هشدار فعال صنعت ساختمان درباره تشدید چالش‌های تأمین تجهیزات/  واردات دشوارتر شد، هزینه ساخت افزایش یافت

به گزارش اقتصادنگار، مهرداد گودرزی اظهار داشت:  رکود چندساله بازار ساختمان، خواب سرمایه و کاهش انگیزه سازندگان در کنار نوسانات قیمت‌ها، فشار مضاعفی بر این صنعت وارد کرده است و تسهیل واردات اقلام ضروری و تأمین مواد اولیه تولیدکنندگان داخلی، از الزامات عبور از شرایط فعلی به شمار می‌رود.
وابستگی بخشی از صنعت ساختمان به واردات تجهیزات و فناوری
مهرداد گودرزی، فعال صنعت ساخت‌وساز، با تأکید بر اهمیت صنعت ساختمان در اقتصاد کشور گفت: صنعت ساختمان از بخش‌های مهم و تأثیرگذار اقتصاد است و صنایع متعددی به فعالیت آن وابستگی دارند. بسیاری از پروژه‌هایی که از مدت‌ها قبل آغاز شده‌اند، همچنان به تجهیزات و کالاهایی نیاز دارند که تأمین به‌موقع آن‌ها برای ادامه عملیات اجرایی ضروری است.
وی افزود: با توجه به شرایط موجود، تأمین کالا به یکی از چالش‌های اصلی فعالان این صنعت تبدیل شده است. اگرچه بخشی از تجهیزات و محصولات ساختمانی در داخل کشور تولید می‌شود و در سال‌های گذشته نیز اقداماتی برای بومی‌سازی انجام شده است، اما میزان وابستگی به واردات در همه بخش‌ها یکسان نیست.
گودرزی ادامه داد: در برخی حوزه‌های تخصصی، بخش قابل‌توجهی از تجهیزات و فناوری‌های مورد استفاده همچنان به واردات وابسته است. بنابراین، اگر تجهیزات و اقلام اولیه موردنیاز در زمان مناسب به دست تولیدکنندگان و مجریان پروژه‌ها نرسد، احتمال بروز اختلال در روند تأمین و اجرای پروژه‌ها افزایش می‌یابد.
وی تصریح کرد: این مسئله تنها به یک بخش از صنعت ساختمان محدود نمی‌شود و سایر حوزه‌هایی که برای تولید یا اجرای پروژه‌های خود به مواد اولیه، قطعات و تجهیزات وارداتی نیاز دارند نیز ممکن است با مشکلات مشابهی روبه‌رو شوند.
افزایش هزینه‌های واردات و تغییر مداوم قیمت‌ها
گودرزی با اشاره به دشوارتر شدن مسیرهای واردات اظهار کرد: در شرایط فعلی، مسیر تأمین کالا پیچیده‌تر شده و در برخی موارد، کالاهایی که پیش‌تر از مسیرهای مستقیم وارد می‌شدند، باید از طریق واسطه‌ها یا مسیرهای جایگزین تأمین شوند. این موضوع علاوه بر افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، زمان رسیدن کالا به مقصد را نیز طولانی‌تر می‌کند.
وی افزود: در چنین شرایطی، نمی‌توان برای هزینه‌های تأمین و قیمت کالاها یک نرخ ثابت در نظر گرفت. هزینه حمل‌ونقل، نرخ ارز و شرایط مسیرهای تأمین، همگی بر قیمت نهایی اثرگذارند و به همین دلیل، قیمت‌ها ممکن است در فاصله‌های زمانی کوتاه تغییر کنند.
گودرزی تأکید کرد: این نوسانات، برنامه‌ریزی مالی و اجرایی شرکت‌ها را دشوار می‌کند؛ زیرا فعالان صنعت ساختمان برای انجام تعهدات خود به برآورد نسبتاً دقیقی از هزینه‌ها و زمان تحویل تجهیزات نیاز دارند. هرچه امکان پیش‌بینی قیمت و زمان تأمین کمتر شود، مدیریت پروژه‌ها نیز با پیچیدگی بیشتری همراه خواهد شد.
رکود ساخت‌وساز و کاهش انگیزه سرمایه‌گذاران
این فعال صنعت ساخت‌وساز در ارزیابی تأثیر مشکلات تأمین تجهیزات بر بازار مسکن گفت: بازار ساختمان طی چند سال گذشته با رکود مواجه بوده و همین مسئله جذابیت سرمایه‌گذاری در این بخش را برای بسیاری از سازندگان کاهش داده است. در چنین شرایطی، افزایش دشواری‌های تأمین کالا و مواجهه روزمره با نوسانات هزینه‌ها، انگیزه ورود به پروژه‌های جدید را بیش از گذشته تحت تأثیر قرار می‌دهد.
وی افزود: بخشی از سازندگان ترجیح می‌دهند به سمت پروژه‌هایی بروند که متناسب با توان مالی بازار و تقاضای موجود باشند. در سال‌های اخیر نیز ساخت واحدهای مسکونی با متراژ پایین‌تر، در مقایسه با برخی واحدهای بزرگ‌تر، مورد توجه بیشتری قرار گرفته است؛ زیرا سازندگان تلاش می‌کنند ریسک سرمایه‌گذاری خود را کاهش دهند و محصولی متناسب با قدرت خرید متقاضیان عرضه کنند.
