به گزارش اقتصادنگار به نقل از ایسنا، ششمین کنفرانس بینالمللی اقیانوسشناسی خلیج فارس امروز، سهشنبه هفتم بهمن ماه با حضور اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، امیر دریادار شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی ارتش، محمد آشوریتازیانی، استاندار هرمزگان، جمعی از مقامات عالیرتبه کشوری و لشکری و مهمانان بینالمللی در سالن اجتماعات اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی هرمزگان برگزار شد.
فرزانه صادقمالواجرد در این کنفرانس با تأکید بر جایگاه کلیدی خلیج فارس در معادلات منطقهای و جهانی، توسعه پایدار این پهنه آبی را نیازمند نگاهی راهبردی و مبتنی بر علم و داده دانست.
وی با اشاره به مؤلفههای بنیادین در جمهوری اسلامی ایران، تصریح کرد: اقتصاد، امنیت و گستره جغرافیایی سه مؤلفه بههمپیوسته و تفکیکناپذیر هستند که خلیج فارس در کانون این پیوند راهبردی قرار دارد.
وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه بسیاری از برنامهریزیها و تصمیمسازیها حتی در دورترین نقاط جهان با محوریت این منطقه راهبردی انجام میشود، مدیریت هوشمندانه پهنه دریایی خلیج فارس را مستلزم نگاهی آیندهنگر به توسعه پایدار، حفاظت از محیط زیست و بهرهبرداری بهینه از منابع طبیعی عنوان کرد.
علم و فناوری، شاهرگ توسعه دریایی
صادقمالواجرد بهرهبرداری مؤثر از ظرفیتهای دریایی کشور را مشروط به حرکت همافزا و همزمان علم، فناوری و سیاستگذاریهای راهبردی دانست و افزود: تصمیمسازی بلندمدت مبتنی بر داده و تحلیلهای علمی میتواند ضمن ارتقای تابآوری سواحل و زیستبومهای دریایی، جایگاه ایران را در عرصه تجارت و دیپلماسی بینالمللی تثبیت کند.
وی با اشاره به مزیتهای ژئوپلیتیکی ایران گفت: دسترسی پایدار کشور به آبهای آزاد یکی از مهمترین نقاط قوت جمهوری اسلامی ایران در مجامع بینالمللی است که امروز در خدمت توسعه همکاریهای منطقهای و بینالمللی قرار گرفته است.
حملونقل ترکیبی، شریان حیاتی اقتصاد کشور
وزیر راه و شهرسازی در ادامه با تأکید بر نقش راهبردی حملونقل ترکیبی شامل بنادر، شبکه ریلی و حملونقل دریایی در اقتصاد کشور اظهار کرد: هرگونه برنامهریزی در این حوزه باید دانشبنیان، مبتنی بر تحلیلهای علمی و پیشبینیهای بلندمدت باشد.
وی توسعه زیرساختهای بندری را زمانی پایدار و اثربخش دانست که بر پایه دادههای دقیق و سیاستگذاریهایی همسو با واقعیتهای محیطی انجام شود و امنیت دریایی و دسترسی پایدار به بازارهای جهانی را از مهمترین مؤلفههای توسعه اقتصادی کشور برشمرد.
صادقمالواجرد با تأکید بر نقش کلیدی هواشناسی دریایی در مدیریت هوشمند دریاها گفت: پیوند میان حملونقل دریایی و هواشناسی دریایی، یکی از ارکان اصلی تصمیمگیری دقیق در حوزه دریاست و سازمان هواشناسی کشور با پایش مستمر شرایط جوی و دریایی، زیربنای علمی این مدیریت را فراهم میکند.
وی افزود: دادههای دقیق هواشناسی دریایی ستون فقرات پیشبینی مخاطرات و شرایط بحرانی در دریاها هستند و توسعه سامانههای هشدار سریع، بستر اطمینانبخشی برای برنامهریزی پیشگیرانه در تمامی عملیاتهای دریایی فراهم میآورد.
خلیج فارس بخشی جداییناپذیر از هویت ملی ایران است
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه نیز با تأکید بر جایگاه تاریخی و هویتی خلیج فارس گفت: این پهنه آبی صرفاً یک محدوده جغرافیایی نیست، بلکه بخشی جداییناپذیر از هویت، تاریخ و فرهنگ ایران محسوب میشود.
