چرخش استراتژیک تجلی از فولاد به معادن مس، طلا و عناصر نادر خاکی

به گزارش اقتصاد نگار، مرتضی علی‌اکبری، در نشست خبری تشریح آخرین اقدامات این شرکت در حوزه معادن، با اشاره به تدوین و آغاز اجرای سند راهبردی تجلی تصریح کرد: این شرکت در آستانه فصل تازه‌ای از تحول قرار گرفته و قصد دارد با کاهش وابستگی به فولاد تجاری، فعالیت خود را در حوزه مواد معدنی حیاتی، فلزات راهبردی و فولادهای خاص توسعه دهد.

وی با بیان اینکه تجلی حدود پنج سال پیش به‌عنوان نخستین شرکت پروژه‌محور بازار سرمایه ایران فعالیت خود را آغاز کرد، گفت: این شرکت علاوه بر سرمایه‌گذاری در زنجیره فولاد، بطور مستقیم اجرای پروژه‌های معدنی و صنعتی را نیز دنبال می‌کند. ماهیت پروژه‌محور تجلی ایجاب می‌کند که بخش مهمی از ارزش‌آفرینی آن با تکمیل پروژه‌ها و ورود آن‌ها به مرحله بهره‌برداری نمایان شود.

مدیرعامل شرکت تجلی توسعه معادن و فلزات ، با اشاره به تغییرات بازار جهانی فولاد افزود: بررسی روندهای جهانی نشان می‌دهد که آینده این صنعت بر تولید انبوه فولادهای تجاری استوار نیست، بلکه حرکت به سمت فولادهای خاص، فولاد سبز، کاهش مصرف انرژی و کربن‌زدایی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. بر همین اساس، تجلی از سال‌های ابتدایی فعالیت خود، مطالعه و برنامه‌ریزی برای ورود به حوزه‌های جدید معدنی را آغاز کرد تا بتواند متناسب با نیازهای آینده اقتصاد جهانی، سبد سرمایه‌گذاری خود را تغییر دهد.

وی ادامه داد: در همین چارچوب، این شرکت حدود پنج سال پیش در مزایده دو معدن عناصر نادر خاکی شرکت کرد و آن‌ها را در اختیار گرفت؛ در شرایطی که در نخستین مزایده، شرکت‌کننده دیگری حضور نداشت. در آن زمان، شناخت عمومی از عناصر نادر خاکی و اهمیت راهبردی آن‌ها به گستردگی امروز نبود، اما تجلی با بررسی روندهای فناوری و نیازهای آینده صنایع، سرمایه‌گذاری در این حوزه را در دستور کار قرار داد.

علی اکبری ، با بیان اینکه فعالیت‌های اکتشافی انجام‌شده موجب افزایش قابل‌توجه ذخایر این معادن شده است، خاطرنشان کرد: ذخایر اولیه این دو معدن افزایش یافته و بررسی‌ها نشان می‌دهد ظرفیت بیشتری نسبت به برآوردهای اولیه وجود دارد. با این حال، ارقام نهایی باید مراحل کارشناسی و اداری را طی کنند و به ثبت رسمی برسند؛ بنابراین تا پیش از تکمیل این فرایند، از اعلام ارقام قطعی جدید خودداری می‌کنیم.

وی با تأکید بر اینکه تجلی در حال حاضر ۱۴ معدن را در اختیار دارد، گفت: این شرکت در ابتدا ۳۱ محدوده معدنی را بررسی کرد و پس از ارزیابی و غربالگری، پروژه‌هایی را که از ظرفیت اقتصادی و چشم‌انداز مناسب‌تری برخوردار بودند، در اولویت قرار داد. در سبد معدنی شرکت، معادن مس و طلا جایگاه ویژه‌ای دارند و در کنار آن‌ها، عناصر نادر خاکی، شورابه‌های معدنی و سایر عناصر راهبردی نیز دنبال می‌شوند.

مدیرعامل تجلی ، افزود: استراتژی شرکت از ابتدا بر ورود به حوزه‌هایی مانند مس، طلا، عناصر نادر خاکی و شورابه‌های حاوی عناصر ارزشمند متمرکز بوده است. هدف این است که با تکمیل فعالیت‌های اکتشافی، کاهش ریسک پروژه‌ها و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم، زمینه بهره‌برداری اقتصادی از این معادن فراهم شود.

برنامه تجلی برای ورود معادن مس و طلا به مرحله تولید

مدیرعامل تجلی در پاسخ به پرسشی درباره فاصله پروژه‌های مس و طلای شرکت تا مرحله بهره‌برداری و علت انعکاس محدود این فعالیت‌ها در سودآوری فعلی شرکت تصریح کرد: در یک شرکت پروژه‌محور، بخش مهمی از سودآوری زمانی نمایان می‌شود که پروژه‌ها به بهره‌برداری برسند. در سال‌های گذشته، تجلی عمدتاً در مرحله اجرای پروژه‌ها و انجام فعالیت‌های اکتشافی بوده و به همین دلیل، عملکرد سودآوری شرکت هنوز تمام ظرفیت اقتصادی سرمایه‌گذاری‌های آن را منعکس نمی‌کند.