گودرزی ادامه داد: سازندگانی که سرمایه خود را در پروژه‌های ساختمانی درگیر کرده‌اند، علاوه بر مشکلات تأمین کالا، با مسئله خواب سرمایه نیز مواجه‌اند. مجموع این عوامل باعث می‌شود تصمیم‌گیری برای آغاز پروژه‌های تازه با احتیاط بیشتری انجام شود و سرعت شروع فعالیت‌های جدید کاهش یابد.
وی تصریح کرد: این وضعیت می‌تواند فاصله میان پروژه‌های در حال اجرا و پروژه‌های جدید را افزایش دهد؛ زیرا سازندگان از یک سو باید تعهدات قبلی خود را انجام دهند و واحدهای ساخته‌شده را در موعد مقرر تحویل دهند و از سوی دیگر، برای ادامه فعالیت به منابع مالی و تجهیزات موردنیاز دسترسی داشته باشند.

تأخیر در تأمین تجهیزات؛ تهدیدی برای تحویل به‌موقع پروژه‌ها
گودرزی با اشاره به تعهدات سازندگان در قبال خریداران اظهار کرد: اجرای پروژه ساختمانی تنها به تأمین منابع مالی محدود نیست و دسترسی به تجهیزات و کالاهای موردنیاز در زمان مناسب نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. زمانی که تأمین یک قلم کالا با تأخیر مواجه می‌شود، ممکن است برنامه زمان‌بندی بخش‌های مختلف پروژه تحت تأثیر قرار گیرد.
وی افزود: سازندگان باید در موعد مقرر به تعهدات خود عمل کنند، اما افزایش هزینه‌ها و دشواری تأمین تجهیزات، مدیریت این تعهدات را پیچیده‌تر می‌کند. در نتیجه، تداوم مشکلات موجود می‌تواند هم روند اجرای پروژه‌ها و هم امکان تحویل به‌موقع واحدهای مسکونی را تحت فشار قرار دهد.
به گفته وی، این شرایط در نهایت می‌تواند بر هزینه تمام‌شده ساخت‌وساز نیز اثر بگذارد؛ موضوعی که در بازاری با محدودیت قدرت خرید خانوارها و نیاز به توسعه مسکن، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
بومی‌سازی بدون تأمین مواد اولیه کافی نیست
این فعال صنعت ساخت‌وساز در تشریح راهکارهای بهبود شرایط صنعت ساختمان گفت: ارائه راهکار برای عبور از وضعیت فعلی، بدون توجه به ریشه مشکلات، دشوار است. با این حال، یکی از موضوعات مهم، تسهیل مسیرهای تأمین کالا و واردات اقلامی است که هنوز امکان تأمین کامل آن‌ها از داخل کشور فراهم نشده است.
وی افزود: حمایت از شرکت‌هایی که در زمینه بومی‌سازی فعالیت می‌کنند و محصولات موردنیاز صنعت را در داخل تولید می‌کنند، اهمیت زیادی دارد؛ اما این حمایت زمانی می‌تواند به نتیجه مطلوب برسد که مواد اولیه، قطعات و تجهیزات موردنیاز این شرکت‌ها نیز به‌موقع در اختیارشان قرار گیرد.
گودرزی تأکید کرد: تولید داخل و بومی‌سازی می‌توانند بخشی از وابستگی‌های خارجی را کاهش دهند، اما تحقق این هدف به فراهم بودن زنجیره تأمین نیاز دارد. اگر تولیدکننده داخلی برای تهیه مواد اولیه یا قطعات موردنیاز خود با مشکل مواجه باشد، ظرفیت تولید او نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد و مشکلات تأمین در بخش‌های مختلف صنعت ساختمان ادامه پیدا می‌کند.
آینده ساخت‌وساز در گرو ثبات تأمین و بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران
گودرزی در پایان ابراز امیدواری کرد که مشکلات موجود در مسیر تأمین کالا و تجهیزات هرچه سریع‌تر برطرف شود تا سازندگان بتوانند با اطمینان بیشتری فعالیت کنند و پروژه‌های خود را مطابق برنامه پیش ببرند.
وی با اشاره به اهمیت تحویل به‌موقع واحدهای مسکونی خاطرنشان کرد: بهبود شرایط صنعت ساختمان، علاوه بر کمک به فعالان این بخش، برای متقاضیانی که در انتظار تحویل مسکن هستند نیز اهمیت دارد. کاهش موانع تأمین، امکان برنامه‌ریزی بهتر برای پروژه‌ها و افزایش اطمینان نسبت به هزینه‌ها و زمان اجرا می‌تواند به تقویت انگیزه سازندگان برای ادامه فعالیت کمک کند.
بررسی اظهارات این فعال صنعت ساخت‌وساز نشان می‌دهد که چالش‌های این بخش تنها به افزایش قیمت مصالح و تجهیزات محدود نیست؛ بلکه دشواری واردات، نوسانات هزینه‌های حمل‌ونقل، وابستگی برخی فناوری‌ها به خارج از کشور، محدودیت نقدینگی و رکود بازار، مجموعه‌ای از عوامل مرتبط را شکل داده‌اند. در چنین شرایطی، تقویت تولید داخلی در کنار تأمین پایدار مواد اولیه و تجهیزات ضروری، می‌تواند یکی از محورهای اصلی کاهش اختلال در پروژه‌های ساختمانی و بهبود چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در این صنعت باشد.