رقابت برای سلطه بر آینده کوانتومی

اقتصادنگار -رقابت برای توسعه رایانه‌های کوانتومی، دیگر یک ماجراجویی علمی صرف نیست؛ این رقابت به میدان نبرد ژئوپلیتیکی برای تسلط بر آینده اقتصاد جهانی تبدیل شده است. از سیلیکون‌ولی گرفته تا آزمایشگاه‌های نظامی چین، ابرقدرت‌ها در حال سرمایه‌گذاری بی‌سابقه‌ای روی فناوری‌ای هستند که توانایی بازنویسی قواعد بازی در بانکداری، انرژی، داروسازی و حتی دفاع سایبری را دارد.
رایانه کوانتومی: پایان عصر محدودیت‌های محاسباتی
محاسبات کوانتومی وعده داده‌اند مسائلی را حل کنند که رایانه‌های کلاسیک، حتی با توان پردازشی ابرکامپیوترهای امروزی، در برابر آن‌ها ناتوان‌اند. با بهره‌گیری از کیوبیت‌ها که می‌توانند به‌طور هم‌زمان در چندین حالت باشند، این سیستم‌ها قادرند میلیون‌ها محاسبه را به‌صورت موازی انجام دهند.
برای درک عظمت این تحول، تصور کنید حل یک مسئله رمزنگاری که اکنون ممکن است هزاران سال زمان ببرد، در یک رایانه کوانتومی طی چند دقیقه قابل انجام باشد. همین موضوع، توجه بانک‌ها، مؤسسات بیمه، و ارتش‌ها را به خود جلب کرده است.
اقتصاد کوانتومی: بازتعریف مزیت رقابتی در سطح ملی
ایالات متحده، اتحادیه اروپا، چین و حتی کشورهای نوظهور فناوری، وارد رقابتی خاموش اما عمیق شده‌اند تا زودتر به “کوانتوم در مقیاس کامل” برسند. چرا؟ چون برتری در این عرصه، مترادف با برتری اقتصادی، امنیتی و فناورانه در دهه‌های آینده خواهد بود.
دولت آمریکا در قالب «ابتکار ملی کوانتومی»، بودجه‌ای چند میلیارد دلاری اختصاص داده؛ همزمان چین با تأسیس بزرگ‌ترین مرکز تحقیقاتی کوانتومی جهان در هفئی، نشان داده که عزم خود را جزم کرده است. شرکت‌هایی مانند IBM، گوگل، مایکروسافت و علی‌بابا نیز هر یک به شیوه‌ای وارد میدان شده‌اند.
صنایع برنده در عصر کوانتومی کدام‌اند؟
داروسازی: شبیه‌سازی مولکولی با رایانه‌های کوانتومی می‌تواند روند کشف داروهای جدید را متحول کند.
مالی: مدل‌سازی دقیق‌تر ریسک و نوسانات بازار، پتانسیل بهینه‌سازی سبدهای سرمایه‌گذاری را بالا می‌برد.
حمل‌ونقل و لجستیک: حل مسائل پیچیده مسیر‌یابی و زمان‌بندی که در مقیاس جهانی بهینه‌سازی میلیاردها دلار هزینه را ممکن می‌سازد.
امنیت سایبری: در عین امکان رمزگشایی سریع، رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم (Post-Quantum Cryptography) نیز تبدیل به یک حوزه استراتژیک شده است.
چالش‌ها و ابهامات مسیر کوانتومی
به گزارش اقتصادنگار اما مسیر کوانتوم هموار نیست. مهار نویز، پایدارسازی کیوبیت‌ها، و نیاز به دماهای بسیار پایین برای عملکرد سیستم از جمله موانع فنی‌اند. افزون بر آن، نبود چارچوب‌های حقوقی و اخلاقی در بهره‌برداری از قدرت محاسباتی بی‌سابقه، نگرانی‌های جدیدی ایجاد کرده است.
آینده‌ای که زودتر از آنچه فکر می‌کنیم خواهد رسید
انقلاب کوانتومی در حال رقم خوردن است و کشورها و شرکت‌هایی که اکنون برای «لیدری کوانتومی» می‌جنگند، در حال طراحی ساختار اقتصادی آینده جهان‌اند. سؤال اصلی دیگر این نیست که آیا این فناوری به بلوغ می‌رسد یا نه؛ بلکه این است که چه کسی زودتر و بهتر آن را تجاری‌سازی خواهد کر