وی با اشاره به وضعیت پروژه‌های در دست اجرا گفت: با وجود تحریم‌ها، شرایط دشوار اقتصادی و سایر محدودیت‌ها، پروژه‌های شرکت متوقف نشده‌اند و از پیشرفت فیزیکی مناسبی برخوردارند. انتظار داریم تا پایان سال آینده، دست‌کم دو تا سه پروژه از مجموعه پروژه‌های شرکت به بهره‌برداری برسند.

علی‌اکبری ،همچنین از برنامه ورود بخشی از پروژه‌های معدنی به مرحله تولید خبر داد و افزود: در حوزه معادن مس و طلا، پیش‌بینی می‌کنیم طی سال آینده دست‌کم یک یا دو پروژه را وارد مرحله آغاز تولید کنیم. البته زمان‌بندی نهایی هر پروژه به تکمیل اکتشافات، تعیین ذخیره، آماده‌سازی زیرساخت‌ها و طی مراحل اجرایی بستگی دارد.

وی با اشاره به اینکه تجلی علاوه بر پروژه‌های سرمایه‌گذاری‌شده، در حوزه خدمات معدنی، اکتشاف و بازرگانی نیز فعالیت دارد، گفت: عملکرد این شرکت‌ها در سال جاری مناسب بوده و انتظار می‌رود سودآوری آن‌ها نسبت به سال گذشته افزایش قابل‌توجهی داشته باشد. این فعالیت‌ها در دوره پیش از بهره‌برداری پروژه‌های بزرگ، نقش مهمی در پشتیبانی از عملکرد مالی گروه ایفا می‌کنند.

مدیرعامل تجلی، همچنین درباره پروژه معدن جانجا خاطرنشان کرد: این پروژه از جمله طرح‌هایی است که تجلی در قالب کنسرسیوم در آن مشارکت دارد و عملیات اجرایی آن در حال انجام است. فعالیت‌های اکتشافی این پروژه پیش‌تر انجام شده بود و شرکت در ادامه، در چارچوب مشارکت خود، اجرای طرح را دنبال می‌کند.

افزایش سهم معادن در سبد سرمایه‌گذاری تا افق ۱۴۱۰

علی‌اکبری با اشاره به جزئیات سند راهبردی شرکت گفت: تدوین این سند حدود یک سال و نیم زمان برده و اکنون وارد مرحله اجرا شده است. در این برنامه، وضعیت فعلی کسب‌وکارها بررسی شده و مسیر حرکت تجلی برای سال‌های آینده، با تمرکز بر تغییر ترکیب سرمایه‌گذاری‌ها و توسعه فعالیت‌های معدنی، مشخص شده است.

وی با بیان اینکه تجلی قصد دارد تا سال ۱۴۱۰ به یکی از بازیگران مهم حوزه مواد معدنی حیاتی و فلزات راهبردی در ایران و خاورمیانه تبدیل شود، افزود: در این مسیر، سهم فولاد تجاری به‌تدریج کاهش می‌یابد و سرمایه‌گذاری در معادن مس و طلا، عناصر نادر خاکی، فلزات حیاتی و فولادهای خاص افزایش پیدا می‌کند.

به گفته وی، در فاز نخست برنامه توسعه، کاهش سهم فولاد و افزایش تمرکز بر معادن مس و طلا دنبال می‌شود. در فازهای بعدی نیز سهم فعالیت‌های معدنی افزایش می‌یابد و ترکیب کسب‌وکار گروه به سمت حوزه‌های دارای ارزش افزوده بیشتر حرکت خواهد کرد.

مدیرعامل تجلی تأکید کرد: هدف از این تغییر، خروج کامل از فعالیت‌های صنعتی نیست، بلکه بازآرایی سبد سرمایه‌گذاری و تمرکز بر حلقه‌هایی از زنجیره ارزش است که در بلندمدت ظرفیت بیشتری برای خلق ارزش دارند. فولادهای خاص، کنسانتره سنگ‌آهن، سرمایه‌گذاری‌های اکتشافی و فعالیت‌های فناورانه همچنان در نقشه راه شرکت جایگاه دارند، اما اولویت‌های سرمایه‌گذاری متناسب با چشم‌انداز آینده تغییر خواهند کرد.

وی همچنین با اشاره به ارزش‌گذاری سبد پروژه‌های شرکت در افق برنامه، از ظرفیت قابل‌توجه پروژه‌های معدنی و صنعتی تجلی سخن گفت و افزود: توسعه این پروژه‌ها می‌تواند ترکیب دارایی‌ها و منابع درآمدی شرکت را در سال‌های آینده به شکل محسوسی تغییر دهد.

پیشرفت فعالیت‌های عناصر نادر خاکی و شورابه‌های معدنی

مدیرعامل تجلی ، با اشاره به فعالیت‌های شرکت در حوزه عناصر نادر خاکی تصریح کرد: علاوه بر توسعه اکتشافات و افزایش ذخایر، اقدامات مربوط به احداث واحد فرآوری نیز در حال انجام است. تجلی در این حوزه به دنبال دستیابی به دانش فنی موردنیاز و بومی‌سازی تجهیزات است تا بتواند زنجیره فعالیت را از اکتشاف تا فرآوری و تولید تکمیل کند.

