بازار شمش مربعی در آستانه تغییر مسیر؛ سیگنال‌های منفی در تابستان ۲۰۲۵

اقتصادنگار – تحلیل اختصاصی: بازار جهانی شمش مربعی در ماه آگوست با وضعیتی paradoxical (ظاهراً پایدار اما با بنیان‌های منفی) به کار خود پایان داد؛ ثبات قیمتی در ظاهر، اما بافت زیرین بازار حاکی از رکود تقاضا، انباشت موجودی‌ها و فشار بر عرضه‌کنندگان بود. گزارش تازه مرکز تحقیقاتی GMK نشان می‌دهد که هرچند قیمت‌های فوب دریای سیاه در محدوده ۴۴۰ تا ۴۴۵ دلار در هر تن ثابت ماند، اما سیگنال‌های معاملاتی از ترکیه تا چین حاکی از تمایل بازار به کاهش بیشتر تا مرز ۴۳۰ دلار در هر تن است.
افت تقاضای چین؛ عامل کلیدی کاهش قیمت‌ها
چین که همواره نقش ضربان‌ساز بازار شمش جهانی را ایفا می‌کند، در ماه آگوست با افت تقاضای داخلی و تعطیلی بخشی از ظرفیت نورد به دلیل آماده‌سازی رژه نظامی پکن، موجب شد قیمت‌ها در تانگشان ۱۵ دلار کاهش یافته و به ۴۲۲ دلار در هر تن برسد. این عقب‌نشینی، موجی از تعدیل قیمتی در سایر بازارهای آسیایی از اندونزی تا خلیج فارس ایجاد کرد. در اندونزی، نرخ CFR به ۴۶۰ دلار در هر تن رسید و در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، قیمت‌ها عمدتاً در بازه ۴۸۶ تا ۴۹۵ دلار باقی ماند.
ترکیه؛ خریدار استراتژیک با گرایش به روسیه
ترکیه همچنان یکی از خریداران کلیدی شمش روسیه باقی ماند. در ماه جولای، واردات بیلت به این کشور با ۴۸ درصد افزایش سالانه به ۳۹۳ هزار تن رسید که ۱۶۷ درصد آن مربوط به رشد واردات از روسیه (۱۱۴۴۰۰ تن) بود. قیمت‌های وارداتی روسیه در محدوده ۴۵۸ دلار در هر تن قرار داشت، در حالی‌ که محصولات مشابه در بازار داخلی ترکیه به‌مراتب گران‌تر بودند. این اختلاف قیمتی، احتمال ترجیح خریداران ترک برای پیشنهاد ۴۳۰ دلاری FOB روسیه در ماه‌های آتی را تقویت می‌کند.
اروپا؛ ایتالیا خلاف جریان حرکت می‌کند
جالب آنکه تنها بازاری که در ماه آگوست با افزایش قیمت مواجه شد، ایتالیا بود؛ جایی که میانگین قیمت شمش مربعی ۱۲ دلار رشد کرد و به ۵۷۳ دلار در هر تن (تحویل درب به درب) رسید. این افزایش بیشتر به دلیل شرایط خاص زنجیره تأمین اروپا و سیاست‌های حمایتی از صنایع فولاد این کشور رخ داد تا افزایش تقاضای واقعی.
افق ۲۰۲۵–۲۰۲۷؛ نوسان با شیب ملایم
برآوردهای NBU نشان می‌دهد که بازار جهانی شمش فولادی در مسیر یک تعدیل تدریجی قرار دارد.
در ۲۰۲۵: پیش‌بینی می‌شود میانگین قیمت شمش ۵.۲ درصد کاهش یافته و به ۴۷۸ دلار در هر تن (FOB اوکراین) برسد.
در ۲۰۲۶: روند قیمتی با ۲.۹ درصد رشد به ۴۹۲ دلار می‌رسد.
در ۲۰۲۷: این نرخ با ۲.۱ درصد رشد دیگر، به ۵۰۲.۵ دلار در هر تن خواهد رسید.
این ارقام نشان می‌دهد که بازار در حال گذار از یک فاز انقباضی کوتاه‌مدت به سمت ثبات نسبی میان‌مدت است.
پیامدها برای بازار ایران
برای بازار ایران، که بخش عمده‌ای از صادرات شمش خود را به چین، خلیج فارس و ترکیه روانه می‌کند، این تحولات دو پیامد دارد:
کاهش حاشیه سود صادراتی در نیمه دوم ۲۰۲۵ در صورت افت نرخ FOB دریای سیاه به ۴۳۰ دلار.
رقابت فشرده‌تر با روسیه و کشورهای CIS که همچنان از سیاست‌های دامپینگ قیمتی بهره می‌برند.
در چنین شرایطی، راهبردهای پوشش ریسک ارزی، بهینه‌سازی قراردادهای CFR و تنوع‌بخشی به مقاصد صادراتی اهمیت بیشتری می‌یابد.
بازار شمش مربعی وارد مرحله‌ای شده که می‌توان آن را ثبات شکننده با تمایل به نزول توصیف کرد. اگرچه قیمت‌های فعلی هنوز در محدوده مقاومتی ۴۴۰–۴۴۵ دلار قرار دارند، اما سیگنال‌های بنیادی از چین، روسیه و ترکیه حاکی از فشار برای کاهش قیمت‌ها در کوتاه‌مدت است. افق میان‌مدت نشان می‌دهد که بازار می‌تواند از سال ۲۰۲۶ وارد مسیر بازگشت آرام شود، اما این بازگشت وابسته به تحولات ژئوپلیتیک، سیاست‌های صادراتی روسیه و تقاضای داخلی چین خواهد بود.