هشدار درباره تصمیم‌های هیجانی در بازار دارایی‌ها
افزایش نااطمینانی‌های اقتصادی و نوسانات بازارهای دارایی، مدیریت صحیح منابع مالی را به یکی از مهم‌ترین ضرورت‌های اقتصادی خانوارها تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری بر مبنای شایعات و پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت، نه‌تنها نمی‌تواند حافظ سرمایه باشد، بلکه ممکن است به تشدید زیان مالی منجر شود.
- ۱۴۰۵ آبان ۸, جمعه
- ۱۲:۰۰
- 4 دقیقه مطالعه
- ۱۶ بازدید
- بدون نظر
- توسط: شهلا روشنی
به گزارش اقتصاد نگار: کارشناسان معتقدند تقویت سواد مالی، شناخت ریسک سرمایه‌گذاری، تنوع‌بخشی به دارایی‌ها و استفاده آگاهانه از ابزارهای نوین مالی، چهار محور اساسی برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی خانوارهاست.
مدیریت دارایی با پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست
عبدالرضا عسگرخانی در نشست «تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی» مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه تصمیم‌گیری اقتصادی خانوارها اظهار کرد: تاب‌آوری اقتصادی در جوامع مختلف نمی‌تواند با یک نسخه یکسان تقویت شود و هر کشور باید متناسب با ساختار اقتصادی، شرایط اجتماعی و چالش‌های پیش روی خود برای افزایش مقاومت اقتصادی برنامه‌ریزی کند.
وی با اشاره به اهمیت اطلاعات در تصمیم‌های مالی افزود: افراد همواره بر اساس اطلاعات کامل و محاسبات دقیق اقتصادی تصمیم نمی‌گیرند و گاهی برداشت‌های شخصی، اطلاعات ناقص و فضای روانی بازار بر انتخاب‌های آنها اثر می‌گذارد. به همین دلیل، دسترسی به اطلاعات معتبر و شناخت واقعیت‌های اقتصادی، نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت مدیریت دارایی‌ها دارد.
این فعال اقتصادی با انتقاد از توصیه‌های قطعی درباره زمان خریدوفروش دارایی‌ها تصریح کرد: نمی‌توان صرفاً با اتکا به پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت درباره آینده بازار، تصمیم‌های مالی گرفت. هر فرد باید پیش از خرید یا فروش دارایی، شرایط اقتصادی، میزان ریسک، افق زمانی سرمایه‌گذاری و توان مالی خود را ارزیابی کند.
سواد مالی، حلقه مفقوده امنیت اقتصادی خانوارها
یکی از محورهای مهم مطرح‌شده در این نشست، ضرورت ارتقای سواد مالی و تغییر نگاه خانوارها به مفهوم مدیریت ثروت بود. به اعتقاد عسگرخانی، برخورداری از دارایی بیشتر لزوماً به معنای وضعیت مالی بهتر نیست؛ بلکه آنچه اهمیت دارد، تناسب میان درآمد، هزینه، پس‌انداز و اهداف اقتصادی افراد است.
وی با طرح مفهوم «تناسب اندام مالی» تأکید کرد: همان‌طور که شرایط جسمانی افراد با یکدیگر متفاوت است، وضعیت اقتصادی، سطح درآمد، میزان هزینه‌ها و اهداف مالی خانوارها نیز یکسان نیست. بنابراین، نمی‌توان یک الگوی ثابت برای مدیریت دارایی همه افراد تجویز کرد.
بر این اساس، مقایسه دائمی سطح دارایی و سبک زندگی خانوارها با یکدیگر، معیار مناسبی برای سنجش موفقیت اقتصادی نیست. هر خانواده باید متناسب با ظرفیت درآمدی خود برنامه‌ای واقع‌بینانه برای کنترل هزینه‌ها، ایجاد پس‌انداز و حفظ ارزش دارایی‌هایش داشته باشد.
شناخت ابزارهای مختلف پس‌انداز و سرمایه‌گذاری نیز در همین چارچوب اهمیت پیدا می‌کند. خانواری که از ماهیت دارایی‌ها، میزان نقدشوندگی و ریسک هر ابزار شناخت کافی داشته باشد، امکان بیشتری برای مدیریت منابع و مواجهه با نوسانات اقتصادی خواهد داشت.
