گزارش تغییرات قیمتی خوراکی‌ها در خرداد ۱۴۰۴+ اینفوگرافی

اقتصادنگار – گزارش تغییرات قیمتی خوراکی‌ها در خرداد ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که بازار مواد غذایی همچنان در مسیر پرنوسان حرکت می‌کند و برخی اقلام با رشدهای قابل‌توجه، فشار تورمی جدیدی را به سبد خانوار تحمیل کرده‌اند. در این میان، بیشترین افزایش قیمت به لیمو ترش اختصاص داشت که در مقایسه با اردیبهشت، جهشی بیش از ۴۶ درصدی را تجربه کرد. چنین رشدی نه‌تنها از کمبود عرضه ناشی می‌شود، بلکه تحت تأثیر رشد هزینه‌های حمل‌ونقل و نوسانات ارزی نیز قرار دارد.
در گروه لبنیات و فرآورده‌های پروتئینی، تخم‌مرغ با رشد ۲۷ درصدی به یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش هزینه‌های روزمره تبدیل شد. افزایش هزینه خوراک دام و کاهش نسبی تولید در برخی استان‌ها، از دلایل اصلی این جهش قیمتی عنوان می‌شود. همچنین هویج فرنگی با رشد ۲۱ درصدی و برنج ایرانی با افزایش ۱۱ درصدی در صدر اقلام کشاورزی و غلات قرار گرفتند. در بازار گوشت سفید نیز، مرغ ماشینی با رشد نزدیک به ۱۱ درصد بار دیگر به صدر اخبار گرانی بازگشت؛ افزایشی که عمدتاً تحت تأثیر قیمت نهاده‌های دامی و سیاست‌های تنظیم بازار بوده است.
در مقابل، برخی سبزیجات شاهد کاهش قیمت قابل توجه بودند و تا حدی از فشار تورمی کاستند. سیب‌زمینی با افت ۱۲.۸ درصدی، کدو سبز با کاهش ۱۱.۳ درصدی و خیار با کاهش بیش از ۱۰ درصد، مهم‌ترین اقلام نزولی خرداد بودند. این کاهش‌ها عمدتاً به فصل برداشت و عرضه فراوان محصولات مربوط می‌شود و نشانه‌ای از اثرپذیری این گروه از چرخه‌های کوتاه‌مدت تولید و عرضه است.
نکته مهم در تحلیل خرداد این است که بازار خوراکی‌ها همچنان به‌شدت دو قطبی عمل می‌کند؛ در حالی که برخی اقلام مصرفی روزمره مانند تخم‌مرغ و مرغ روند صعودی را طی می‌کنند، بخش دیگری از سبد غذایی یعنی سبزیجات فصلی وارد فاز کاهش قیمت شده است. این الگوی دوگانه نشان می‌دهد که تورم خوراکی‌ها بیش از آنکه ناشی از یک موج یکنواخت باشد، حاصل برهم‌کنش چند عامل متفاوت است: از یک‌سو شوک‌های هزینه‌ای و کمبود عرضه در اقلام پروتئینی و میوه‌های خاص، و از سوی دیگر اثر فصلی برداشت و وفور محصول در بخش سبزیجات.
برآیند این تغییرات برای خانوارها به معنای تداوم فشار قیمتی بر اقلامی است که سهم بالاتری در سبد مصرف دارند، به‌ویژه منابع پروتئینی و میوه‌هایی که جایگزین‌پذیری کمتری دارند. به همین دلیل، حتی با کاهش قیمت چند قلم سبزی، بار کلی هزینه خوراکی‌ها در خرداد نه‌تنها سبک نشده، بلکه در مسیر افزایشی باقی مانده است.