اقتصادنگار – در حالی که اقتصادهای توسعهیافته با رکود نسبی در بخش ساختوساز و کاهش پروژههای زیربنایی دستوپنجه نرم میکنند، این بازارهای نوظهور هستند که در سالهای آینده موتور اصلی رشد تقاضا برای فولاد خواهند بود. هند با نرخ رشد بالای سرمایهگذاریهای زیربنایی و توسعه شهرهای هوشمند، در سال ۲۰۲۶ به دومین مصرفکننده بزرگ فولاد تبدیل خواهد شد. همچنین، کشورهای جنوب شرق آسیا و خاورمیانه، بهویژه عربستان و امارات، با اجرای پروژههای عظیم نظیر نئوم و قطارهای پرسرعت، سهم چشمگیری در جبران رکود تقاضای جهانی خواهند داشت.
در همین حال، آفریقا بهعنوان آخرین مرز توسعه صنعتی، در حال جذب سرمایهگذاریهای بینالمللی در زیرساختهای فولادی است. صندوق بینالمللی پول پیشبینی کرده است که تقاضای قاره آفریقا برای فولاد تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۴۰ درصد رشد خواهد کرد.
تحولات فناورانه؛ فولاد سبز در راه است
روند گذار به سمت فولاد کمکربن (Green Steel) نیز یکی از متغیرهای کلیدی در آینده بازار محسوب میشود. پروژههای بزرگ مانند Hybrit در سوئد و Salzgitter در آلمان، با استفاده از هیدروژن بهجای زغالسنگ، گامی بلند در جهت تولید فولاد بدون کربن برداشتهاند. با افزایش قیمت گواهیهای کربن در اتحادیه اروپا و اجرای مرحلهای CBAM، انتظار میرود تا سال ۲۰۲۷ دستکم ۱۰ درصد از فولاد تولیدی در اروپا از مسیرهای کمکربن حاصل شود.
برای کشورهایی چون ایران، ترکیه، و هند که به صادرات فولاد متکی هستند، این روند به معنای ضرورت سرمایهگذاری در تکنولوژی و بازمهندسی فرآیندهای تولید است. در غیر اینصورت، صادرات آنها با تعرفههای سنگین و محدودیتهای غیرفنی روبهرو خواهد شد.
برآورد قیمتی تا ۲۰۲۷
بر پایه مدلهای پیشبینی کالایی مؤسسات معتبر چون Fitch Solutions و CRU Group، دامنه قیمتی ورق گرم فولادی (HRC) در افق ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ به شکل زیر برآورد شده است:
سالمیانگین قیمت HRC (دلاری/تن)توضیح۲۰۲۵۵۵۰ تا ۶۰۰ دلارادامه فشار مازاد ظرفیت و افت تقاضا۲۰۲۶۶۳۰ تا ۷۰۰ دلارفاز تثبیت، تحریک تقاضا، سیگنالهای مثبت سیاستی۲۰۲۷۷۸۰ تا ۸۵۰ دلاراوجگیری قیمت، تقویت بازار سبز، محدودیتهای عرضه
همچنین نرخ قیمت سنگآهن، زغالسنگ ککشو، و الکترود گرافیتی نیز تأثیر قابلتوجهی بر هزینه تولید و نهایتاً بر قیمت نهایی فولاد خواهد گذاشت. بهویژه با احتمال افزایش تعرفههای صادراتی چین بر مواد اولیه، باید انتظار داشت که حاشیه سود تولیدکنندگان فولاد سنتی با چالش مواجه شود.
پیامدها برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان
در چنین چشماندازی، تولیدکنندگانی که همچنان با تکنولوژی قدیمی، مصرف بالای انرژی، و اتکای محض به بازارهای صادراتی ادامه فعالیت میدهند، در معرض فشارهای چندگانه خواهند بود:
فشار هزینهای: افزایش بهای انرژی و مواد اولیه
فشار زیستمحیطی: هزینههای مالیاتی ناشی از عدم انطباق با استانداردهای سبز
فشار تعرفهای: وضع تعرفههای مرزی کربن در اتحادیه اروپا و آمریکا
فشار تقاضایی: رقابت شدید در بازارهای اشباعشده آسیایی
در مقابل، شرکتهایی که به سمت نوسازی خطوط تولید، استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، و تنوعبخشی به محصولات فولادی با ارزشافزوده بالا حرکت کنند، شانس بیشتری برای بقا و رشد در این چرخه جدید خواهند داشت.
بازار جهانی فولاد، دیگر آن بازار سنتی مبتنی بر عرضه و تقاضای خام نیست. اکنون با بازیگرانی همچون سیاستهای اقلیمی، فشارهای ژئوپولیتیکی، تغییر رفتار مصرفکننده و فناوریهای سبز روبهروست. سال ۲۰۲۵ آخرین فرصت برای کفسازی قیمتهاست؛ اما از دل همین رکود، چرخهای نو و آیندهای متفاوت متولد میشود.
به هر روی در دنیای آینده، فولادی بقا مییابد که نه فقط سخت باشد، بلکه هوشمند، سبز و سازگار با قواعد جدید بازی جهانی باشد.