او با اشاره به جایگاه ویژه خلیج فارس در حافظه تاریخی ملت ایران اظهار کرد: خلیج فارس در ذهن و خاطره ایرانیان، جایگاهی همسنگ نمادهایی چون دماوند دارد و نقش مهمی در هویتسازی و تمدنسازی کشور ایفا کرده است.
وی افزود: این پهنه آبی نهتنها یک منطقه جغرافیایی، بلکه بخشی بنیادین از تاریخ و هویت ایران است که در شکلگیری تعاملات منطقهای نیز نقشی تعیینکننده داشته است، جایگاهی که از منظر هویتی همسنگ دماوند به عنوان نمادی فراتر از یک عارضه طبیعی برای ایرانیان محسوب میشود.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به پیوند عمیق خلیج فارس با فرهنگ، تاریخ و تمدن ایران گفت: این واقعیت تمدنی پایدار در تار و پود زندگی ایرانیان تنیده شده و فارغ از محل سکونت، به همه مردم کشور تعلق دارد. به همان اندازه که خلیج فارس برای مردم استانهای ساحلی اهمیت دارد، برای ساکنان سایر مناطق ایران نیز واجد اهمیت است و بخشی از هویت مشترک ایرانیان به شمار میرود.
بقایی با مرور پیشینه تاریخی این پهنه آبی تصریح کرد: در تاریخ ایران، نام خلیج فارس همواره با مفاهیمی مانند رشادت، همزیستی، تعامل و تفاهم همراه بوده است و به عنوان حلقه اتصال ایران به جهان، در شکلگیری ایران امروز نقشی کلیدی داشته است.
وی با اشاره به چالشهای زیستمحیطی و امنیتی خلیج فارس گفت: این منطقه طی دهههای گذشته از جنگهای تحمیلی، مداخلات مخرب و حضور آلودهکننده برخی بازیگران فرامنطقهای آسیبهای جدی دیده است. با وجود این، همچنان کریمانه نعمات بیبدیل خود را در اختیار ملتهای منطقه قرار میدهد.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: جبران این آسیبها نیازمند رویکردهای نوین، مسئولانه و افزایش همکاریهای منطقهای و بینالمللی در حوزه محیطزیست و توسعه پایدار است. خلیج فارس امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند اقدامات جامع و آیندهنگرانه است و باید به صحنه همکاریهای سازنده میان کشورهای ساحلی تبدیل شود، نه عرصه مداخله نیروهای بیگانه یا رقابتهای مخرب.
بقایی تأکید کرد: ایران با پشتوانه پیشینه تاریخی و تمدنی خود، همواره تقویت صلح، ثبات و همکاری منطقهای در خلیج فارس را یک اولویت راهبردی دانسته است. توجه همزمان به ابعاد تاریخی، امنیتی، مدیریتی و فرهنگی این پهنه آبی میتواند به غنای دیپلماسی منطقهای و بنیان گفتوگو برای خیر مشترک کشورهای ساحلی کمک کند.
وی گفت: خلیج فارس برای ایران نهتنها یک اولویت امنیتی و اقتصادی، بلکه بخشی جداییناپذیر از هویت ملی و تمدنی کشور است و سیاستگذاری هوشمندانه باید ضمن ایجاد هماهنگی میان این ابعاد، مسیر دستیابی به امنیت جمعی و توسعه پایدار منطقه را هموار سازد.
ملت ایران با انسجام ملی میتواند مسیر پیشرفت را هموار کند
امیر دریادار شهرام ایرانی فرمانده نیروی دریایی ارتش با مقایسه شرایط امروز کشور با دهه ۶۰، بر ضرورت وحدت و همدلی ملی برای عبور از چالشهای کنونی تأکید کرد و گفت: ملت ایران پیش از این نیز مقاطع سختتری را پشت سر گذاشته و امروز با تکیه بر تجربه، توانمندی و انسجام ملی میتواند مسیر پیشرفت را هموار کند.
وی با یادآوری شرایط دشوار دهه ۶۰ اظهار کرد: در آن دوران، کشور با جمعیتی بهمراتب کمتر از امروز، همزمان درگیر جنگ تحمیلی، ناامنیهای مرزی و اقدامات تروریستی بود، اما ملت ایران با ایستادگی و وحدت از آن مقطع حساس عبور کرد.
