به گزارش اقتصادنگار -بازار طلا، همواره یکی از پناهگاههای سنتی سرمایه در اقتصاد ایران بوده است؛ اما تحولات پرشتاب نرخ ارز و گسست میان بازارهای داخلی و جهانی، میتواند بهراحتی این پناهگاه را به منطقهای پرریسک و متلاطم بدل کند. اتفاقی که طی هفته گذشته بهوضوح در عملکرد صندوقهای سرمایهگذاری طلا مشاهده شد.
افت تاریخی در ارزش داراییها
طی بازه ۲۲ تا ۲۸ فروردین ۱۴۰۴، مجموع ارزش خالص دارایی (NAV) صندوقهای قابل معامله طلا در بازار سرمایه ایران، با افتی ۱۶ هزار میلیارد تومانی مواجه شد. به این ترتیب، NAV این صندوقها از حدود ۱۷۹ همت به ۱۶۳ همت رسید؛ افتی معادل ۱۰ درصد تنها طی یک هفته. این میزان کاهش، یکی از بزرگترین زیانهای هفتگی صندوقهای طلا در ماههای اخیر به شمار میرود.
سقوط دلار؛ بازیگر اصلی زیان صندوقها
در حالی که قیمت جهانی هر اونس طلا طی این مدت رشدی ۵ درصدی داشت و تا سطح ۲۴۰۰ دلار پیش رفت، نرخ دلار در بازار آزاد ایران کاهش خیرهکنندهای را تجربه کرد و با افتی ۱۵.۷ درصدی از کانال ۶۰ هزار تومانی به نزدیکی ۵۰ هزار تومان عقبنشینی کرد. همین سقوط نرخ دلار، عملاً اثر رشد قیمت جهانی طلا را در بازار داخل خنثی کرده و به افت ارزش داراییهای مبتنی بر طلا انجامیده است.
افت همزمان گواهی شمش و سکه
ترکیب داراییهای صندوقهای طلا عمدتاً متشکل از گواهیهای سکه طلا (رفاه، کیان، زر، گوهر و…) و شمش طلاست. در هفته مورد بررسی، گواهی شمش طلا افتی ۷.۴ درصدی و گواهی سکه طلا کاهش ۸ درصدی را به ثبت رساندند. این افت همزمان در دو ابزار اصلی، فشار مضاعفی بر NAV صندوقها وارد کرد.
رفتار هیجانی سرمایهگذاران؟ یا اصلاح انتظارات؟
با توجه به رشد جهانی قیمت طلا و همزمان کاهش NAV صندوقهای طلا، میتوان نتیجه گرفت که فشار ناشی از کاهش نرخ ارز داخلی، بسیار پرقدرتتر از اثرات بازار جهانی عمل کرده است. بخشی از این واکنش میتواند ناشی از اصلاح انتظارات تورمی و خروج نقدینگی از داراییهای ریالی-دلاری به سمت ابزارهای کمریسکتر باشد. البته نباید نقش رفتارهای هیجانی و نگاه کوتاهمدت برخی سرمایهگذاران را نیز در این سقوط نادیده گرفت.
به هر روی هفته پایانی فروردین ۱۴۰۴، یادآور یکی از آن لحظاتی است که بازارها تحت تأثیر چند متغیر ناهمسو قرار میگیرند. صندوقهای طلا که معمولاً در شرایط تورمی و نااطمینانی اقتصادی مورد توجه قرار میگیرند، این بار قربانی کاهش انتظارات تورمی و ریزش نرخ ارز شدند. سرمایهگذاران این صندوقها، اکنون بیش از همیشه نیازمند تحلیلهای دقیقتر، استراتژیهای پوشش ریسک، و افق زمانی بلندمدتتر هستند.
