افزایش ۳۵ درصدی تعرفه برق؛ فرصت‌ها و چالش‌ها

اقتصادنگار – با اعلام رسمی مدیرکل امور انرژی و مشتریان صنعت برق، تعرفه برق در ایران ۳۵ درصد افزایش یافت. این تصمیم که با هدف جبران کسری درآمد شرکت‌های برق و اصلاح ساختار تعرفه‌ها صورت گرفته، واکنش‌های متفاوتی در میان مصرف‌کنندگان و فعالان بخش انرژی به همراه داشته است.
در این راستا مهران طاهری – مهندسی برق و انرژی معتقد است : «افزایش قیمت برق، به‌ویژه در شرایط تورمی فعلی، می‌تواند مصرف غیرضروری را کاهش دهد و به بهینه‌سازی شبکه کمک کند»، دکتر طاهری می‌گوید. او تاکید می‌کند که تعرفه‌های پایین در گذشته باعث استفاده بیش از حد از برق، افزایش مصرف خانگی و صنعتی بدون بازدهی واقعی شده بود.
به گفته او، یکی از مشکلات مهم صنعت برق در ایران، کسری درآمد شرکت‌های برق و کمبود منابع برای نگهداری شبکه و سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های جدید است. «با این افزایش تعرفه، شرکت‌های برق می‌توانند بخشی از سرمایه لازم برای نگهداری و توسعه شبکه را تامین کنند و از قطعی‌های مکرر جلوگیری شود.»
نرگس اسماعیلی  – کارشناس انرژی و سیاست‌گذاری در این راستا  دیدگاه اقتصادی-سیاست‌گذاری دارد و می‌گوید: «افزایش تعرفه برق، اگر با سیاست‌های حمایتی برای خانوارهای کم‌درآمد همراه نباشد، فشار مالی بر خانواده‌ها را تشدید می‌کند. دولت باید با برنامه‌های هدفمند یارانه‌ای و اصلاح تعرفه‌های پلکانی، افزایش هزینه‌ها را به حداقل برساند.»
او همچنین اشاره می‌کند:این افزایش قیمت می‌تواند انگیزه‌ای برای بهره‌وری انرژی و سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر ایجاد کند. به گفته خانم سلیمانی: «شرکت‌ها و خانوارها به سمت نصب پنل‌های خورشیدی خانگی و استفاده از سیستم‌های مدیریت مصرف حرکت خواهند کرد، که در بلندمدت به کاهش بار شبکه و صرفه‌جویی انرژی منجر می‌شود.»
احسان موسوی – تحلیلگر شبکه‌های برق و تولید انرژی تاکید می‌کند: بخش مهمی از اثر افزایش تعرفه، کنترل بار و پایداری شبکه است. او توضیح می‌دهد: «با افزایش تعرفه‌ها، مصرف‌کنندگان پرمصرف انگیزه پیدا می‌کنند تا مصرف خود را مدیریت کنند، که این موضوع از نظر فنی به کاهش تنش روی شبکه و کاهش نیاز به سرمایه‌گذاری‌های فوری در نیروگاه‌ها کمک می‌کند.»
او همچنین به بخش صنعتی اشاره می‌کند: «صنایع بزرگ باید با مدیریت مصرف و استفاده از سیستم‌های هوشمند انرژی، تاثیر افزایش تعرفه را کاهش دهند. اگر این اقدام همراه با برنامه‌های تشویقی برای کاهش مصرف باشد، اثر مثبت بر کل شبکه خواهد داشت.»
بر اساس تحلیل سه کارشناس، افزایش ۳۵ درصدی تعرفه برق، هم چالش‌زا و هم فرصت‌آفرین است:
چالش‌ها این موضوع شامل فشار مالی بیشتر بر خانوارها و صنایع کم‌بازده،نیاز به سیاست‌های حمایتی برای اقشار آسیب‌پذیر و امکان نارضایتی عمومی در کوتاه‌مدت
فرصت‌ها،کاهش مصرف غیرضروری و بهبود بهره‌وری انرژی، انگیزه برای سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش فشار روی شبکه و جلوگیری از قطعی برق است .
کارشناسان تاکید دارندموفقیت این سیاست بستگی به هماهنگی تعرفه‌ها با برنامه‌های حمایتی و تشویقی و همچنین مدیریت هوشمند شبکه دارد. در غیر این صورت، افزایش قیمت تنها فشار اقتصادی را افزایش می‌دهد و اثرات پایدار اصلاح مصرف انرژی را نخواهد داشت.