رشد ۱۱ درصدی بازار کشاورزی عمودی تا ۲۰۳۴ | انقلاب هوش مصنوعی در آبزی‌پروری

اقتصادنگار – در حالی‌که تقاضای جهانی برای منابع پروتئینی در حال افزایش است، راهکارهای نوین برای تولید پایدار غذا نیز در حال تکامل‌اند. یکی از برجسته‌ترین این راهکارها، کشاورزی عمودی است که اکنون در مسیر رشد پرشتاب قرار گرفته؛ به‌طوری‌که طبق پیش‌بینی‌ها، ارزش بازار جهانی آن تا سال ۲۰۳۴ به ۱۹.۷ میلیارد دلار خواهد رسید. اما آنچه این مسیر را جذاب‌تر می‌سازد، ورود فناوری‌های پیشرفته‌ای همچون هوش مصنوعی و اینترنت اشیا به حوزه نوظهور آبزی‌پروری عمودی است.
آبزی‌پروری عمودی؛ بازتعریف فضایی برای تولید غذا
در این شیوه نوین، مزرعه‌های پرورش ماهی به‌جای گسترش افقی، به‌صورت عمودی طراحی می‌شوند؛ راهکاری برای کشورهایی با محدودیت زمین مانند سنگاپور. پروژه‌هایی که هدف‌گذاری‌شان، تولید ۱۰۰۰ تن میگو در فضای کمتر از ۵۰۰۰ مترمربع است.
در این مزارع، تمامی عملیات به‌صورت کاملاً کنترل‌شده و هوشمند انجام می‌شود؛ از دما و رطوبت گرفته تا ترکیب شیمیایی آب، همگی با استفاده از سنسورهای متصل به هوش مصنوعی تنظیم می‌گردند. این فناوری‌ها، نه‌تنها راندمان تولید را بالا می‌برند بلکه ضایعات، مصرف منابع و احتمال بیماری را به‌شدت کاهش می‌دهند.
هوش مصنوعی در خدمت پایداری
سیستم‌های آبزی‌پروری عمودی با کمک هوش مصنوعی و اینترنت اشیا، به سطح بی‌سابقه‌ای از پایش و خودتنظیمی زیست‌محیطی دست یافته‌اند. حسگرهای رطوبت و دما در زمان واقعی (Real-Time) پارامترهای زیستی را رصد کرده و شرایط ایده‌آل برای رشد هر گونه خاص را فراهم می‌سازند.
نمونه‌ای از پیشرفته‌ترین این فناوری‌ها، «زیستگاه هوشمند» (Intelligent Habitat) شرکت آمریکایی Vertical Oceans است؛ مخازن مستقل و متحرکی که می‌توانند خود را با کوچک‌ترین تغییرات اکوسیستم تطبیق دهند.
نور مصنوعی، فتوسنتز مصنوعی
شرکت هلندی Signify با توسعه چراغ‌های LED زیرآبی با توان تابش تا ۱۰۰۰۰۰ لومن، اقدام به شبیه‌سازی آفتاب تابستان برای ماهی‌ها کرده است. نتیجه؟ بهبود نرخ تبدیل غذا، کاهش مصرف خوراک و افت چشمگیر بیماری‌ها در مزارع.
استرالیا و چالش تولید در فضاهای محدود
استارت‌آپ Aquatic AI در غرب استرالیا، مزارع ماژولار و خودکاری را برای پرورش شاه‌میگو راه‌اندازی کرده که در آن‌ها نرخ ذخیره‌سازی از ۴ میگو در مترمربع به ۱۰۰ میگو افزایش یافته است. این جهش نشان می‌دهد که فناوری‌های عمودی چگونه می‌توانند بهره‌وری را به‌صورت نمایی ارتقا دهند.
اکوسیستم‌های حلقه بسته؛ مدلی از طبیعت
در سنگاپور، شرکت Universal Aquaculture به دنبال ادغام پرورش گیاه و ماهی در یک سیستم بسته است؛ سیستمی که در آن آب مملو از مواد مغذی، بین مخازن ماهی و بسترهای گیاه‌کاری در گردش است و گیاهان نقش فیلترهای زیستی را ایفا می‌کنند. این مجموعه در مساحت تنها ۰.۲۸ هکتار، سالانه ۳۰۰ تن غذای دریایی تولید می‌کند.
نانوفناوری؛ اکسیژن، تصفیه، پاکسازی
استارتاپ کانادایی Greenano Solutions با فناوری نانوحباب‌های گاز، به افزایش اکسیژن محلول در آب و کاهش آلاینده‌ها کمک می‌کند. این نانوحباب‌ها با ابعاد ۵۰ تا ۵۰۰ نانومتر، در سیستم‌های پرورش ماهی، تصفیه فاضلاب و حتی صنعت نساجی و مراقبت از پوست کاربرد دارند. دستگاه‌های این شرکت، هم برای صنایع بزرگ و هم استخرهای کوچک شخصی طراحی شده‌اند.
رشد بازار کشاورزی عمودی؛ تصویر آینده
طبق داده‌های آماری، بازار کشاورزی عمودی با نرخ رشد مرکب سالانه ۱۱.۴ درصد در حال گسترش است و انتظار می‌رود در دوره ۹ ساله پیش‌رو (۲۰۲۵ تا ۲۰۳۴)، به ۱۹.۷ میلیارد دلار برسد. این عدد، صرفاً منعکس‌کننده ارزش پولی نیست، بلکه نمادی از گذار جهانی به کشاورزی هوشمند، پایدار و کم‌منابع است.
در دورانی که امنیت غذایی با چالش‌هایی چون تغییر اقلیم، کمبود منابع و رشد جمعیت مواجه شده، آبزی‌پروری عمودی نه‌فقط یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. آینده کشاورزی، عمودی، هوشمند و پایدار خواهد بود؛ آینده‌ای که اکنون در حال ساخته شدن است.