اقتصادنگار – در روزهایی که بازار انرژی با سیگنالهای مبهم از کاهش صادرات فرآوردههای نفتی مواجه است، یک روایت رسمی از درون صنعت پالایش، فضای شایعات را به چالش کشیده است. ناصر عاشوری، دبیر انجمن صنفی کارفرمایی پالایش نفت کشور، در گفتوگویی ضمن رد ادعای کاهش تولید پالایشگاهها، توقف صادرات در پی تنشهای منطقهای را عامل اصلی افت آمار صادراتی اعلام کرده است.
شایعه یا واقعیت؟
در حالیکه طی هفتههای گذشته برخی گمانهزنیها از کاهش ظرفیت عملیاتی پالایشگاههای کشور خبر میدادند، عاشوری صراحتاً این موضوع را رد کرده و میگوید:
«هیچگونه کاهش در تولید پالایشگاهها رخ نداده است. افت صادرات نه ناشی از کاهش تولید، بلکه ناشی از توقفات مقطعی در نتیجه جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل و مسائل امنیتی پس از آن بود.»
وی با اشاره به وقفه تقریبی ۲۰ روزه در فعالیتهای صادراتی، تأکید کرد که حجم تولید محصولات پالایشی در همان سطح پیشین حفظ شده و هیچگونه اخلال عملیاتی در تأسیسات پالایشی به وجود نیامده است.
تبعات امنیتی، نه عملیاتی
به گفته این مقام صنفی، در جریان تنشهای منطقهای اخیر، صادرات محصولات پالایشی در طول دوره جنگ و حتی یک هفته پس از آن، به دلیل ملاحظات امنیتی متوقف شده یا با کندی شدید مواجه شده است. عاشوری میگوید:
«بازار صادراتی ما در این مدت تقریباً متوقف بود، اما نباید این را به معنای کاهش بهرهبرداری در پالایشگاهها تلقی کرد. مسئله صرفاً در حوزه صادرات بود، نه تولید.»
پالایشگاه آبادان در مدار است»
عاشوری همچنین در پاسخ به پرسشی درباره حادثه اخیر در پالایشگاه آبادان، وقوع هرگونه خرابکاری یا حمله عمدی را رد کرد و علت این حادثه را «نقص فنی» دانست. به گفته وی، پالایشگاه آبادان هماکنون در مدار عملیاتی قرار دارد و هیچ آسیب پایداری به زیرساختهای آن وارد نشده است.
خسارت جنگ به صنعت پالایش؟ حداقل و غیرمستقیم
در بخش دیگری از گفتوگو، عاشوری درباره سطح خسارتهای احتمالی به تأسیسات پالایشی در جریان درگیریهای اخیر توضیح داد
:
«پالایشگاههای کشور آسیبی ندیدهاند. تنها دو مورد آتشسوزی در انبارهای نفت شهر ری و شهران گزارش شد که آن هم مربوط به شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی بوده، نه پالایشگاهها»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که بازار فرآوردههای نفتی در ماههای گذشته نوساناتی محسوس را تجربه کرده است. در چنین شرایطی، شفافسازی در خصوص تولید و صادرات، از اهمیت بالایی برخوردار است؛ بهویژه آنکه تحلیلگران، شاخص صادرات فرآورده را یکی از سنجههای مهم برای ارزیابی تابآوری اقتصادی در شرایط بحران میدانند.
در نهایت، به نظر میرسد آنچه باعث افت در آمار صادراتی شده، نه ضعف در تولید، بلکه حاشیههای امنیتی پیرامون جنگ و تهدیدات منطقهای بوده است. بازار انرژی ایران، بیش از هر چیز، به ثبات ژئوپلیتیکی نیاز دارد؛ ثباتی که این روزها، کالایی کمیاب در خاورمیانه است
