سالی یک متر مسکن و یک سکه

اقتصادنگار- داده‌های رسمی نشان می‌دهد که با حداقل دستمزد در شهریور ۱۴۰۴ فقط می‌توان یک سکه تمام و یک ربع سکه خرید؛ و با حقوق سالانه ۱۴۰۳ تنها ۰/۹ مترمربع مسکن در تهران قابل تهیه است. این ارقام یعنی سقوطی ۸۹ درصدی قدرت خرید در ۱۶ سال. چهار کارشناس فرضی ابعاد این بحران را چنین تحلیل می‌کنند:
کارشناس اول: «فقر شاغلان» محصول اشتغال کم‌کیفیت
«حمیدرضا صالحی»، استاد اقتصاد کار، می‌گوید:«وقتی ۸۹ درصد فقرا شاغل هستند یعنی اشتغال ما به رفاه منتهی نمی‌شود. دولت سال‌ها روی کمیت اشتغال متمرکز بوده، اما کیفیت، دستمزد واقعی و امنیت شغلی را فراموش کرده است. نتیجه همین است که دستمزد یک سال کارگر به اندازه یک سکه می‌شود.»
مسکن از دسترس خارج شده است
«سارا شریفی»، پژوهشگر بازار مسکن، می‌گوید:«وقتی با یک سال دستمزد فقط ۰/۹ مترمربع مسکن در تهران قابل خرید است، دیگر نمی‌توان از «حق مسکن» سخن گفت. این روند فشار تقاضا را به بازار اجاره منتقل کرده و شکاف طبقاتی را عمیق‌تر می‌کند. بدون اصلاح سیاست‌های زمین و مسکن، حتی رشد دستمزد هم کمکی نمی‌کند.»
کارشناس سوم: دستمزد از تورم جا مانده است
«کامران مدنی»، اقتصاددان پولی، معتقد است:«اینکه ارزش دستمزد در برابر طلا و مسکن تا این حد افت کرده نشان می‌دهد سیاست‌های دستمزدی عقب‌تر از تورم حرکت کرده‌اند. اگر اصلاح ساختار دستمزد و تثبیت تورم به‌طور همزمان انجام نشود، «فقر شاغلان» به بحران اجتماعی بدل می‌شود.»
کارشناس چهارم: نیاز به بسته اصلاحی همه‌جانبه
«الهام رستگار»، تحلیلگر رفاه اجتماعی، تأکید می‌کند:«کاهش قدرت خرید فقط یک شاخص اقتصادی نیست، پیامدهای اجتماعی، مهاجرت نیروی کار و بی‌اعتمادی عمومی را هم به‌دنبال دارد. راه‌حل نه پرداخت‌های مقطعی بلکه اصلاح عمیق بازار کار، مسکن و سیاست‌های مالی است.»
دیدگاه این چهار کارشناس نشان می‌دهد که سقوط قدرت خرید، نشانه ناتوانی ساختار اقتصادی در تبدیل اشتغال به رفاه است. تا زمانی که دولت به ارتقای کیفیت اشتغال، سیاست‌های ضدتورمی پایدار و تسهیل دسترسی به مسکن نپردازد، «سالی یک متر مسکن و یک سکه» تصویر غالب زندگی کارگران خواهد ماند.