کاغذبازی در سازمان‌ها بالاخره تمام می‌شود؟

به گزارش اقتصادنگار به نقل از ایسنا، نسخه ارتقاء یافته پنجره ملی خدمات دولت هوشمند قرار است، با عنوان «ایران‌پاس» تا پایان امسال رونمایی شود. این خبر را رئیس سازمان فناوری اطلاعات داده و اعلام کرده که از طریق ایران پاس، امکاناتی نظیر احراز هویت، امضا و ارائه مدارک الکترونیکی در اختیار مردم قرار می‌گیرد.

درحال حاضر یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های تعامل مردم به عنوان شهروندان،بحث ارائه مکرر مدارک و کپی و اسکن برای اثبات هویت خود در دستگاه‌ها و سازمان هاست؛موضوعی که نشان می دهد افراد باید مدام برای اثبات هویت خود فرایند سنتی ارائه کپی و اسکن مدارک را طی کنند.

در همین راستا، سازمان فناوری اطلاعات به‌دنبال تحول در شیوه ارائه خدمات است و قصد دارد با استفاده از ایران پاس،مردم را از شر ارائه مدارک فیزیکی به ادارات و دستگاه‌ها و سازمان‌ها خلاص کند.

سازمان فناوری اطلاعات قصد دارد با استفاده از سامانه ایران پاس،مردم را از شر ارائه مدارک فیزیکی به ادارات و دستگاه‌ها و سازمان‌ها خلاص کند.

محمدمحسن صدر - معاون وزیر ارتباطات و رییس سازمان فناوری اطلاعات به تازگی از برنامه‌ریزی برای عرضه نسخه ارتقا یافته پنجره ملی خدمات دولت هوشمند با عنوان «ایران‌پاس» خبر داد و اعلام کرد: این نسخه با ارائه خدماتی همچون احراز هویت،امضای الکترونیکی و دسترسی به مدارک دیجیتال،با هدف کاهش مراجعات حضوری مردم به دستگاه‌های دولتی در دستور کار قرار دارد و تا پایان امسال در دسترس همگان قرار می‌گیرد.

به گفته وی این سامانه درصدد است زمینه احراز هویت و ارائه مدارک دیجیتال را برای کاهش کاغذبازی و مراجعات حضوری مردم در ادارات و سازمان‌ها و دستگاه‌ها فراهم کند.

البته سامانه ایران پاس زمانی اهمیت می‌یابد و قابلیت‌های خود را نشان می‌دهد که مردم ناچار نباشند مدارکی را که قبلا برخی دستگاه‌ها مطالبه کرده‌اند، یکبار دیگر تهیه یا کپی آن را به سازمان‌ها و ادارات دیگر ارائه کنند. درواقع پذیرش اسناد الکترونیکی توسط دستگاه‌ها مستلزم اتصال پایگاه‌های داده و برخی هماهنگی‌هاست و ایران پاس قرار است از احراز هویت غیرحضوری،امضای الکترونیکی و بارگذاری برخط مدارک هویتی تا امکان نگهداری اسناد الکترونیکی شخصی را فراهم کند و نیاز به ارائه مکرر مدارک فیزیکی را کاهش دهد.

وقتی از مردم درباره ارائه مدارک هویتی به دستگاه‌ها و سازمان‌ها پرسیده می‌شود،عمدتا از این مساله گلایه دارند که ناچارند برای هر سازمانی،کارت ملی،شناسنامه و یا مدارک تحصیلی خود را بارگذاری کنند در حالی که این اطلاعات در پایگاه‌های دولتی دیگر موجود است. از آن گذشته فرایند گرفتن کپی،اسکن مدارک و مراجعه حضوری برای احراز هویت،هزینه‌بر است و زمان زیادی می‌برد.گاها به دلیل عدم به روز رسانی بین سازمان‌ها مردم مجبورند مدارک جدیدی ارائه کنند تا ثابت شود اطلاعات قبلی تغییر نکرده است.درعین حال بسیاری از پلتفرم‌های دولتی در زمینه رابط کاربری ضعیف عمل می‌کنند و فرآیند بارگذاری فایل‌ها به دلیل محدودیت فرمت یا حجم آزار دهنده است.

ایران‌پاس چطور این مشکل را حل می‌کند؟

ایران‌پاس در این فرایند قرار است نقش «کیف پول دیجیتال برای هویت» را ایفا کند.هدف اصلی این سامانه، تبدیل هویت فیزیکی به یک هویت دیجیتال یکپارچه است.

