معادن کوچک در معرض توقف فعالیت

به گزارش اقتصادنگار، وضعیت تأمین مواد ناریه کشور در این نشست با ارائه گزارشی جامع بررسی شد؛ گزارشی که از تشدید بحران در تأمین مواد منفجره مورد نیاز معادن و ضرورت اتخاذ تصمیمات فوری برای جلوگیری از آسیب به تولید حکایت دارد. خانه معدن ایران با هشدار نسبت به تداوم این شرایط، خواستار ورود جدی دولت برای رفع مشکلات تأمین مواد ناریه و جلوگیری از اختلال گسترده در فعالیت‌های معدنی شد. بر اساس این گزارش، از زمان بروز این بحران تاکنون، توزیع مواد ناریه آماده مصرف به‌ویژه «آنفو» به‌صورت محدود و قطره‌چکانی انجام شده و بسیاری از معادن کشور با مشکلات جدی در تأمین نیازهای عملیاتی خود مواجه هستند. خطیبی، عضو هیأت مدیره خانه معدن ایران، در این خصوص گفت: تنها بخشی از معادن بزرگ به دلیل ذخایر قبلی توانسته‌اند فعالیت خود را ادامه دهند، اما معادن کوچک و متوسط که امکان ذخیره‌سازی مواد ناریه را نداشته‌اند، با خطر توقف کامل فعالیت روبه‌رو هستند. وی تأکید کرد: تداوم این وضعیت می‌تواند علاوه بر کاهش تولید مواد معدنی، اشتغال مستقیم و غیرمستقیم هزاران نفر را نیز تحت تأثیر قرار دهد. انفجار؛ بخش کلیدی در فرآیند استخراج در گزارش ارائه‌شده از سوی خانه معدن ایران، به نقش تعیین‌کننده عملیات انفجار در معدنکاری اشاره شد. بر این اساس، حدود ۱۷ درصد هزینه‌های مستقیم معدنکاری مربوط به عملیات انفجار است. همچنین بخش‌های بارگیری و حمل مواد معدنی که در مجموع بیش از ۶۰ درصد هزینه‌های معدنکاری را شامل می‌شوند، وابستگی مستقیمی به کیفیت و اثربخشی عملیات انفجار دارند. از این رو، هرگونه اختلال در تأمین مواد ناریه می‌تواند کل چرخه استخراج و تولید را با مشکل مواجه کند. افزایش ۶۹۲ درصدی قیمت آنفو یکی از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در این نشست، جهش کم‌سابقه قیمت مواد ناریه بود. آمارهای ارائه‌شده نشان می‌دهد قیمت هر کیلوگرم آنفو از ۲۴۰ هزار ریال در فروردین ۱۴۰۴ به یک میلیون و ۹۰۰ هزار ریال در خرداد ۱۴۰۵ رسیده است؛ افزایشی معادل ۶۹۲ درصد. همچنین قیمت این محصول نسبت به دی‌ماه سال گذشته بیش از ۲۶۵ درصد رشد داشته که به گفته کارشناسان، هزینه عملیات انفجار در معادن را حدود دو و نیم برابر افزایش داده است. انتقاد از اجرا نشدن مصوبات حمایتی خانه معدن ایران در ادامه با انتقاد از روند تعیین قیمت مواد ناریه اعلام کرد که مصوبات شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی در این حوزه اجرایی نشده است. بر اساس این گزارش، طی چند مرحله افزایش قیمت مواد ناریه در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، بدون تشکیل کارگروه مشترک و بدون اخذ نظر فعالان بخش خصوصی، تصمیمات به‌صورت یک‌جانبه اتخاذ شده است؛ موضوعی که به اعتقاد فعالان معدنی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده و قدرت برنامه‌ریزی معادن را کاهش داده است. کاهش کیفیت و کمبود اقلام تخصصی بخش دیگری از گزارش به محدودیت تنوع محصولات و افت کیفیت برخی مواد ناریه اختصاص داشت. خانه معدن ایران اعلام کرد کمبود محصولاتی مانند امولایت، بوسترها، پرایمرها، نانل‌ها و رله‌های تأخیری، فرآیند طراحی و اجرای انفجارها را با چالش جدی روبه‌رو کرده است. علاوه بر این، گزارش‌های متعددی از خرابی رله‌های تأخیری، قطع مدار انفجار، نقص در چاشنی‌ها و کاهش کیفیت برخی مواد مصرفی دریافت شده که علاوه بر افزایش هزینه‌ها، ایمنی عملیات معدنی را نیز تهدید می‌کند. کارشناسان معتقدند افزایش وقوع انفجارهای ناقص و پدیده «Misfire» موجب اتلاف زمان، افزایش مصرف سوخت، تحمیل هزینه‌های مجدد بارگیری و کاهش بهره‌وری معادن شده است. راهکارهای پیشنهادی برای عبور از بحران در پایان این نشست، مجموعه‌ای از راهکارهای کوتاه‌مدت و بلندمدت برای مدیریت شرایط موجود و رفع چالش‌های تأمین مواد ناریه ارائه شد. فعالان بخش معدن بر این باورند که حمایت فوری از معادن کوچک و متوسط، بهبود نظام توزیع مواد ناریه، افزایش تنوع محصولات و بازنگری در سازوکار قیمت‌گذاری می‌تواند نقش مؤثری در جلوگیری از تعمیق بحران  وپایداری تولید در بخش معدن کشور داشته باشد.