکتریکی، یکی از اقدامات مهم این بخش است که در دوره مورد گزارش برای بهره‌برداری تحویل شد.

این سامانه برای تزریق کنترل‌شده اکسیژن، گاز، کربن و آهک به کوره‌ها تعریف شده است. طبق گزارش فنی، اجرای آن با افزایش حدود پنج‌هزار تن تولید ماهانه برای هر کوره همراه بوده است.

کاهش مصرف ویژه برق و الکترود، کوتاه‌ترشدن زمان ذوب و بهبود کنترل سرباره و کیفیت مذاب نیز از دستاوردهای گزارش‌شده این طرح است. چنین پروژه‌هایی نشان می‌دهند که بخشی از توسعه شرکت، از مسیر افزایش بهره‌وری ظرفیت‌های موجود دنبال می‌شود. همچنین در پلنت احیا مستقیم نیز با هدف افزایش پایداری عملیات تولید، جلوگیری از خوردگی تجهیزات پروژه، افزایش تولید واحد احیا بواسطه افزایش عمر و راندمان کاتالیست های ریفرمر، احداث سولفورزدایی در دست اقدام می باشد که این پروژه نیز با پیشرفت ۹۲٫۵۸ درصد همراه بوده است.

برنامه توسعه در حوزه آب و بازچرخانی پساب چگونه پیش رفته است؟در این حوزه، بازگردانی پساب صنعتی داخل کارخانه و مشارکت در تأمین پساب تصفیه‌شده شهری به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌شود.پروژه تصفیه‌خانه پساب‌های صنعتی سایت، در راستای تعدات زیست محیطی فولاد هرمزگان و همچنین امکان بازگرداندن ۲۸۰ مترمکعب در ساعت پساب تصفیه شده به چرخه مصرف طراحی شده است. پیشرفت این طرح در پایان دوره به ۸۹٫۸۶ درصد رسیده است.تکمیل این پروژه، ضمن کمک به مدیریت پساب صنعتی، بخشی از نیاز آبی طرح‌های توسعه را پاسخ خواهد داد. پروژه اصلاحات سیستم پیش تصفیه آب‌شیرین‌کن جنوبی نیز با پیشرفت ۵۱٫۷۴ درصد در سبد اجرایی قرار دارد.در کنار این طرح‌ها، محوطه‌سازی و ساماندهی تصفیه‌خانه فاضلاب بهداشتی و مسیرهای مرتبط نیز به‌عنوان پروژه‌ای جداگانه تکمیل و تحویل شده است.

مشارکت فولاد هرمزگان در طرح بزرگ ساماندهی فاضلاب بندرعباس و انتقال پساب چه ابعادی دارد؟

این طرح با هدف ساماندهی فاضلاب بندرعباس، تصفیه و انتقال پساب به صنایع غرب شهر تعریف شده و از پروژه‌های مهم زیرساختی و محیط‌زیستی استان است.

سهم فولاد هرمزگان در این پروژه ۱۵٫۱۸ درصد است و بر اساس گزارش شرح وضعیت، سرمایه‌گذاری انجام‌شده شرکت تاکنون به ۹٬۶۸۰ میلیارد ریال رسیده است. پیشرفت کل اعلام‌شده طرح در همین گزارش، ۸۴٫۳ درصد است.

پس از تکمیل و تحویل پروژه، حدود ۵۵۰ مترمکعب پساب تصفیه‌شده در ساعت به فولاد هرمزگان اختصاص خواهد یافت. این ظرفیت، برای تأمین نیازهای فعلی و آتی شرکت و پشتیبانی از طرح‌های توسعه اهمیت دارد.