از طریق این سامانه که به گفته مسئولان وزارت ارتباطات تا پایان سال راه‌اندازی خواهد شد،افراد مدارک هویتی خود از قبیل گواهینامه یا شناسنامه را تنها یک بار در پلتفرمی امن و مرکزی احراز و ذخیره می‌کنند.بعد از آن هر زمانی که در هر سازمان نیاز به احراز هویت داشته باشند تنها یک درخواست دسترسی به پروفایل ایران‌پاس فرد ارسال می‌شود.

در واقع به جای اسکن کردن کارت ملی با استفاده از اپلیکیشن ایران‌پاس و تکنولوژی‌های بیومتریک مثل تشخیص چهره یا اثر انگشت دیجیتال،فرد هویت خود را در لحظه به سازمان مقصد اثبات می‌کند و با این کار مرحله کپی کردن و بارگذاری فایل حذف می‌شود.

پروژه ایران پاس دسترسی به خدمات مختلف دولت را برای مردم فراهم خواهد کرد به نحوی که اسناد و مدارک الکترونیکی، شناسنامه،  کارت ملی، گواهینامه و مدارک تحصیلی از طریق این سامانه‌ها قابل ارائه و استعلام شود.یکی از مسایل مهم حذف واسطه‌ها و کاهش مراجعات حضوری است.با دیجیتالی شدن کامل مدارک در ایران‌پاس،نیاز به مراجعه حضوری برای تایید اصالت مدرک از بین می‌رود زیرا سازمان مقصد مستقیما با منبع اصلی داده از طریق پروتکل‌های امنیتی ایران‌پاس در ارتباط است.

این برنامه اپلیکیشن ملی جدید توسط سازمان فناوری اطلاعات ایران برای پیشبرد پروژه دولت دیجیتال و هوشمند طراحی و معرفی شده است.هدف اصلی این برنامه، فراهم کردن بستری امن و یکپارچه برای احراز هویت دیجیتال شهروندان و اتصال آسان آنها به تمامی دستگاه‌ها و خدمات دولتی است.

اما یک نکته مهم وجود دارد و آن این است که اگر ایران‌پاس تنها یک مخزن دیجیتال برای فایل‌ها باشد در آن صورت فقط کاغذبازی را از کاغذ به سمت صفحه نمایش برده‌ایم و از دردسر خلاص نشده‌ایم ولی اگر ایران پاس یک پلتفرم هوشمند برای تبادل داده باشد،آن وقت می‌توان ادعا کرد که کاغذبازی واقعا تمام شده است و این امر بستگی به فرهنگ اداری دارد که می‌خواهد با دیجیتالی شدن فرایندهای روزمره را ساده کند یا فقط فرمت آنها را تغییر بدهد.

ویژگی‌های «ایران پاس» 

از جمله ویژگی‌های ایران پاس می‌توان به ارائه اسناد و مدارک الکترونیکی و امکان دسترسی آنها به صورت دیجیتال و معتبر،قابلیت استعلام آنلاین و لحظه‌ای اسناد و اطلاعات هویتی مورد نیاز در فرآیندهای اداری،تسهیل دسترسی به دولت هوشمند و هماهنگی با زیرساخت‌هایی مثل پنجره ملی خدمات دولت هوشمند برای کاهش نیاز به مراجعه حضوری و دریافت خدمات مختلف از دستگاه‌های اجرایی کشور اشاره کرد.

از نگاه کارشناسان،پروژه ایران پاس به عنوان یک اپلیکیشن ملی،زمینه احراز هویت دیجیتال و دسترسی به خدمات مختلف دولت را برای مردم فراهم خواهد کرد به نحوی که اسناد و مدارک الکترونیکی از جمله شناسنامه،کارت ملی،گواهینامه و مدارک تحصیلی از طریق این سامانه‌ها قابل ارائه و استعلام شود. در همین راستا هماهنگی‌های گسترده‌ای با سازمان ثبت احوال، سازمان برنامه و بودجه،سازمان امور استخدامی و دیگر نهادها برای تحقق این طرح بزرگ صورت گرفته است.یکی از محورهای مهم پروژه،اتصال آدرس‌های قانونی و موقعیت افراد به سامانه‌های خدماتی است که موجب تسهیل و صحت‌سنجی ارائه خدمات خواهد شد.

 اگر ایران‌پاس بتواند با تمام سازمان‌ها از بانک‌ها و شهرداری‌ها گرفته تا ادارات آموزش و پرورش و پلیس به درستی یکپارچه شود، فرآیند بارگذاری مدرک که امروز عامل اصلی کلافگی و سردرگمی مردم است، برای همیشه از بین رفته و جای خود را به احراز هویت هوشمند و بی‌دردسر خواهد داد.