وی با بیان اینکه شرایط امروز کشور بهمراتب بهتر از گذشته است، افزود: امروز با برخورداری از ظرفیتهای انسانی، علمی و ملی میتوان با انسجام و همدلی، از شرایط فعلی نیز با موفقیت عبور کرد.
فرمانده نیروی دریایی ارتش با تأکید بر همافزایی نخبگان کشور تصریح کرد: امروز جامعه علمی، نظامی و سیاسی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند تا از منافع ملی و هویت تاریخی ایران صیانت کنند. خلیجفارس یک اقیانوس است و نام آن بر اساس اسناد تاریخی، بیش از ۹ هزار سال قدمت دارد.
ایرانی افزود: حتی کسانی که در مقاطعی تلاش کردند این نام را تحریف کنند، ناگزیر به قدمت چند هزار ساله نام خلیجفارس اذعان کردهاند که خود گواهی روشن بر اصالت تاریخی آن است.
وی خلیج فارس را پهنهای راهبردی دانست که در طول تاریخ همواره مورد هجمه و طمعورزی قرار داشته است و گفت: این منطقه علاوه بر جایگاه تاریخی و ژئوپلیتیکی، نقش تعیینکنندهای در تأمین بخش قابل توجهی از اقتصاد و انرژی جهان ایفا میکند.
فرمانده نیروی دریایی ارتش با اشاره به حضور تجهیزات نظامی دشمن در منطقه بیان کرد: تجهیزاتی که دشمن وارد خلیجفارس کرده، ماهیت اقیانوسی دارد و اساساً برای این پهنه آبی و دریای عمان طراحی نشده است که این امر نشاندهنده ناآشنایی آنها با ویژگیهای عملیاتی منطقه است.
وی در ادامه به تحول نگرش کشور نسبت به دریا اشاره کرد و گفت: تا پیش از انقلاب اسلامی و حتی حدود دو دهه قبل، نگاه ما به دریا صرفاً ژئوپلیتیکی بود، اما امروز ابعاد ژئواستراتژیک، ژئواکونومیک و ژئوکالچر نیز به این نگاه افزوده شده است.
ایرانی با اشاره به تداوم فعالیتهای دریایی ایران در سختترین شرایط اظهار کرد: با وجود همه فشارها و درگیریها، هرگز دریا را رها نکردیم و حضور فعال در عرصههای بینالمللی را ادامه دادیم.
وی افزود: تاکنون در ۱۳ رویداد مهم بینالمللی حضور داشتهایم که برخی از آنها در بندرعباس برگزار شده و همچنین در رزمایش بزرگ دریایی در آفریقای جنوبی شرکت کردهایم که بیانگر اقتدار و اعتبار نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران است.
فرمانده نیروی دریایی ارتش با اشاره به اهمیت اقتصاد دریامحور گفت: در حال حاضر حدود ۱۰۰ فروند شناور ایرانی تحت اسکورت قرار دارند و تمرکز اصلی ما بر تأمین امنیت آنهاست.
وی تأکید کرد: این مأموریت به سادگی محقق نشده و در مواردی با تهدیدهایی از جمله توقیف دو فروند شناور ایرانی مواجه بودیم، اما با واکنش قاطع و سریع، شناورها بازگردانده شدند و نشان دادیم که در دفاع از حقوق و منافع ملی هیچگونه مماشاتی نخواهیم داشت.
به گفته او، این اقدامات تضمینکننده امنیت و حاکمیت دریایی کشور و نمادی از توانمندی و اراده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران است.
هرمزگان آماده استقرار دبیرخانه دائمی کنفرانس اقیانوسشناسی خلیجفارس است
محمد آشوری تازیانی استاندار هرمزگان با تأکید بر جایگاه راهبردی این استان در توسعه دریامحور کشور، از آمادگی کامل هرمزگان برای استقرار دبیرخانه دائمی کنفرانس بینالمللی اقیانوسشناسی خلیجفارس خبر داد و گفت: این اقدام میتواند به شتابدهی توسعه علمی، اقتصادی و فناورانه مبتنی بر دریا منجر شود.
