نشانه‌های بازگشت اعتماد به بورس در آستانه عبور از مرز سه‌میلیونی

اقتصادنگار – بازار سهام تهران در نخستین روز معاملاتی هفته — شنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۴ — صحنه‌ی تداوم رشد شاخص‌ها و تثبیت روند صعودی پس از هفته‌ای پرنوسان بود. شاخص کل بورس تهران با رشد ۲۴ هزار و ۴۲۶ واحدی (۰.۸۳ درصد) در سطح دو میلیون و ۹۵۰ هزار واحد ایستاد و بار دیگر در آستانه‌ی مرز روانی سه میلیون واحد قرار گرفت. اما نکته‌ی محوری معاملات امروز، پیشتازی شاخص هم‌وزن با رشد ۸ هزار و ۸۳۹ واحدی (۱.۰۶ درصد) بود؛ رخدادی که نشان از گسترش رشد به بدنه‌ی میانی بازار دارد — نه فقط به نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز.
سرمایه‌گذاران حقیقی بازگشته‌اند
یکی از مهم‌ترین سیگنال‌های امروز، تزریق حدود نیم همت پول حقیقی به جریان معاملات بود؛ رقمی که هرچند در مقیاس کلی بازار چندان بزرگ نیست، اما در مقایسه با روند خروج سرمایه حقیقی طی ماه‌های تابستان، تغییری جهت‌دار و معنادار به شمار می‌رود. در شرایطی که طی تیر و مرداد ۱۴۰۴، خالص خروج پول حقیقی به طور میانگین روزانه ۱.۵ تا ۲ همت بود، ورود مجدد پول تازه به بازار را باید نخستین نشانه‌ی بازگشت اعتماد نسبی سرمایه‌گذاران خرد دانست.
افزایش تعداد نمادهای مثبت (۶۲۸ در برابر ۱۷۲ نماد منفی) نیز همین معنا را تأیید می‌کند: عرض بازار مثبت شده است و رشد، محدود به چند گروه خاص نیست.
چرخش آرام از شاخص‌محوری به تعادل وزنی
پیشی گرفتن شاخص هم‌وزن از شاخص کل، پیام مهمی دارد. بازار از فاز رشد نمادهای بزرگ — به‌ویژه گروه‌های پالایشی، فلزی و پتروشیمی — به فاز رشد متعادل‌تر و چندبخشی در حال حرکت است. افزایش معاملات در نمادهای کوچک‌تر و متوسط، هم‌زمان با بهبود تقاضا در گروه‌های خودرویی، غذایی و ساختمانی، می‌تواند به معنی شروع یک سیکل تجدید تراز قیمتی در بازار باشد؛ جایی که سرمایه‌گذاران به دنبال سهم‌هایی با نسبت P/E پایین‌تر و ارزش جایگزینی بالاترند.
سیگنال‌های کلان: ثبات نسبی ارز و انتظار برای بودجه ۱۴۰۵
تحلیل جریان امروز بازار بدون در نظر گرفتن متغیرهای کلان امکان‌پذیر نیست. ثبات نسبی نرخ ارز در محدوده ۶۵ تا ۶۶ هزار تومان و همچنین کاهش نگرانی‌های سیاسی در هفته‌های اخیر، نوعی آرامش روانی در سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است. از سوی دیگر، انتظارات مثبت نسبت به سیاست‌های مالی دولت پزشکیان و احتمال کاهش فشارهای مالیاتی و تعدیل قیمت انرژی صنایع در لایحه بودجه ۱۴۰۵، باعث شده تا فعالان بازار به بهبود حاشیه سود شرکت‌های تولیدی امیدوار باشند.
پویایی نقدینگی؛ عاملی تعیین‌کننده در عبور از سه میلیون واحد
با وجود خوش‌بینی‌های موجود، باید توجه داشت که رشد بازار همچنان وابسته به تداوم ورود پول حقیقی و حفظ گردش نقدینگی است. ارزش معاملات خرد هنوز به طور کامل به سطوح بالای سه‌همتی بازنگشته و در صورت کندی ورود پول، احتمال تثبیت شاخص در محدوده‌ی فعلی وجود دارد.
به بیان دیگر، شاخص کل در مرز حساس روانی قرار گرفته است؛ اگر جریان نقدینگی در هفته‌ی جاری حفظ شود، احتمال عبور از سقف سه میلیون واحد کاملاً جدی است. اما هرگونه تردید در فضای سیاسی یا نوسان ارزی، می‌تواند این رشد شکننده را متوقف کند.
روند معاملات شنبه ۱۹ مهر را می‌توان نقطه‌ی تعادل جدید بازار سهام دانست؛ جایی میان هیجان و احتیاط.
نشانه‌های بازگشت پول حقیقی، پیشتازی شاخص هم‌وزن و تقویت سهم‌های کوچک‌تر، همگی حاکی از بهبود تدریجی اعتماد سرمایه‌گذاران است. با این حال، عبور از مرز سه‌میلیونی نیازمند آن است که نقدینگی تازه، هوشمند و پایدار به جریان بیفتد — نه صرفاً در اثر نوسان‌گیری کوتاه‌مدت.
بورس در آستانه‌ی یک بزنگاه است: یا با استمرار تقاضا به دوره‌ای از رشد متعادل و مبتنی بر سودآوری شرکت‌ها وارد می‌شود، یا بار دیگر در دام نوسانات زودگذر گرفتار خواهد شد.