پالایشگاه مجازی ظرفیت تازه‌ای برای مدیریت مصرف گاز

به گزارش اقتصادنگار به نقل از ایسنا، در کنار اقدام‌هایی که برای افزایش تولید گاز در صنعت نفت و گاز کشور انجام می‌شود، مدیریت مصرف می‌تواند به تأمین پایدار انرژی کمک کند و بخشی از فشار موجود بر شبکه را کاهش دهد.

بعضی کارورهای جدید با تکیه بر ظرفیت‌های مردمی و ابزارهای به‌روز به دنبال اجرای پروژه‌هایی هستند که نتیجه آن کاهش مصرف گاز و آزادسازی بخشی از ظرفیت موجود شبکه باشد؛ مفهومی که از آن با عنوان «پالایشگاه مجازی» یاد می‌شود.

در این مدل، به‌جای افزایش تولید از طریق احداث واحدهای جدید، صرفه‌جویی حاصل از مدیریت مصرف می‌تواند اثری مشابه ایجاد ظرفیت جدید در شبکه گاز داشته باشد. به بیان دیگر، گاز صرفه‌جویی‌شده از محل اصلاح الگوی مصرف، عملاً در نقش یک ظرفیت جدید در اختیار شبکه قرار می‌گیرد.

در توضیح این موضوع مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران اظهار کرده است که کارور جدید با مشارکت مجموعه‌هایی از همراه اول، دیجی‌کالا و آچاره در حال توسعه مدلی است که از طریق جلب مشارکت مردم و اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف، صرفه‌جویی قابل توجهی در شبکه گاز کشور ایجاد کند. موفقیت کارورهای گاز به عوامل مختلفی ازجمله رفع چالش‌های اجرایی، جذب سرمایه‌گذاری، ظرفیت‌سازی، همکاری دستگاه‌های مختلف و همراهی مردم بستگی دارد و نمی‌توان بدون در نظر گرفتن این مؤلفه‌ها درباره نتایج نهایی قضاوت کرد.

طبق اعلام علی اصغر رجبی به وزارت نفت، اجرای این پروژه فقط وظیفه شرکت ملی گاز نیست و تحقق اهداف آن نیازمند همکاری همه بخش‌ها ازجمله وزارت نفت، سازمان بهینه‌سازی، بخش صنعت، کشاورزی، مجلس و دیگر نهادهای مرتبط است. شرکت‌هایی که متقاضی فعالیت در این حوزه هستند، می‌توانند از طریق بخش کارور در وب‌سایت شرکت ملی گاز ایران، اطلاعات لازم را دریافت کنند و فرایند ثبت‌نام خود را انجام دهند.

بر این اساس، متقاضی ابتدا مشخص می‌کند که قصد فعالیت به‌عنوان کارور نوع یک یا نوع ۲ را دارد و سپس مدارک مورد نیاز را در سامانه بارگذاری و درخواست خود را ثبت می‌کند و طبق اظهارات مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران تلاش شده است همه اطلاعات مورد نیاز شرکت‌ها در اختیار آن‌ها قرار گیرد و هم‌اکنون اعتراضی مبنی بر اینکه شرکتی شرایط ورود به کارور را داشته است اما اجازه فعالیت پیدا نکرده، نداشته‌ایم.

اما برای ورود به این حوزه محدودیت زمانی شبیه مناقصه وجود ندارد که گفته شود متقاضیان فقط در یک بازه ۱۰روزه امکان ثبت درخواست دارند؛ هر مجموعه‌ای که بتواند در چارچوب مقررات، حتی به اندازه یک مترمکعب مصرف گاز را کاهش دهد، می‌تواند در این پروژه مشارکت کند. هدف این است که ظرفیت بخش خصوصی و شرکت‌های توانمند برای مدیریت مصرف و کاهش تلفات گاز به کار گرفته شود و هر مجموعه‌ای که توانایی ایجاد صرفه‌جویی دارد، بتواند از این ظرفیت استفاده کند.

چالش‌های اجرای یک مدل جدید

مدل کارور در ایران تجربه‌ای جدید است؛ تجربه‌های موفقی از اجرای این مدل در کشورهای مختلف وجود دارد و برای نمونه، یک شرکت کارور از کشورهای غربی حدود ۳۵ درصد گاز آن کشور را خرده‌فروشی می‌کند، اما اجرای این مدل در ایران جدید است و طبیعی است که با چالش‌هایی روبه‌رو شود.

به گفته کارشناسان، این چالش‌ها می‌تواند در حوزه مدیریت، دستورالعمل‌ها، قوانین، واحدهای نظارتی و مقررات باشد؛ بخشی به نیروی انسانی مربوط می‌شود، زیرا شرکتی که قرار است حجم قابل توجهی از گاز را مدیریت و میان مصرف‌کنندگان توزیع کند، به نیروی انسانی زبده و توانمند نیاز دارد. بخشی از چالش‌ها فرهنگی است و کارور باید بتواند با فرهنگ سازمانی و فرهنگ مصرف مردم ارتباط برقرار کند تا بتواند مدیریت تقاضا را به‌درستی انجام دهد.