بنگاههای فولاد در ایران اگر چه در زمینه تامین انرژی توانستهاند گامهای جدی بردارند اما بازسازی تکنولوژی قدیمی صنعت فولاد و تغییر رویکردها در ریل سیاستگذاری ضروری است.
امیر علیقلیزاده، تحلیلگر ارشد صنعت فولاد ایران در گفتوگو با « اقتصاد نگار » در متال اکسپو ۲۰۲۵ (استانبول ترکیه) با مقایسه شرایط صنعت فولاد ایران و ترکیه گفت: ایران با ظرفیت ۵۰ میلیون تن فولاد خام و تولید ۳۰ تا ۳۲ میلیون تن در جایگاه دهم جهان و ترکیه با ظرفیت ۶۰ میلیون تن فولاد خام و تولید ۳۷ میلیون تن در جایگاه هشتم جهان قرار دارد.
به گفته علیقلیزاده ارزش زنجیره صنعت و سرمایهگذاری در فولاد ایران و ترکیه بسیار متفاوت است. ایران متاثر از شرایط تحریمی و تامین زنجیره سیاستگذاری و چالش نقدینگی بنگاهها نسبت به ترکیه در وضع به مراتب سختتری قرار دارد. به همین دلیل ایران نیاز دارد که در سیاستهایش در دو بخش واردکردن تکنولوژی جدید با ارزش افزوده بالا و بازگشت ارز به بنگاههای تولید، بازنگریهای جدی به عمل آورد.
به گفته علیقلیزاده با وجود اینکه در چند سال گذشته در سرمایهگذاری کلان گامهای مطلوبی در صنعت فولاد صورت گرفت اما کشورمان هنوز در رقابت با رقبا در شرایط بسیار متفاوت و سختتری قرار دارد. البته به نظر میرسد ایران در زمینه دسترسی به منابع انرژی، آب، برق، گاز یا دسترسی به مواد اولیه و پایین بودن دستمزدها در ایران مزایای قابل توجهی دارد. این مزایا از دید قلیزاده میتواند در سیاستگذاریهای کلان مورد توجه قرار گیرد.
تحلیلگر ارشد صنعت فولاد با بیان اینکه صنعت فولاد ایران در مواجهه با تورم و رکود است، گفت: مسئله مهم دیگری که صنعت فولاد ایران با آن مواجه است. سیاستگذاریهای کلان دو کشور چین و هند در صنعت فولاد است. چین در نظر دارد با ظرفیتسازی کامل به سمت تولید بیشتر رود و هند نیز قصد دارد با افزایش کیفیت محصول به ظرفیت تولید بسیار بالایی دست یابد.
از دید علیقلیزاده، با این دو رویداد عملا سهم ایران از بازار جهانی فولاد به دلیل شرایط قیمتی و کیفیت تولیدی این دو غول فولادی جهان تحت تاثیر قرار میگیرد. به همین دلیل ایران باید در زنجیره ارزش صنعت فولاد با تشکیل اتاق فکر، بازنگریهای جدی به عمل آورد. در این میان سیاستهای حمایتی سرمایهای و ارزی برای تغییر ریل سیاستگذاری به شدت نیاز است.
وی همچنین درباره مواجهه صنعت فولاد ایران با مسئله تحریمها و محدودیتهای بینالمللی تصریح کرد: سازوکار تحریمها برای این مورد طراحی نشده است که ایران را از تجارت حذف کند، بلکه به این خاطر طراحی شده که هزینههای ایران در تجارت بینالملل به شدت بالا رود. به طوریکه شما میبینید صنعت نفت و گاز ما در شرایط فعلی نسبت به ۱۰ سال گذشته بسیار متفاوت است. اگرچه در زمینه زیرساختها ما توانستیم تلاشهای جدی را به سرانجام برسانیم اما به نظر میرسد چالش اصلی صنعت فولاد عملیات جریان نقدینگی در بنگاههاست.
تحلیلگر ارشد صنعت فولاد با اشاره به طرحهای توسعهای تامین انرژی بنگاههای فولادی عنوان کرد: بنگاههای ایرانی در این زمینه کارهای جدی انجام دادهاند و توانستهاند با اتخاذ این تصمیمها در بازه زمانی معلومی در آینده بخشی از چالشهای تامین برق و گاز را از پیشروی صنعت فولاد بردارند. با این وصف به نظر میرسد تکنولوژی در صنایع ایران قدیمی است و نیاز به روزرسانی دارد. در این میان مقوله بهروزرسانی تکنولوژی حیاتی و ضروری است.
