برای اینکه در سرمایهگذاری طلا موفق شوید، این مطلب را حتما بخوانید*
سرمایهگذاری در طلا در سالی که گذشت چقدر توانست انتظارات سرمایهگذاران را برآورد کند و آیا میتوان همان انتظار را که سرمایهگذاران در سال گذشته تجربه کردند، در سال پیشرو محتمل دانست. با امکان ابزارهای جدید مالی همچون صندوقهای طلا و پلتفرمهای آنلاین خرید و فروش طلا، به نظر میرسد این بازار برای ایرانیان بیش از هر سرمایهگذاری دیگری، جذاب شده است.
اهمیت سرمایهگذاری در طلا، اولویت نخست؛ بازدهی یا نقدشوندگی؟
بازار سرمایهگذاری طلا در ایران مسیر پُرپیچ و خم را پشت سر گذاشته است؛ در سالی که اونس طلای جهانی رکوردهای تاریخی را به جا گذاشت، شاهد استقبال ویژه ایرانیان از بازارهای گوناگون طلا نیز بودیم؛ از سرمایهگذاری مستقیم در شمش فیزیکی در طلا فروشیها و حراج شمش و سکه بانک مرکزی تا صندوقهای طلا و پلتفرمهای آنلاین خرید و فروش طلا. به همین دلیل در سالی که گذشت شاهد رشد چشمگیر ابزارهای مالی نوین بازار طلا بودیم.
روندها در بازار طلای فیزیکی
بازار طلای فیزیکی که روش متداول برای خرید و فروش، سرمایهگذاری و استفاده از طلا محسوب میشود، انتخاب نخست ایرانیان برای سرمایهگذاری در این بازار در سال گذشته بود، اما تقلب در جنس و عیار بعضی از سکههای موجود در بازار، احتمال بالای دزدیده شدن طلای فیزیکی در خانه و معامله سخت به همراه کارمزد بالا باعث شد سرمایهگذاران این بازار به بازارهای نوین سرمایهگذاری در طلا همانند «صندوقهای سرمایهگذاری طلا»، «گواهیهای سپرده شمش بورس کالا» و «پلتفرمهای آنلاین طلا» ورود کنند.
بازار صندوقهای طلا در بورس کالا
صندوقهای طلا که از سال ۱۳۹۶ در بازار سرمایه ایران فعالیت میکند، شیب تُندی در جذب دارایی را از سال ۱۴۰۲ پشت سر گذاشت و تا به امروز، مجموع خالص ارزش دارایی این صندوقها از ۱۳۷ هزار میلیارد تومان یا به عبارتی معادل بیش از ۳ میلیارد دلار عبور کرد.
همچنین شاهد سرمایهگذاری بیش از ۷۰۰ هزار نفر سرمایهگذار در این صندوقها بودهایم که به نوبه خود در مقایسه با سرمایهگذاران فعال در بازار سرمایه، عدد قابل توجهی است.
این نوع صندوقها مسئله سهل المعامله بودن و نقدشوندگی آنی و آنلاین را برای نخستینبار از همان اوایل فعالیتشان در سال ۱۳۹۶ را فراهم کرد. به دلیل اینکه دارایی این صندوقها به صورت سپرده طلای شمش و سکه در بورس کالا نگهداری میشود، تضامین لازم دارایی را از سمت دولت (وزارت اقتصاد) کسب کردهاند، بنابراین این صندوقها تنها با کسر کارمزد ناچیز در سال، ضمانت نقشوندگی و معامله راحت را برای سرمایهگذاران طلا فراهم میکنند.
در سالی که بازار طلا سقف تاریخی خود را شکست، شاهد ورود بیش از ۴۶ هزار میلیارد تومان پول به ۱۳ صندوقی بودیم که از قبل در بازار سرمایه فعالیت میکردند و همچنین شاهد مجوز به ۷ صندوق جدید بودیم و تعداد صندوقهای طلا به حدود ۲۰ صندوق رسید.
از حیث بازدهی، صندوقهای طلا توانستند بیش از ۹۰ درصد بازدهی طلا (به صورت هر گرم طلای ۱۸ عیار) و حتی بالاتر از ربع سکه و برابر با تمام سکه، برای سرمایهگذارانشان به ارمغان بیاورند. این صندوقها به واسطه سهلالمعامله بودنشان در بازههای هیجانی بازار، حباب قیمتی داشتند که عمدتا به علت تقاضای مازاد، تکمیل سقف صندوقهای طلا صورت میگرفت و میتواند در کوتاه مدت ابزار آربیتراژی برای کسب بازدهی مضاعف نسبت به طلا محسوب شود و در زمان تخلیه حباب نیز ممکن است ریزش بیشتر (به صورت جزئی) نیز داشته باشد. در بلندمدت، بازدهی معادل طلا بیش از ۹۰ درصد را پوشش داد.
پلتفرمهای خرید و فروش آنلاین طلا
پلتفرمهای خرید و فروش آنلاین طلا در یکسال گذشته با روند روبه رشد، بزرگ شدند و این روند البته تداوم دارد؛ تا جایی که بنا بر گزارشهای رسمی بیش از یک هزار و ۳۲۷ درخواست مجوز برای راهاندازی پلتفرم خرید و فروش طلا ارسال و تنها ۲۶۱ مجوز صادر شده است.
این پلتفرمها از محل کارمزد خرید و فروش بنا به تعداد معامله سرمایهگذاران کسب درآمد میکنند و شبهه بسیاری در مورد موجودی طلای این پلتفرمها مطرح میشود؛ چراکه بنابر اعلام مراجع رسمی بیش از ۱۰ میلیون نفر و حدود ۱.۵ تن طلا از سوی این پلتفرمها به بانک تحویل دادهاند، بنابراین با توجه به تعداد بالای این کسب و کارها، احتمالا بحث چالش در نظارت بر فروش واقعی طلا مطرح میشود.
* گزارش تحلیلی مزبور در جدیدترین شماره (۳) ماهنامه «اقتصادنگار» در پایان اسفند ۱۴۰۳ منتشر شده است.