آشوری تازیانی، با اشاره به ظرفیتهای کمنظیر هرمزگان در حوزه علوم و اقتصاد دریا، اظهار کرد: استقرار دبیرخانه دائمی این کنفرانس در استان، زمینهساز همافزایی علمی و تقویت تعاملات ملی و بینالمللی در حوزه علوم دریایی خواهد بود و میتواند مسیر توسعه دریاپایه کشور را هموارتر کند.
وی با قدردانی از تأکیدات راهبردی مقام معظم رهبری بر نقش دریا در پیشرفت کشور، افزود: نگاه آیندهنگرانه معظمله موجب نهادینه شدن موضوع دریا در اندیشه توسعهای کشور شد و پیگیریهای اولیه این رویکرد نیز با همت نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران آغاز شد.
استاندار هرمزگان خاطرنشان کرد: این نگاه تحولآفرین، رویکرد ملی نسبت به دریا را تغییر داد و موجب ارتقای گفتمان بهرهبرداری پایدار از منابع دریایی شد؛ بهگونهای که امروز شاهد توجه جدیتر به اقتصاد دریا، علوم اقیانوسی و حفاظت از محیط زیست دریایی هستیم.
آشوری تازیانی با اشاره به جایگاه راهبردی بندرعباس در معادلات ملی، این شهر را نقطه ثقل توسعه دریامحور کشور دانست و تصریح کرد: برگزاری کنفرانس بینالمللی اقیانوسشناسی و دستاوردهای علمی آن، فرصتی ارزشمند برای تقویت رویکردهای علمی در صیانت از دریا فراهم میکند؛ رویکردی که بهصورت همزمان ابعاد زیستمحیطی، اقتصادی و امنیتی را در بر میگیرد.
وی افزود: بهرهگیری از نتایج پژوهشی و تبادل دانش در چنین رویدادهای بینالمللی میتواند زمینهساز تصمیمسازیهای دقیقتر، مدیریت پایدار منابع دریایی و ارتقای جایگاه ایران در عرصه علوم اقیانوسی و اقتصاد دریامحور باشد.
استاندار هرمزگان با اشاره به اسناد بالادستی کشور، گفت: نگاه به دریا در اندیشه سیاسی و اجرایی جمهوری اسلامی ایران به جایگاه واقعی خود دست یافته و این رویکرد در قانون برنامه هفتم توسعه بهصورت جدی و ساختاری نهادینه شده است.
وی تأکید کرد: فصل دوازدهم قانون برنامه هفتم توسعه، تابلوی راهنمایی ارزشمند برای حرکت در مسیر توسعه دریامحور است و بر مبنای آن میتوان توسعه دریاپایه را بر پایه علم، دانش و فناوری بهصورت هدفمند و پایدار پیش برد.
آشوری تازیانی در پایان خاطرنشان کرد: استان هرمزگان با برخورداری از زیرساختهای مناسب، نیروی انسانی متخصص و موقعیت استراتژیک کمنظیر، ظرفیت تبدیل شدن به قطب علمی، پژوهشی و اجرایی توسعه دریامحور کشور را دارد و میتواند نقشی پیشرو در تحقق اهداف کلان این حوزه ایفا کند.
این کنفرانس با هدف تبادل دستاوردهای علمی، بررسی آخرین یافتهها و تجربیات در زمینههای مرتبط با اقیانوسشناسی و توسعه پایدار منطقه خلیج فارس، میزبان پژوهشگران، متخصصان دانشگاهی و فعالان حوزه دریایی کشور است.
در این نشست علمی، محورهایی همچون تغییرات اقلیمی و تأثیر آن بر اکوسیستم خلیج فارس، نقش فناوریهای نوین در پایش محیطهای دریایی و ظرفیتهای اقتصادی مبتنی بر دریا مورد بررسی قرار گرفت.
همچنین برنامههای ویژهای برای معرفی پروژههای ملی درباره مدیریت منابع دریایی، حفاظت از زیستبومهای آبی و توسعه همکاریهای بینالمللی در حوزه اقیانوسشناسی پیشبینی شده است.
ششمین کنفرانس بینالمللی اقیانوسشناسی خلیج فارس فرصتی فراهم میکند تا با تجمیع نظرات کارشناسان و مدیران، مسیر بهکارگیری دانش اقیانوسشناسی در برنامههای توسعهای کشور، بهویژه در سواحل جنوبی، هموارتر شود.