وی با اشاره به اهمیت جهانی عناصر نادر خاکی گفت: این مواد در صنایع پیشرفته، فناوری‌های نوین و برخی تجهیزات راهبردی کاربرد دارند و با توسعه فناوری، اهمیت آن‌ها بیشتر شده است. به همین دلیل، ورود زودهنگام به این حوزه و توسعه توان فنی داخلی می‌تواند برای شرکت و صنعت معدن کشور مزیت ایجاد کند.

علی‌اکبری در پاسخ به پرسشی درباره میزان ذخایر این معادن و ارقام مطرح‌شده در گزارش‌های مختلف گفت: ارقام مربوط به ذخایر اولیه، نتایج اکتشافات بعدی و برآوردهای جدید باید از یکدیگر تفکیک شوند. افزایش ذخایر بر اساس فعالیت‌های اکتشافی صورت گرفته، اما ارقام نهایی باید پس از طی مراحل فنی و ثبت رسمی اعلام شوند.

وی تأکید کرد: شرکت از اعلام ارقام غیرقطعی و بزرگ‌نمایی ظرفیت ذخایر خودداری می‌کند.

علی اکبری ، درباره شورابه‌های معدنی نیز گفت: تاکنون حدود ۳.۵ میلیارد مترمکعب شورابه شناسایی شده است که می‌تواند ظرفیت مناسبی برای استحصال عناصری مانند سدیم، منیزیم و پتاس فراهم کند. بررسی‌های انجام‌شده درباره لیتیوم نیز ادامه دارد و در صورت تأیید ظرفیت اقتصادی کافی در مراحل بعدی اکتشاف، این ماده می‌تواند در اولویت‌های توسعه شرکت قرار گیرد.

پیگیری معافیت حقوق دولتی و توسعه فعالیت‌های خارجی

مدیر عاملی تجلی ، حقوق دولتی معادن را یکی از چالش‌های مهم فعالان بخش معدن دانست و گفت: میزان حقوق دولتی و نحوه محاسبه آن از موضوعات مهم در اقتصاد پروژه‌های معدنی است. تجلی نیز با توجه به فعالیت‌های فناورانه خود در حوزه عناصر نادر خاکی، پیگیری‌هایی را برای استفاده از معافیت‌های قانونی مرتبط انجام داده و امیدوار است این موضوع به نتیجه برسد.

وی درباره فعالیت‌های خارجی شرکت نیز توضیح داد: برنامه تجلی در افغانستان در ابتدا بر بررسی و پیگیری دو معدن سنگ‌آهن متمرکز بوده است.

تحولات منطقه‌ای و شرایط پیش‌آمده، روند پیگیری این پروژه‌ها را با تأخیر مواجه کرده، اما اقدامات از طریق یکی از شرکت‌های زیرمجموعه و با هدف فراهم کردن شرایط مناسب برای ادامه کار دنبال می‌شود. به گفته وی، اعلام جزئیات بیشتر به نهایی شدن مراحل اجرایی و قراردادی موکول خواهد شد.

علی اکبری ، همچنین درباره سرمایه‌گذاری در سنگ‌های قیمتی گفت: این حوزه نیازمند تخصص و تجربه متفاوتی است و در حال حاضر تمرکز اصلی شرکت بر معادن و فلزات راهبردی، توسعه اکتشافات و تکمیل پروژه‌های در دست اجرا قرار دارد.

پیشرفت پروژه‌های فولادی ادامه دارد

وی، به وضعیت پروژه‌های فولادی گروه اشاره کرد و گفت: در کنار توسعه فعالیت‌های معدنی، پروژه‌های فولادی نیز در حال اجرا هستند و تکمیل آن‌ها در برنامه شرکت قرار دارد.

وی در مورد وضعیت پروژه ها تصریح کرد: در حال حاضر پیشرفت فیزیکی فولاد خراسان حدود ۸۳ درصد، پروژه فولادسازی مورد اشاره حدود ۷۳ درصد، طرح آهن اسفنجی حدود ۶۸ درصد و فولاد کردستان حدود ۷۳ درصد است. این پروژه‌ها در کنار سرمایه‌گذاری‌های معدنی، بخشی از سبد دارایی‌های فعلی تجلی را تشکیل می‌دهند.

وی ، تأکید کرد: سند راهبردی تجلی صرفاً برنامه‌ای روی کاغذ نیست، بلکه نقشه راهی برای تغییر ساختار سرمایه‌گذاری و حرکت به سمت فعالیت‌های آینده‌محور است. به گفته وی، توسعه اکتشافات، سرمایه‌گذاری هدفمند در مواد معدنی حیاتی، بهره‌گیری از فناوری و تکمیل زنجیره ارزش می‌تواند تجلی را تا افق ۱۴۱۰ به مجموعه‌ای اثرگذارتر در صنعت معدن و فلزات تبدیل کند.