جهش هزینه‌ها و محدودیت انرژی صنعت فولاد را به مرز هشدار رسانده است

اقتصادنگار: عضو هیأت‌مدیره انجمن فولاد آلیاژی ایران، اظهارداشت: در تشریح وضعیت صنعت فولاد کشور اعلام کرد: یکی از جدی‌ترین چالش‌های سال‌های اخیر، افزایش قیمت تمام‌شده محصولات و کاهش شدید قدرت رقابتی ایران در بازارهای جهانی است.
به گفته وی، محصولات فولادی ایران اکنون گران‌تر از قیمت‌های جهانی تمام می‌شوند؛ موضوعی که صادرات را با مشکل جدی مواجه کرده و رقبا با قیمت‌های پایین‌تر سهم بازار را از آن خود کرده‌اند.
محدودیت انرژی و ۵ میلیون تن تولید از دست‌رفته
نیکوحرف با اشاره به بحران انرژی در صنعت فولاد گفت :کمبود گاز و برق، به یکی از موانع اصلی تولید تبدیل شده است.
وی با استناد به گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی توضیح داد: تنها در شش ماهه نخست سال جاری، حدود ۵ میلیون تن فولاد میانی به دلیل محدودیت انرژی تولید نشده که ارزش آن حدود ۲ میلیارد دلار بوده است.
به گفته وی، مجموع تولید ازدست‌رفته در چهار سال و نیم گذشته نیز ۳۱ میلیون تن و معادل ۱۵ میلیارد دلار برآورد می‌شود.
سقوط کم‌سابقه سودآوری فولادی‌ها
عضو هیأت‌مدیره انجمن فولاد آلیاژی ایران افزود: این شرایط سودآوری شرکت‌های فولادی را به شدت کاهش داده است. براساس گزارش منتشرشده از سوی انجمن، سود خالص ده شرکت بزرگ فولادی بورسی (بدون فولاد مبارکه) در نیمه نخست امسال تنها ۳٫۹ همت بوده که نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۳ ۴۶ درصد و نسبت به ۱۴۰۲ ۵۲ درصد کاهش نشان می‌دهد.
وی تأکید کرد: در تابستان امسال نیز پنج شرکت از یازده شرکت بزرگ فولادی زیان‌ده شده‌اند.
جهش سنگین هزینه‌های تولید
نیکوحرف افزایش شدید هزینه‌ها را دیگر چالش جدی صنعت دانست.
وی با اشاره به رشد افسارگسیخته قیمت انرژی و مواد اولیه اعلام کرد: نرخ گاز مصرفی از سال ۱۳۹۹ تا شهریور امسال ۲۷۸۵ درصد رشد کرده است و قیمت فروآلیاژها در همین مدت ۴۲۹ درصد افزایش یافته است.
به گفته وی ، همچنین مواد افزودنی رشد ۳۹۷ درصدی ،کرایه حمل با رشد ۵۷۰ درصدیو نرخ ارز گمرک از ۱۱٬۵۰۰ تومان به ۶۸،۸۷۵ تومان رسیده؛ یعنی بیش از ۵۰۰ درصد افزایش.
وی افزود: افزایش نرخ ارز گمرک، هزینه واردات مواد اولیه و تجهیزات صنعت را به شکل چشم‌گیری بالا برده است.
افزایش قیمت شمش و کاهش مزیت رقابتی
به گفته نیکوحرف، قیمت شمش از ۱۰٬۵۱۰ تومان در سال ۱۳۹۹ به ۳۰٬۸۲۹ تومان در شهریور امسال رسیده که ۱۹۳ درصد افزایش داشته است.
وی تأکید کرد: این اعداد نشان‌دهنده فشار سنگینی است که بر صنعت فولاد وارد می‌شود.جایگاه جهانی ایران شکننده شده است. نیکوحرف با اشاره به اینکه ایران رتبه دهم تولید فولاد جهان را در اختیار دارد گفت: در برخی ماه‌ها کشور به رتبه‌های ۷ تا ۹ رسیده اما این نوسانات نشان‌دهنده شکنندگی جایگاه ایران در نتیجه چالش‌های انرژی، هزینه و سودآوری است.
اهمیت استراتژیک توسعه فولادهای آلیاژی
وی با تأکید بر اینکه فولادهای آلیاژی دارای ارزش افزوده بالا و فناوری پیچیده‌اند گفت: سهم این محصولات در ایران تنها ۵ درصد از کل تولید فولاد است، در حالی که کشورهای صنعتی به‌طور متوسط ۱۵ درصد تولید خود را در این بخش متمرکز کرده‌اند.
به گفته وی، چین نیز به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد دنیا تمرکز خود را بر فولادهای آلیاژی و تخصصی گذاشته و آینده رقابت در این صنعت بر پایه کیفیت و فناوری شکل خواهد گرفت، نه حجم تولید.
ضرورت حرکت از تولید انبوه به تولید تخصصی نیکوحرف تأکید کرد: توسعه فولادهای آلیاژی باعث بی‌نیازی از واردات محصولات استراتژیک و تأمین نیاز صنایع حیاتی مانند نفت، گاز، خودروسازی و دفاعی در داخل کشور خواهد شد.
وی افزود: راه آینده صنعت فولاد ایران تولید کمتر اما با ارزش افزوده بالاتر است.
ادامه محدودیت‌های گاز و احتمال کاهش تولید
به گفته وی، اگرچه اعلام شده محدودیت گاز در آذرماه اعمال نمی‌شود، اما گزارش شرکت‌ها نشان می‌دهد به واحدهای فولادی اعلام شده مصرف خود را ۲۵ تا ۵۰ درصد کاهش دهند.
وی توضیح داد: عمده مصرف گاز در واحدهای احیای مستقیم و تولید آهن اسفنجی است و محدودیت‌ها احتمالاً هم به کاهش تولید آهن اسفنجی و هم به افزایش قیمت منجر خواهد شد.
مصرف آب صنعت فولاد
نیکوحرف همچنین یادآور شد سالانه حدود ۴ میلیارد مترمکعب آب در کشور مصرف می‌شود که تنها ۰٫۱۴ درصد آن سهم صنعت فولاد است.