اقتصادنگار، علی ربیعی،اظهارداشت: نگاه امنیتی مهمترین مانع توسعه این حوزه است و خواستار سیاستگذاری هوشمند، اجتماعیمحور و مبتنی بر توانمندسازی باشد.
مشاور و دستیار اجتماعی رییس جمهور، در دومین روز همایش «رمزآتی» با اشاره به حضور گسترده علاقهمندان در این رویداد، آن را نشانه امید و استمرار تلاش برای یافتن مسیرهای تازه توسعه در ایران دانست.
وی گفت: امروز کشور در شرایطی قرار دارد که نقدها و مسائل ذهنی و روحی فراوانی بر آن سایه انداخته، اما همین جمعیت مشتاق نشان میدهد هنوز گروهی در پی برونرفت، کار خوب و مسیر درست هستند.
مشاور و دستیار اجتماعی رییس جمهور،با تأکید بر اینکه ایرانیان در شرایط مختلف تاریخی توانستهاند موانع را کنار بزنند، افزود: همین روحیه موجب تداوم تمدن ایرانی شده و امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند پشتکار، خلاقیت و مدارا هستیم.
ربیعی، با اعلام قصد خود برای بررسی ساختار اقتصاد دیجیتال از منظر پیامدهای اجتماعی و نسبت آن با عدالت و نابرابری، گفت :اقتصاد دیجیتال در جهان و ایران اگر با سرعت کمتربهطور فزاینده در حال رشد است.
به گفته وی، فناوری سرعت تحولات جهان را چنان افزایش داده که گویی ۲۴ ساعت رشد تاریخی اکنون به یک دقیقه کاهش یافته است.
ربیعی ادامه داد: همانطور که در کشورهای توسعهیافته اقتصاد دیجیتال در سیاست، فرهنگ و امنیت اثرگذاری و اقتدار قابلتوجهی پیدا کرده، در ایران نیز در آینده ساختار قدرت و نگرشها را عمیقاً تحت تأثیر قرار خواهد داد. به اعتقاد وی ، بیتوجهی به آثار اجتماعی حوزههایی که در بستری مستقل رشد میکنند، یکی از نارساییهای مهم سیاستگذاری در ایران است.
مشاور و دستیار اجتماعی رییس جمهور،، مهمترین مانع رشد اقتصاد دیجیتال در کشور را نگاه امنیتی و تهدیدانگارانه دانست که از مالکیت و ارتباطات خارجی تا بزرگشدن بخش خصوصی را در بر میگیرد.
وی تأکید کرد: نخستین شرط رشد، عبور از این نگاه و حرکت به سمت نگاه ظرفیتمحور است.
وی ، با اشاره به دو نوع نابرابری—داخلی و جهانی—در کشورهای مشابه ایران، تصریح کرد: اقتصاد دیجیتال میتواند هر دو نوع نابرابری را کاهش یا افزایش دهد و این موضوع کاملاً به اصلاح زیربناها و طراحی اجتماعی ساختارها بستگی دارد.
از نظر ربیعی ،ساختارهای این حوزه باید دارای «DNA اجتماعی» باشند تا عدالت و شفافیت را تعمیق کنند.
وی ،با اشاره به پیوند عمیق اشتغال و شمول مالی با فقرزدایی در دهه اخیر، گفت: کسبوکارهای خرد دیجیتال به دلیل نیاز به سرمایه اندک و قابلیت مقیاسپذیری بالا، توان ایجاد درآمد پایدار برای زنان، جوانان، روستاییان و شاغلان غیررسمی را دارند و همین ویژگیها اقتصاد دیجیتال را به یکی از مؤثرترین ابزارهای فقرزدایی تبدیل کرده است.
مشاور و دستیار اجتماعی رییس جمهور،افزود در دوران کرونا، برخلاف بخشهای سنتی، مشاغل دیجیتال بیشترین مقاومت و کمترین آسیب را نشان دادند، هرچند فیلترینگ و تحلیلهای امنیتی اشتباه پس از آن مشکلاتی ایجاد کرد.
وی ، نمونهای از موفقیتهای این حوزه را حمایت از زنان بلوچ دانست که اکنون تولیدات آنها از طریق پلتفرمهای دیجیتال در کشورهای مختلف از جمله فرانسه به فروش میرسد.
با این حال ربیعی هشدار داد :نبود سیاستگذاری هوشمند باعث تشدید شکاف مهارتی، کمبود آموزش دیجیتال، اینترنت ناپایدار، نبود بیمه و فقدان حمایتهای اجتماعی میشود و مانع رشد کسبوکارهای خرد دیجیتال خواهد شد.
وی، تغییرات کیفی نیروی کار جدید ایران را نیز مورد توجه قرار داد و گفت : نسل جدید به دنبال مشاغل مستقل، منعطف و منزلتمحور است؛ ویژگیهایی که مشاغل دیجیتال بهخوبی به آن پاسخ میدهند و رضایتی فراهم میکنند که در صنایع کلاسیک دیده نمیشود.
وی، ضرورت تحول در آموزشهای فنیوحرفهای، مدارس و دانشگاهها را یادآور شد و تأکید کرد: این نهادها باید از الگوهای سنتی فاصله بگیرند.
به گفته ربیعی، اقتصاد دیجیتال میتواند هزینه فقرزدایی را کاهش دهد و سیاست فقرزدایی هوشمند را معنا ببخشد.
مشاور و دستیار اجتماعی رییس جمهور،، به نمونههای بینالمللی اشاره کرد: هند با هویت دیجیتال و زیرساخت پرداخت مشترک میلیونها کسبوکار زنانه ایجاد کرده؛ اندونزی و فیلیپین بیش از ۶ میلیون کسبوکار خرد را دیجیتال کردهاند؛ کنیا با پرداخت موبایلی خلأ بانک را پوشش داده و کره جنوبی برنامه ملی توانمندسازی دیجیتال زنان را اجرا کرده است.
وی ، ایران را در شرایط تحریم و رکود دارای یک فرصت تاریخی توصیف کرد و گفت: کسبوکارهای دیجیتال خرد با هزینه کم و بازده بالا میتوانند موتور فقرزدایی و ایجاد درآمد پایدار برای زنان سرپرست خانوار، جوانان و مناطق محروم باشند.
ربیعی بر ضرورت ایجاد زیرساخت ارزان و پایدار، گسترش آموزش مهارتهای دیجیتال، تقویت حمایت بیمهای، سادهسازی نظام مالیاتی و ایجاد مراکز نوآوری محلی تأکید کرد.
وی هشدار داد: در کنار فرصتهای گسترده اقتصاد دیجیتال باید مراقب آسیبها نیز بود؛ از پیشبینی رفتار جمعی و استعمار داده گرفته تا وابستگی دیجیتال، بهرهکشی احساسی و مسائل مربوط به نابرابری و چانهزنی نیروی کار. ربیعی تأکید کرد: اقتصاد دیجیتال تنها یک فناوری نیست، بلکه فرصتی تاریخی برای بازتعریف عدالت اقتصادی و اجتماعی است و اگر از مراحل اولیه عبور کنیم و DNA اجتماعی را در آن وارد کنیم، میتواند به ابزار عدالتگستر تبدیل شود.