وعده‌های اقتصادی باید قابل رصد و ارزیابی باشند
عسگرخانی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت ایجاد سازوکاری برای ثبت و ارزیابی وعده‌های اقتصادی تأکید کرد و گفت: وعده‌هایی که از سوی دستگاه‌ها و مسئولان اقتصادی مطرح می‌شود، باید در چارچوبی مشخص ثبت و در موعد مقرر میزان تحقق آنها بررسی شود.
به گفته وی، ارزیابی عملکرد اقتصادی زمانی امکان‌پذیر است که میان وعده‌های اعلام‌شده و نتایج واقعی اجراشده ارتباط روشنی وجود داشته باشد.
این موضوع از منظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد؛ چراکه اعتماد عمومی، قابلیت پیش‌بینی سیاست‌ها و شفافیت عملکرد دستگاه‌ها می‌توانند بر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری و رفتار مالی خانوارها اثرگذار باشند.
تاب‌آوری اقتصادی باید پیش از وقوع بحران ساخته شود
یکی دیگر از محورهای کلیدی این نشست، تفاوت میان مدیریت بحران پس از وقوع آن و آماده‌سازی اقتصادی پیش از بروز بحران بود.
عسگرخانی با تأکید بر اهمیت تاب‌آوری پیشینی اظهار کرد: نباید تمام ظرفیت‌های اقتصادی صرف واکنش به بحران‌ها شود، بلکه لازم است پیش از وقوع بحران نیز برای کاهش آسیب‌پذیری خانوارها و افزایش توان مقابله با شوک‌های اقتصادی برنامه‌ریزی کرد.
در این رویکرد، ایجاد پس‌انداز متناسب با درآمد، پرهیز از تمرکز تمام سرمایه در یک نوع دارایی، مدیریت بدهی‌ها و شناخت ابزارهای حفظ ارزش سرمایه می‌تواند به کاهش آسیب‌پذیری مالی خانواده‌ها کمک کند.
به بیان دیگر، تاب‌آوری اقتصادی تنها به معنای عبور از یک بحران نیست؛ بلکه به توانایی خانوار برای پیش‌بینی ریسک‌ها، آماده‌سازی منابع و حفظ تعادل مالی در شرایط دشوار نیز وابسته است.
توکن‌سازی طلا و املاک، فرصت تازه مدیریت دارایی‌ها؟
این فعال اقتصادی همچنین توکن‌سازی دارایی‌های ارزشمند را یکی از موضوعات قابل بررسی در مسیر توسعه ابزارهای نوین مالی دانست.
توکن‌سازی به معنای تبدیل حقوق یا منافع مرتبط با دارایی‌هایی مانند طلا و املاک به واحدهای دیجیتال است؛ رویکردی که در صورت برخورداری از زیرساخت‌های فنی، حقوقی و نظارتی مناسب، می‌تواند شیوه‌های جدیدی برای ثبت، مدیریت و مبادله دارایی‌ها ایجاد کند.
البته تحقق ظرفیت‌های این فناوری به موضوعاتی مانند احراز مالکیت، شفافیت معاملات، امنیت اطلاعات، تعیین مسئولیت متولیان و حمایت قانونی از حقوق سرمایه‌گذاران وابسته است. بدون این الزامات، دیجیتالی شدن دارایی‌ها به‌تنهایی تضمین‌کننده امنیت سرمایه نخواهد بود.
از حفظ سرمایه تا افزایش قدرت اقتصادی خانوارها
مجموع مباحث مطرح‌شده نشان می‌دهد که تقویت تاب‌آوری اقتصادی نیازمند تغییر نگاه از تصمیم‌های مقطعی و واکنشی به برنامه‌ریزی بلندمدت و آگاهانه است.
سواد مالی، مدیریت متناسب دارایی‌ها، ارزیابی مستمر سیاست‌ها و وعده‌های اقتصادی و بهره‌گیری مسئولانه از فناوری‌های نوین مالی، می‌توانند در کنار یکدیگر به افزایش قدرت تصمیم‌گیری اقتصادی خانوارها کمک کنند.
در شرایطی که نوسانات اقتصادی می‌تواند ارزش پس‌انداز و قدرت خرید خانواده‌ها را تحت تأثیر قرار دهد، برخورداری از دانش مالی دیگر یک مهارت جانبی نیست؛ بلکه به ضرورتی برای حفظ دارایی، کاهش ریسک و ایجاد امنیت اقتصادی تبدیل شده است.