ورمزارزها در سال ۲۰۲۵: از رونق تا چالشها*
در دنیایی که هر روز بیشتر به سمت دیجیتالی شدن پیش میرود، رمزارزها به عنوان یکی از جذابترین و بحثبرانگیزترین پدیدههای قرن بیست و یکم، جایگاه خود را در اقتصاد جهانی تثبیت کردهاند. سال ۲۰۲۵ در حالی آغاز میشود که بازار رمزارزها با فراز و نشیبهای فراوانی روبرو شده است. برخی آن را طلوع عصر جدیدی از امور مالی میدانند و برخی دیگر نگران ریسکها و چالشهای آن هستند. در این بخش به نگاهی از آینده میپردازیم که در آن رمزارزها نه تنها به عنوان یک ابزار سرمایهگذاری، بلکه به عنوان بخشی جداییناپذیر از زندگی روزمره ما تبدیل شدهاند.
بازگشت بازار گاوی: طلوع دوباره رمزارزها
به نظر میرسد سال ۲۰۲۵ با بازگشت قدرتمند رمزارزها همراه شود. بیتکوین، پادشاه بلامنازع این عرصه، که در سال گذشته میلادی رکود قیمتی ۱۰۸ هزاردلاری را پشت سر گذاشته گزینه وسوسهبرانگیزی برای سرمایهگذاران است و تحلیلگران انتظار دارند بار دیگر رکوردهای جدیدی را ثبت کند و ارزش آن به ۱۸۰,۰۰۰ دلار برسد. گفته میشود اتریوم، ستون اصلی دنیای دیفای و قراردادهای هوشمند، نیز از مرز ۶,۰۰۰ دلار عبور میکند. اما این بار، داستان فقط به این دو غول رمزارزی محدود نمیشود. شبکههای جدیدی مانند سولانا، آوالانچ و دیگران وارد میدان شدهاند و رقابت را به سطح جدیدی میبرند. سولانا، که به عنوان «اتریوم با عملکرد بالا» شناخته میشود، جایگاه خود را به عنوان یکی از بازیگران اصلی این عرصه تثبیت کرده است. بازار رمزارزها دیگر تنها تحت سلطه بیتکوین و اتریوم نیست، بلکه به اکوسیستمی گسترده و متنوع تبدیل شده است.
استیبلکوینها: ستون فقرات تراکنشهای دیجیتال
در این میان، استیبلکوینها به یکی از ارکان اصلی در تسهیل تراکنشهای دیجیتال تبدیل شدهاند. بهویژه در بازارهای نوظهوری که نوسانهای شدید ارزهای محلی نگرانیهای زیادی را برای مردم و کسبوکارها ایجاد کرده، استیبلکوینها به عنوان پناهگاه امن و مطمئن شناخته میشوند. این ارزهای دیجیتال به سرعت در حال گسترش هستند و پیشبینی میشود حجم تراکنشهای روزانه آنها تا ۳۰۰ میلیارد دلار افزایش یابد. این رشد نشاندهنده تبدیل آنها به ابزارهای ضروری برای پرداختهای بینالمللی و تجارتهای جهانی است. علاوه بر این، با تصویب قوانین شفافتر و دقیقتر در ایالات متحده، استیبلکوینها بهطور فزایندهای در سیستم مالی جهانی به رسمیت شناخته میشوند و به یکی از اجزای اصلی و قابل اعتماد این سیستم تبدیل خواهند شد.
نهادهای مالی: از ورود تا تثبیت
نهادهای مالی بزرگ نیز به نظر میرسد دیگر تماشاگر این عرصه نیستند. آنها نه تنها وارد بازار رمزارزها شدهاند، بلکه قصد ماندن دارند. تصویب ETFهای نقدی بیتکوین و اتریوم، رمزارزها را به عنوان یک طبقه دارایی قانونی معرفی کرده است. این موضوع سرمایهگذاریهای نهادی را به شدت افزایش داده و ارزش اوراق بهادار توکنیشده به بیش از ۵۰ میلیارد دلار میرسد. مرز بین سیستم مالی سنتی و دیجیتال هر روز محوتر میشود و املاک توکنیشده، اوراق قرضه مبتنی بر بلاکچین و دیگر نوآوریها، آیندهای را ترسیم میکنند که در آن همه چیز دیجیتالی است.
