عبور از تعلیق یا تثبیت رکود؟ بورس در نقطه تصمیم

اقتصادنگار – بازار سرمایه ایران در واپسین روزهای تابستان در شرایطی قرار گرفته که هر حرکت قیمتی می‌تواند سرنوشت میان‌مدت آن را رقم بزند. این روزها نه نشانه‌های امیدواری پررنگ‌اند و نه علامت‌های هشدار کاملاً خاموش شده‌اند؛ بلکه بازار در وضعیتی معلق میان امید به اصلاحات و ترس از فرسایش سرمایه ایستاده است.
در هفته‌های اخیر، بورس از ریل سقوط آزاد فاصله گرفته اما هنوز نشانه‌ای از یک موج پایدار صعودی به چشم نمی‌خورد. شایعات ارزی، بلاتکلیفی سیاسی و ناترازی‌های عمیق ساختاری همچنان سد راه ورود سرمایه‌های تازه هستند. با این حال، تقاطع برخی سیگنال‌های تکنیکال و تحولات بنیادی، این هفته را به نقطه‌ای حساس بدل کرده است؛ نقطه‌ای که یا می‌تواند آغازگر عبور از رکود باشد یا مهر تأییدی بر ادامه‌ی انتظار و فرسایش.
دو کلید اصلی هفته: مکانیسم ماشه و کدال
بورس ایران در ده روز آینده دو گره اصلی پیش رو دارد. نخست، تعیین تکلیف مکانیسم ماشه که می‌تواند بخشی از فضای عدم قطعیت سیاسی و اقتصادی را کنار بزند. در صورت فعال شدن ماشه و حرکت نرخ ارز، برخی شرکت‌های صادرات‌محور دوباره به مدار سودآوری بازمی‌گردند.
دوم، انتشار گزارش‌های ماهانه شرکت‌ها در کدال؛ اگر روند فروش مطلوب ادامه یابد، این گزارش‌ها می‌توانند نقش محرک ورود جریان نقدی جدید در مهر و آبان را ایفا کنند.
نشانه‌های اصلاحات اقتصادی؛ کند اما رو به اجبار
فارغ از هیاهوی کوتاه‌مدت بازار، سه تغییر ساختاری در حال شکل‌گیری است که می‌تواند سمت‌وسوی بورس را در ماه‌های پیش رو تعیین کند:
آغاز بحث تک‌نرخی شدن ارز؛
اعلام نرخ جدید بنزین سوپر و بازتعریف سهمیه‌بندی؛
حذف تدریجی یارانه دهک‌های بالاتر.
این اقدامات گرچه با مقاومت‌های سیاسی همراه‌اند، اما نشانه‌ای است از اینکه دولت دیر یا زود باید مسیر کنونی را تغییر دهد. بازار سرمایه بدون اصلاح این ناترازی‌ها، همچنان به رشدهای نوسانی و مقطعی محکوم است.
تکنیکال می‌گوید «هفته تصمیم»؛ اما تأیید قیمت شرط است
از منظر تکنیکال، شاخص کل در محدوده‌ای قرار دارد که سه سطح مهم میانگین متحرک، خط روند نزولی کوتاه‌مدت و مقاومت افقی بر یکدیگر منطبق شده‌اند. واگرایی گاوی میان شاخص و مکدی از یک‌سو امید به بازگشت را زنده نگه داشته، اما تا زمانی که این واگرایی با عبور قیمتی تأیید نشود، همچنان در حد پتانسیل باقی خواهد ماند.
اگر شاخص بتواند از محدوده مقاومتی عبور کند، هدف میان‌مدت حوالی ۲ میلیون و ۸۶۰ هزار واحد در دسترس خواهد بود. در غیر این صورت، بازار در همان محدوده فعلی به رکود ادامه خواهد داد و سرمایه‌گذاران محتاط ترجیح می‌دهند همچنان منتظر بمانند.
آزمون اعتماد و آغاز فصل تازه؟
بازار سرمایه ایران امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند اعتمادسازی و اصلاحات اقتصادی واقعی است. نرخ بهره بالا، کسری بودجه مزمن، فشار هزینه‌ای بر تولید و ناترازی انرژی، همچنان سقف رشد را پایین نگه داشته‌اند. اگر این زنجیرها گسسته نشود، هر صعودی کوتاه‌مدت خواهد بود و هر ریزشی، فرسایشی.
هفته پیش‌رو شاید نه آغاز یک رالی پرشتاب، بلکه آزمونی برای سنجش اراده اصلاحات باشد. اگر سیاست‌گذار مسیر شفاف‌تری ارائه دهد و متغیرهای کلیدی همچون ارز و نرخ بهره از حالت نامطمئن خارج شوند، بورس می‌تواند دوباره به مقصد سرمایه‌های بزرگ تبدیل شود. در غیر این صورت، پاییز نیز تکرار بهاری خواهد بود که نیامد؛ فصلی از وعده‌ها و نوسان، نه جهش و بازدهی.