بازگشت آرام اما قاطع اروپا به صحنه نخست سرمایه‌گذاری

به گزارش اقتصادنگار – در شرایطی که بازارهای سهام در اقتصادهای بزرگ دنیا تحت فشار عوامل گوناگون از جمله تداوم جنگ‌های تعرفه‌ای، نوسانات ژئوپلیتیکی و چشم‌اندازهای مبهم پولی قرار دارند، یک نقطه تحول مهم در جغرافیای سرمایه‌گذاری جهانی رخ داده است: پیشتازی دوباره اروپا در رقابت بورس‌های جهانی.
قاره سبز، بازیگر بازگشته
اروپا که طی سال‌های گذشته در سایه بحران انرژی، تنش‌های سیاسی و چالش‌های ساختاری قرار داشت، حالا در پنج‌ماهه ابتدایی ۲۰۲۵ توانسته با بازسازی تدریجی اقتصادهای ملی، اصلاحات مالیاتی و تنظیم‌گری شفاف‌تر، جایگاهی پیشرو در رشد بازارهای مالی جهان پیدا کند. کشورهایی چون لهستان، مجارستان، جمهوری چک، اسلوونی و حتی یونان—که پیش‌تر نماد شکنندگی اقتصادی در اتحادیه اروپا بودند—امسال با رشدهای دو رقمی شاخص‌های سهام، اعتماد سرمایه‌گذاران بین‌المللی را جلب کرده‌اند.
این رشد چشمگیر، عمدتاً ریشه در موارد زیر دارد:
بازگشت ثبات به سیاست پولی اروپا: نرخ بهره در حوزه یورو به‌صورت تدریجی و هدفمند کنترل شده، بدون اینکه شوک انقباضی شدید ایجاد شود؛ بر خلاف آمریکا که درگیر سیاست‌های سختگیرانه فدرال رزرو و رکود تکنولوژیک است.
افزایش بهره‌وری صادراتی: تضعیف یورو در برابر سایر ارزهای جهانی باعث رقابت‌پذیری بیشتر صنایع صادرات‌محور اروپایی شده و جریان ورودی سرمایه را تقویت کرده است.
افزایش شفافیت نظارتی: برنامه‌های ضدفساد و نوسازی نظام‌های مالیاتی در کشورهای شرق اروپا موجب شده سرمایه‌گذاران خارجی، ریسک کمتری در این بازارها احساس کنند.
آفریقا؛ ظهور آرام در سایه
در حالی‌که تمرکز اغلب تحلیل‌گران بر اروپا و ایالات متحده معطوف است، بازارهای نوظهور آفریقا نیز در سال جاری نشانه‌هایی از رشد متفاوت و زیرپوستی را به نمایش گذاشته‌اند. کشورهای منابع‌محور، به‌ویژه آن‌هایی که موفق به تثبیت نرخ ارز و جذب سرمایه‌گذاری خارجی شده‌اند، با رشد معنادار بورس‌های خود مواجه بوده‌اند. این روند نشان‌دهنده افزایش نقش آفریقا در آینده سرمایه‌گذاری جهانی است، هرچند همچنان در سایه نوسانات سیاسی و ساختارهای شکننده قرار دارد.
وال‌استریت؛ روایت رکود و تردید
در سوی دیگر، بورس‌های آمریکا با کندی رشد، نوسانات بالا و نوعی بی‌اعتمادی در میان سرمایه‌گذاران نهادی مواجه شده‌اند. افزایش هزینه سرمایه، بلاتکلیفی نسبت به نتایج انتخابات ۲۰۲۴ و تضعیف برخی غول‌های فناوری، وال‌استریت را از مسیر اصلی رشد جهانی خارج کرده است. حتی شاخص‌های سنتی‌تری مانند داوجونز نیز از بازدهی مورد انتظار فاصله گرفته‌اند.
در پنج‌ماهه ابتدایی ۲۰۲۵، بازارهای جهانی شاهد جابه‌جایی معنادار در کانون‌های سودآوری بوده‌اند. اروپا با سیاست‌های پایدار و اقتصادهای بازسازی‌شده، دوباره به صحنه قدرت برگشته است؛ در حالی‌که آمریکا همچنان درگیر ابهامات اقتصادی و سیاسی است. همزمان، بازارهای نوظهور آفریقا نیز آرام‌آرام وارد بازی بزرگ‌تری شده‌اند. این تحولات نشان می‌دهند که سرمایه‌گذاری جهانی در حال تجربه یک بازتوزیع جغرافیایی است—توزیعی که بیش از پیش بر بنیان سیاست‌گذاری هوشمندانه، بهره‌وری واقعی و اعتماد بلندمدت شکل خواهد گرفت.