صنعت فولاد به تصمیمات سخت و تغییر پارادایم نیاز دارد

به گزارش اقتصادنگار،علیرضا رحیم،  در پنجمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران، با تشریح وضعیت عملکرد شرکت‌های فولادی و تحولات پیش روی بازار جهانی، نسبت به شکل‌گیری تصویری غیرواقعی از وضعیت اقتصادی بنگاه‌ها بر اثر رشد نرخ‌های ریالی هشدار داد.
وی با اشاره به رشد قابل توجه درآمد و سود شرکت‌ها اظهار کرد: برای ارزیابی واقعی عملکرد، باید شاخص‌های ریالی را از شاخص‌های دلاری تفکیک کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش عمده رشد ثبت‌شده در عملکرد شرکت‌ها ناشی از افزایش قیمت‌ها بوده و از منظر دلاری، حتی در برخی بخش‌ها با کاهش قیمت مواجه هستیم. بنابراین، نباید رشد ریالی درآمدها این تصور را ایجاد کند که وضعیت اقتصادی بنگاه‌ها به همان نسبت بهبود یافته است.
رحیم با اشاره به چشم‌انداز بازار جهانی فولاد، مازاد عرضه را یکی از تهدیدهای جدی سال‌های آینده دانست و گفت: برآوردها از احتمال شکل‌گیری حدود ۷۴۰ میلیون تن مازاد عرضه فولاد در جهان تا سال ۲۰۲۸ حکایت دارد؛ رقمی که حدود ۲۵ برابر ظرفیت تولید سالانه فولاد ایران است. این چشم‌انداز نشان می‌دهد رقابت در بازارهای جهانی به‌مراتب دشوارتر خواهد شد و شرکت‌های فولادی باید از هم‌اکنون برای مواجهه با این شرایط آماده شوند.
مدیرعامل فولاد هرمزگان، تحولات فناوری را از دیگر موضوعات تعیین‌کننده آینده صنعت فولاد برشمرد و افزود: هوش مصنوعی، اقتصاد چرخشی، بازیابی کربن، استفاده از هیدروژن و توسعه فناوری‌های مرتبط با مواد اولیه و خوراک، از محورهای اصلی تحول صنعت فولاد در جهان هستند. این تحولات صرفاً با خرید تجهیزات یا کپی‌برداری از فناوری‌های موجود قابل دستیابی نیستند؛ بلکه نیازمند توسعه دانش، زیرساخت داده، توان تحقیق و توسعه و تربیت نیروی متخصص هستند.
وی با انتقاد از عقب‌ماندگی برخی شرکت‌های فولادی در حوزه دیجیتال‌سازی و هوش مصنوعی تصریح کرد: در بسیاری از موارد حتی داده‌های پایه و زیرساخت لازم برای اجرای پروژه‌های هوشمندسازی در دسترس نیست. در حالی که دنیا به سمت نسل جدیدی از تولید حرکت می‌کند، نمی‌توان با افزودن چند سامانه دیجیتال به خطوط تولید، ادعا کرد که تحول فناورانه اتفاق افتاده است.
رحیم در بخش دیگری از سخنان خود، ناترازی انرژی را نتیجه برخی تصمیمات و اولویت‌گذاری‌های نادرست در سال‌های گذشته دانست و گفت: به‌جای آنکه منابع و سرمایه‌گذاری‌ها در مسیر توسعه ظرفیت‌های تولیدی و زیرساخت‌های انرژی هدایت شوند، بخش قابل توجهی از توان بنگاه‌ها صرف جبران کمبود زیرساخت‌ها شده است. این موضوع علاوه بر کاهش تولید، هزینه‌های پنهان قابل توجهی به صنعت تحمیل کرده و فرصت سرمایه‌گذاری در مسیر توسعه فناوری را نیز از بین برده است.
وی با تأکید بر اینکه کاهش هزینه‌ها از مسیرهای سنتی مانند خرید ارزان‌تر و مدیریت هزینه‌ها محدودیت دارد، اظهار کرد: کاهش هزینه تا نقطه‌ای امکان‌پذیر است، اما از یک مرحله به بعد، تنها راه بهبود بهره‌وری، سرمایه‌گذاری در فناوری و تکنولوژی است. باید بررسی کنیم از هر واحد انرژی و هر واحد ظرفیت تولید، چه میزان ارزش افزوده ایجاد می‌کنیم.
مدیرعامل فولاد هرمزگان همچنین با اشاره به نیاز سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های صنعت فولاد گفت: برای توسعه و رفع چالش‌های این صنعت، حدود ۱۴ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مورد نیاز است. این سرمایه‌گذاری باید با نگاهی جامع به زیرساخت‌ها، انرژی، فناوری و نیروی انسانی انجام شود.
رحیم، تحول در نیروی انسانی و تغییر نگرش مدیریتی را از الزامات عبور از شرایط فعلی دانست و تأکید کرد: تغییر پارادایم با تغییر تفکر اتفاق می‌افتد. صنعت فولاد به نیروهای جوان، خلاق، پرانرژی و صاحب ایده نیاز دارد. نمی‌توان با همان الگوهای مدیریتی گذشته، انتظار مواجهه موفق با تحولات جدید را داشت.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت اتخاذ تصمیمات دشوار و بازنگری در طرح‌های توسعه‌ای صنعت فولاد خاطرنشان کرد: امروز زمان تصمیم‌گیری است. اگر پروژه‌ای توجیه اقتصادی و فناورانه ندارد، باید درباره توقف یا تغییر مسیر آن تصمیم گرفت و منابع را به حوزه‌های جدید و اولویت‌دار اختصاص داد. حتی در طرح جامع فولاد نیز باید تحولات فناوری و الزامات آینده صنعت لحاظ شود. مسائل امروز فولاد کشور نیازمند تصمیمات اساسی و سیاست‌گذاری‌های جدید در سطح کلان است و نباید همه این مسئولیت‌ها را به سطح بنگاه‌ها واگذار کرد.