اقتصادنگار – گروه فولاد مبارکه بهعنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد ایران، در یک اقدام بیسابقه سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیون دلاری در بخش بالادستی انرژی انجام داد؛ قراردادی که عصر ۲۳ شهریور ۱۴۰۴ با حضور مدیران ارشد وزارت نفت، وزارت صمت، شرکت ملی نفت ایران، اویک و گروه فولاد مبارکه در ساختمان وزارت نفت به امضا رسید. این قرارداد توسعه و بهرهبرداری از میدان گازی «مدار» را هدف قرار داده است؛ میدانی با ذخیره درجای ۸.۸ تریلیون فوت مکعب گاز در نزدیکی فازهای ۱۵ و ۱۶ پارس جنوبی، که ظرفیت تولید روزانه ۱۳ میلیون متر مکعب گاز و ۴۰ هزار بشکه میعانات گازی برای ۲۰ سال را دارد.
سرمایهگذاری فراتر از تأمین انرژی
قرارداد توسعه میدان گازی «مدار» برای فولاد مبارکه فقط به معنای «اخذ گاز » نیست؛ این شرکت ۲۰ درصد از منابع خود را به سرمایهگذاری در کسبوکارهای جدید اختصاص داده تا ضمن تأمین نیازهای تولید، به سودآوری پایدار و متنوعسازی پرتفوی خود برسد. برداشت روزانه ۵۰۰ میلیون فوت مکعب گاز و ۴۰ هزار بشکه میعانات گازی، تکمیل ۲۰ حلقه چاه، احداث بیش از ۱۰۰ کیلومتر خطوط لوله، تأسیسات سرچاهی و واحدهای تصفیه آب، نه تنها گاز فولاد مبارکه را تضمین میکند، بلکه به تولید تجمعی حدود ۶۵ میلیارد متر مکعب گاز و ۱۲۷ میلیون بشکه میعانات گازی در طول ۲۰ سال منجر خواهد شد.
چرا ۶۰۰ میلیون دلار برای میدان گازی «مدار»؟
میدان «مدار» بهعنوان یک میدان گازی تازهتوسعهنیافته، ظرفیت قابلتوجهی برای تأمین پایدار خوراک گاز دارد. ورود فولاد مبارکه به این پروژه، چند پیام کلیدی دارد:
امنیت انرژی: با مالکیت و بهرهبرداری مستقیم از میدان گازی، فولاد مبارکه خود را در برابر نوسانات عرضه داخلی مصون میکند.
کاهش هزینههای عملیاتی: تأمین پایدار گاز در قیمت مناسب، حاشیه سود شرکت را در بلندمدت تثبیت میکند.
تنوع درآمدی: این سرمایهگذاری صرفاً برای تأمین خوراک نیست؛ فروش مازاد گاز یا فرآوردههای آن میتواند منبع درآمد جدیدی ایجاد کند.
همراستایی با سیاستهای کلان دولت: دولت بهدنبال جذب سرمایه در بخش انرژی است؛ ورود فولاد مبارکه به این حوزه، مدل جدیدی از «توسعه میادین با سرمایه صنایع بزرگ» را شکل میدهد.
فولاد مبارکه یک حرکت پیشدستانه
فولاد مبارکه با این قرارداد عملاً نشان داد که دیگر نمیخواهد در صف تخصیص گاز بنشیند. این رویکرد پیشدستانه چند مزیت دارد:
مدیریت ریسک تولید: در شرایط کمبود انرژی، نخستین قربانی صنایع انرژیبر هستند. مالکیت منبع انرژی این ریسک را کاهش میدهد.
مزیت رقابتی پایدار: وقتی رقبای داخلی و حتی منطقهای با محدودیت انرژی روبهرو شوند، فولاد مبارکه میتواند با تأمین پایدار، جایگاه صادراتی خود را تثبیت کند.
جذب سرمایه و تکنولوژی: مشارکت با اویک و شرکت ملی نفت ایران فرصتی برای انتقال دانش فنی و مدیریت پروژههای بالادستی به فولاد مبارکه فراهم میکند.
چشمانداز آینده
اگر این مدل موفق شود، احتمالاً شاهد ورود سایر صنایع بزرگ کشور (سیمان، پتروشیمی، آلومینیوم) به حوزه بالادستی انرژی خواهیم بود. این یک تغییر ساختاری در اقتصاد ایران است که میتواند وابستگی صنایع به بودجه دولتی یا تخصیصهای اضطراری را کاهش دهد.
فولاد مبارکه با این سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیون دلاری نهتنها از بحرانهای فعلی عبور میکند، بلکه الگویی برای «تأمین پایدار انرژی توسط صنایع» در کشور میشود. در شرایطی که امنیت انرژی به یک مزیت رقابتی حیاتی بدل شده، این اقدام را باید سرمایهگذاری برای بقا و رشد بلندمدت دانست، نه صرفاً یک قرارداد تجاری.
اهمیت راهبردی برای صنعت فولاد و انرژی کشور
به هر حال این موضوع اهمیت راهبردی نیز به همراه دارد در شرایطی که ناترازی گاز در فصول سرد به محدودیتهای گسترده در صنایع انرژیبر منجر شده، ورود یک بازیگر بزرگ صنعتی به توسعه میادین گازی نقطه عطفی برای سیاستهای انرژی ایران است. این قرارداد نه تنها بخش عمده نیاز روزانه فولاد مبارکه (حدود ۱۳ میلیون مترمکعب گاز) را تأمین میکند بلکه الگویی برای مشارکت بخش خصوصی و بنگاههای بزرگ در حوزه بالادستی انرژی به وجود میآورد. چنین سرمایهگذاریهایی میتواند شکاف میان ظرفیت تولید انرژی و مصرف صنایع را پر کند و وابستگی صنایع راهبردی به بودجههای دولتی را کاهش دهد.
اشتغال، محیط زیست و توسعه منطقهای
این پروژه در استان بوشهر اجرا میشود و با ایجاد فرصتهای شغلی مستقیم و غیرمستقیم در مناطق محروم، به توسعه منطقهای کمک خواهد کرد. با توجه به قرار گرفتن میدان «مدار» در منطقه حفاظتشده، رعایت الزامات محیطزیستی در دستور کار قرار دارد تا توسعه صنعتی با حفاظت از محیط زیست همزمان پیش برود؛ موضوعی که مدیرعامل فولاد مبارکه نیز بر آن تأکید کرده است.
سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیون دلاری فولاد مبارکه در میدان گازی «مدار» پاسخی است راهبردی به بحران گاز و راهی برای تثبیت موقعیت این شرکت در بازار فولاد ایران و منطقه. این اقدام همزمان سه دستاورد کلیدی دارد: تضمین امنیت انرژی و جلوگیری از توقف تولید، تنوعبخشی به منابع درآمدی از طریق حضور در بخش بالادستی انرژی، و الگوسازی برای مشارکت صنایع بزرگ در توسعه میادین نفت و گاز کشور. چنین رویکردی، به تعبیر مدیرعامل فولاد مبارکه، «نقطه عطفی در توسعه صنایع انرژی و فولاد ایران» خواهد بود.
