صنعت ساختمان زیر تیغ بحران انرژی؛ سیمان ۲۵۰ هزار تومانی، میلگرد در مسیر صعود

به گزارش اقتصادنگار – هم‌زمان با آغاز فصل گرما، قطعی‌های گسترده برق و گاز گریبان صنایع مادر را گرفته است؛ پس از اعلام محدودیت‌های برقی در کارخانه‌های فولاد، حالا نوبت به سیمانی‌ها رسیده تا با قطع گاز و سوزاندن مازوت، هم آلودگی بیافرینند و هم گرانی. نتیجه این شرایط، شوکی تازه به بازار صنعت ساختمان است؛ بازاری که از پیش با رکود معاملات و تورم نهاده‌های تولید دست‌و‌پنجه نرم می‌کرد.
در حالی که تنها چند هفته از آغاز محدودیت‌های برقی در صنایع فولادی گذشته، حالا خبرها از شدت گرفتن بحران انرژی در حوزه سیمان حکایت دارد. «عبدالرضا شیخان»، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، از قطع گاز کارخانه‌های سیمان در برخی استان‌ها خبر داده و گفته این واحدها به اجبار به استفاده از مازوت روی آورده‌اند؛ سوختی که نه‌تنها هزینه تولید را بالا می‌برد، بلکه پیامدهای زیست‌محیطی جدی نیز در پی دارد.
افزایش قیمت سیمان؛ از پیش‌بینی تا واقعیت
افزایش قیمت سیمان که پیش‌تر به‌عنوان یک احتمال مطرح می‌شد، حالا به واقعیت بازار بدل شده است. بررسی‌ها در بازار آزاد تهران و سایر کلان‌شهرها نشان می‌دهد که قیمت بسته‌های ۵۰ کیلویی سیمان پاکتی، به حدود ۲۵۰ هزار تومان رسیده؛ یعنی چیزی نزدیک به ۵ هزار تومان برای هر کیلوگرم. این در حالی است که در اسفندماه سال گذشته، همین بسته‌ها بین ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار تومان معامله می‌شدند.
فعالان بازار می‌گویند قطعی گاز کارخانه‌ها باعث کاهش محسوس تولید شده و عرضه در بازارهای عمده، محدود شده است. از سوی دیگر، هزینه حمل‌ونقل با توجه به افزایش نرخ گازوئیل در ماه‌های اخیر، فشار مضاعفی بر قیمت نهایی گذاشته است.
فولاد هم بی‌نصیب نماند
وضعیت در صنعت فولاد نیز مشابه است. محدودیت برق در کارخانه‌های فولادی باعث شده تولید میلگرد و تیرآهن کاهش یابد. گزارش‌های میدانی از بازار آهن‌فروشان حاکی از آن است که نرخ میلگرد طی دو هفته گذشته بیش از ۱۰ درصد افزایش یافته و بسته به سایز و کارخانه تولیدکننده، بین ۳۰ تا ۳۴ هزار تومان به ازای هر کیلو معامله می‌شود.
برخی کارشناسان هشدار می‌دهند که با تداوم محدودیت‌های انرژی در تابستان پیش‌رو، قیمت میلگرد می‌تواند به بالای ۴۰ هزار تومان نیز برسد؛ موضوعی که پروژه‌های ساختمانی را با افزایش هزینه‌های سنگین مواجه خواهد کرد.
بازتاب در صنعت ساخت‌وساز
موج جدید افزایش قیمت مصالح، فعالان صنعت ساخت‌وساز را در موقعیتی دشوار قرار داده است. به گفته «محمدرضا رمضانی»، یک سازنده باسابقه در تهران، بسیاری از پروژه‌ها وارد فاز بازنگری در برآورد هزینه شده‌اند: «وقتی قیمت سیمان و میلگرد هر روز تغییر می‌کند، نه امکان عقد قرارداد هست، نه پیش‌بینی برای تأمین مصالح.»
این وضعیت در شرایطی رخ داده که ساخت‌وساز مسکن ملی، بازسازی بافت‌های فرسوده و پروژه‌های عمرانی دولت نیز نیازمند تأمین پایدار مصالح هستند. تورم مصالح ساختمانی می‌تواند زنجیره‌ای از افزایش هزینه‌ها را در بخش‌های دیگر اقتصاد نیز فعال کند.
مسئله تکراری انرژی در صنعت ایران
قطع برق و گاز صنایع در ایران، مسئله‌ای تکراری و مزمن شده است. در تابستان با اوج مصرف برق و در زمستان با اوج مصرف گاز، بار تأمین انرژی به‌جای تعدیل مصرف عمومی، بر دوش صنایع می‌افتد. این در حالی است که در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، صنایع از اولویت بالای تأمین انرژی برخوردارند و دولت‌ها با ایجاد مشوق‌های بهره‌وری، تلاش می‌کنند تولید را پایدار نگه دارند.
با ادامه روند فعلی، چشم‌انداز بازار مصالح ساختمانی روشن نیست. اگرچه ممکن است با رفع موقت محدودیت‌ها در روزهای آینده، عرضه بهبود یابد، اما ساختار ناپایدار تأمین انرژی و نبود استراتژی بلندمدت در حوزه سوخت صنایع، باعث شده تا فعالان اقتصادی همواره در وضعیت «بی‌ثباتی» به سر ببرند.
رشد قیمت سیمان و فولاد تنها یکی از پیامدهای این بحران است. در بلندمدت، این شرایط به کاهش سرمایه‌گذاری در بخش ساخت‌وساز، تعویق پروژه‌ها و در نهایت به رکود عمیق‌تر در بازار مسکن منجر خواهد شد. از سوی دیگر، آثار تورمی ناشی از افزایش قیمت مصالح، مستقیماً بر زندگی خانوارها، هزینه ساخت و قیمت تمام‌شده مسکن سایه خواهد انداخت.