حمایت نظارتی: از آشفتگی به شفافیت
صنعت رمزارزها در سال ۲۰۲۵ به محیط نظارتی مثبتتری خوشبین است. در ایالات متحده، تغییر رهبری در SEC و تلاشهای دوحزبی در کنگره، شفافیت مورد انتظار را به ارمغان میآورد. این تغییرات نه تنها عدم قطعیت را کاهش میدهند، بلکه مشارکت نهادی و نوآوری را نیز تشویق میکنند. در سطح جهانی، کشورها سیاستهای خود را هماهنگ میکنند که بازارهای متصلتری ایجاد کنند. با تکمیل چارچوبهای نظارتی در اروپا، آسیا و آمریکای لاتین، رمزارزها به عنوان بخشی جداییناپذیر از سیستم مالی جهانی پذیرفته میشوند.
موج جدید دیفای: بازتعریف خدمات مالی
بخش غیرمتمرکز (DeFi) نیز در سال ۲۰۲۵ رکوردهای جدیدی را ثبت میکند. ارزش کل قفلشده (TVL) در پروتکلهای دیفای به ۲۰۰ میلیارد دلار میرسد. نوآوریهایی در حوزه قابلیت همکاری بین زنجیرهها و راهحلهای مقیاسپذیری لایه ۲، دیفای را سریعتر، ارزانتر و در دسترستر میکنند. از وامدهی و وامگیری گرفته تا صرافیهای غیرمتمرکز و داراییهای توکنیشده، دیفای نحوه عملکرد خدمات مالی را بازتعریف میکند.
احیایNFTها و وب ۳: هنر، بازی و هویت دیجیتال
بازار NFT پس از یک دوره رکود، در سال ۲۰۲۵ با قدرت بازمیگردد. حجم معاملات NFT به ۳۰ میلیارد دلار میرسد و کاربردهای جدیدی در بازیها، سرگرمی و هویت دیجیتال پیدا میکند. برنامههای وب۳ نیز به رشد خود ادامه میدهند و از طریق بازیهای غیرمتمرکز، شبکههای اجتماعی وNFTهای کاربردی، کاربران بیشتری را جذب میکنند.
همگرایی هوش مصنوعی و رمزارزها: آیندهای خودکار
ترکیب هوش مصنوعی و بلاکچین به عنوان یک روند تعیینکننده در سال ۲۰۲۵ ظهور میکند. بیش از یک میلیون عامل هوش مصنوعی بهصورت زنجیرهای فعالیت میکنند و امکانات جدیدی در خودکارسازی، تحلیل دادهها و تصمیمگیری غیرمتمرکز ایجاد میکنند. این همگرایی پرسشهایی را در مورد اخلاق و حکمرانی سیستمهای بلاکچین مبتنی بر هوش مصنوعی ایجاد میکند و نیاز به رویکردهای نظارتی نوآورانه را نشان میدهد.
چالشها و موانع: نوسان ها، نظارت و محیطزیست
با وجود تمام این پیشرفتها، رمزارزها با چالشهای جدی نیز روبرو هستند. نوسانهای شدید قیمت، نبود نظارت کافی و مشکلات محیطزیستی از جمله موانعی هستند که باید برطرف شوند. مصرف بالای انرژی در استخراج بیتکوین و دیگر رمزارزها، نگرانیهای زیستمحیطی را افزایش داده است. با این حال، نوآوریهایی در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر و استخراج پایدار، امیدواریهایی را برای آینده ایجاد کردهاند.
نتیجهگیری: آیندهای روشن با چالشهای پیشرو
سال ۲۰۲۵ به عنوان نقطه عطفی در تاریخ رمزارزها به یاد خواهد ماند. ترکیب رشد نهادی، شفافیت نظارتی و نوآوریهای فناوری، این صنعت را به بلوغ رسانده است. با این حال، چالشهایی مانند نوسانات قیمت، مشکلات محیطزیستی و نیاز به نظارت بیشتر، همچنان وجود دارند. آینده رمزارزها به همکاری نزدیکتر بین دولتها، مؤسسات مالی و شرکتهای فناوری بستگی دارد. اگر این همکاریها به درستی انجام شود، رمزارزها نه تنها به عنوان یک ابزار سرمایهگذاری، بلکه به عنوان بخشی جداییناپذیر از سیستم مالی جهانی تثبیت خواهند شد.
* گزارش مزبور در جدیدترین شماره (۳) ماهنامه «اقتصادنگار» در پایان اسفند ۱۴۰۳ منتشر شده است.
