عبور هوشمندانه بورس از سایه «ماشه»

اقتصادنگار – بازار سهام ایران بار دیگر نشان داد که بیش از آنکه اسیر هیجان‌های سیاسی باشد، به‌دنبال منطق اقتصادی و فاکتورهای بنیادی حرکت می‌کند. در شرایطی که بسیاری انتظار داشتند با فعال‌شدن مکانیسم ماشه، بازار سهام دچار شوک منفی شود، شاخص‌ها در جهت عکس پیش‌بینی‌ها حرکت کردند و یکی از سبزترین روزهای معاملاتی نیم‌سال را رقم زدند.این واکنش معکوس، پیام روشنی داشت: ریسک‌های سیاسی پیش از موعد، در قیمت‌ها تخلیه شده‌اند و اکنون، نگاه فعالان بازار به سمت متغیرهای درونی‌تر همچون ارزندگی سهام، کیفیت گزارش‌های مالی شرکت‌ها، و روند نرخ ارز معطوف است.
از «ریسک سیاسی» تا «منطق بنیادی»
علیرضا سادات، کارشناس بازار سرمایه، این رفتار را نتیجه بلوغ تحلیلی بازار می‌داند:«بازار، در مواجهه با شوک‌های سیاسی، اگرچه واکنش نشان می‌دهد اما دیگر دچار رفتار هیجانی نمی‌شود. بخش عمده‌ای از ریسک‌های سیاسی از مدت‌ها قبل در قیمت‌ها منعکس شده بود. امروز، سهامداران بر سودآوری شرکت‌ها، رشد نرخ ارز و پایداری سیاست‌های اقتصادی تمرکز دارند.»او معتقد است که تا زمانی‌که ریسک‌های ژئوپلیتیکی از مرحله ذهنی به مرحله عملیاتی نرسند، بازار می‌تواند مسیر خود را با تکیه بر عوامل درونی ادامه دهد.به‌زعم او، اکنون زمان «چینش هوشمندانه سبد دارایی» است؛ ترکیبی از سهام ارزنده، دارایی‌های کم‌ریسک، و حضور هدفمند در بازارهای کالایی که می‌تواند تعادل پرتفوی سرمایه‌گذاران را حفظ کند.
نقش گزارش‌های مالی در بازگشت اعتماد
سادات تأکید می‌کند: گزارش‌های ماهانه و میان‌دوره‌ای شرکت‌ها به عاملی تعیین‌کننده در بازگشت اعتماد سهامداران بدل شده‌اند:«اگر روند سودآوری شرکت‌ها مشابه فصل نخست ادامه یابد، کف بنیادی قدرتمندی در بسیاری از نمادها شکل خواهد گرفت و این موضوع، در کنار تورم و نرخ ارز، موتور رشد نیمه دوم سال خواهد بود.»
«ماشه» بی‌اثر، اما تحرک تازه در بازار
برخلاف فضای روانی که در روزهای منتهی به مکانیسم ماشه شکل گرفت، فعالان بازار مسیر متفاوتی را انتخاب کردند؛ گویی بازار به‌جای ترس، تصمیم گرفت تحلیل‌محور و عقلانی رفتار کند.
در همین راستا، رضا روحی، دیگر کارشناس بازار سرمایه، ر می‌گوید:«بازار سرمایه ایران نشان داد که ریسک سیاسی الزاماً به معنی افت قیمت نیست. فعال شدن ماشه نه‌تنها بازار را متوقف نکرد، بلکه با عبور از فضای تعلیق، موجب بازگشت نقدینگی تازه و احیای اعتماد شد.به گفته او، ورود پول‌های جدید، به‌ویژه در نمادهای بنیادی و اصلاح‌شده، مسیر رشد شاخص را هموار کرده است. صنایع صادرات‌محور، فلزات، پتروشیمی و گروه‌های ریالی از جمله بخش‌هایی هستند که به گفته روحی می‌توانند در نیمه دوم سال ۱۴۰۴، نقش لیدر بازار را ایفا کنند.
بازگشت منطق تحلیل به بورس
تحلیل داده‌های مالی شرکت‌ها نشان می‌دهد که بازار پس از ماه‌ها ابهام، در حال بازگشت به منطق تحلیلی است. شرکت‌های بزرگ کالایی با حفظ حاشیه سود، کف‌های بنیادی جدیدی ساخته‌اند و سرمایه‌گذاران حرفه‌ای نیز در حال بازآرایی پرتفوی خود بر اساس نسبت‌های ارزش‌گذاری هستند.
به تعبیر کارشناسان، اکنون بازار در نقطه‌ای ایستاده که ارزندگی تاریخی سهام، رشد نرخ ارز، و ورود نقدینگی تازه در کنار هم قرار گرفته‌اند؛ ترکیبی که در چرخه‌های پیشین نیز مقدمه‌ساز آغاز روندهای صعودی بوده است.
چشم‌انداز: از فضای تعلیق تا دوره بازدهی

روحی در جمع‌بندی می‌گوید:«اگر اتفاق غیرمنتظره‌ای رخ ندهد، بازار سرمایه ایران در آستانه یکی از پربازده‌ترین دوره‌های خود در سال‌های اخیر قرار دارد. نمادهای ارزنده در حال خروج از رکودند و اگر دولت در مسیر سیاست‌های ارزی و شفافیت مالی گام بردارد، مسیر رشد بازار تداوم خواهد یافت.»در نهایت، بورس تهران در حال عبور از سایه «ماشه» است؛ نه با هیجان، بلکه با هوشمندی تحلیلی. سرمایه‌گذاران نیز به‌جای نگاه سیاسی، به اعداد، صورت‌های مالی و واقعیت سودآوری شرکت‌ها چشم دوخته‌اند.
بازار امروز، بیش از هر زمان دیگری، به بلوغ تحلیل رسیده است — و همین، بزرگ‌ترین خبر خوب برای اقتصاد ایران است.