#اقتصادنگار- چند روز است که رسانههای مختلف خبر از کاهش میزان واردات شکر به کشور میدهند و حتی فعالان این صنعت نیز اظهار میکند روند واردات کاهشی است اما واقعا آمارهای رسمی نیز این کاهش را تایید میکند؟ به گزارش #اقتصادنگار حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد تولید شکر کشور از چغندرقند و مابقی از نیشکر تأمین میشود، در این میان مصرف خانوار ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن، صنایع ۶۰۰ هزار تن و نوشابهها ۵۵۰ تا ۶۰۰ هزار تن و مقداری مصرف نیز در سایر آمارها، برآورد شده است. نیاز به واردات هم فعلاً ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن است که وزارت جهاد کشاورزی با همکاری کشاورزان و صنعت به دنبال راهکارهایی برای افزایش تولید داخلی و کاهش وابستگی به واردات است.
کاهش یا افزایش واردات شکر
همین امروز بود که سخنگوی اتحادیه بنکداران مواد غذایی با اشاره به اینکه نیاز سالانه شکر در کشور ۲.۲ میلیون تن است، از کاهش واردات شکر خبر داد و گفت: واردات شکر در سال ۱۴۰۱ حدود یک میلیون و ۲۵۰ هزار تن بود، این رقم در سال ۱۴۰۲ به ۷۲۵ هزار تن کاهش پیدا کرد و پیشبینی میشود در سال جاری هم با تغییراتی که صورت گرفته واردات شکر به پایینتر از میزان سال گذشته برسد، در نتیجه کشور، بنابر گفته وزیر جهاد کشاورزی به خودکفایی نزدیک است؛ البته برای برآورد دقیق میزان وابستگی کشور به واردات شکر باید تا اردیبهشت سال آینده صبر کرد با این حال رویههای حاکم بر بازار شکر کشور نشان میدهد فاصله چندانی با خودکفایی نداریم.
اما بررسی آمارهای گمرک نشان میدهد صحبتهای رسانه ها و این فعال صنعت چندان هم صحیح نباشد چرا که براساس آمارهای اعلام شده توسط گمرک واردات این محصول نه تنها کمتر نشده که رو به افزایش نیز است .
براساس آمارهای گمرک میزان واردات شکر توسط بخش خصوصی از ابتدای سال جاری تا پایان آذرماه ۷۸۱ هزار تن و میزان واردات این محصول توسط بخش دولتی ۲۰۵ هزار تن بوده که نسبت به زمان مشابه سال قبل روند افزایشی داشته است .
یادآور می شود واردات شکر خام بیشتر از کشورهای برزیل و هندوستان صورت میگیرد و در کارخانجات داخلی که بیشتر در استان خوزستان هستند به شکر سفید تبدیل و به بازار عرضه می شود.
همچنین فراموش نشود ترنول مالی شکر در جهان بسیار بالا است براساس پیشبینیهای OECDوFAO، در آغاز دوره چشمانداز(۲۰۱۷ تا ۲۰۲۶) قیمتهای بینالمللی شکر در سطح بالایی قرار خواهند داشت، با این حال پیشبینی میشود پس از آن مقداری افت داشته باشد. انتظار میرود تا سال ۲۰۲۶ قیمت شکر بالاتر از متوسط اسمی دو دهه گذشته ثبت شود؛ اما به لحاظ حقیقی انتظار میرود قیمت واقعی شکر در سال ۲۰۲۶ در سطح پایینتری نسبت به متوسط دو دهه پیش قرار گیرد. در سال ۲۰۱۷ قیمت اسمی شکر خام و شکر سفید به ترتیب معادل ۴۰۳ و ۴۸۸ دلار بر هر تن برآورد شده و انتظار میرود تا سال ۲۰۲۶، قیمت اسمی شکر خام به ۳۶۷ دلار بر هر تن و قیمت اسمی شکر سفید به ۴۵۳ دلار بر هر تن برسد.همچنین با توجه به پیشبینیها، انتظار میرود مصرف جهانی شکر طی افق چشمانداز با رشد سالانه ۷۵/ ۱ درصدی که نســبت به دهه گذشته در سطح پایینتری قرار دارد در سال ۲۰۲۶ به ۲۰۳ میلیون تن برسد. این امر تحت تاثیر کاهش جزئی رشد جمعیتی و کندی رشد اقتصادی جهان قرار دارد. تغییرات جمعیتی، رشــد درآمدها و افزایش جمعیت شــهری منجر به رشد مصرف محصولات فرآوریشده، شیرینیجات و نوشیدنیهای شیرین شده است. طی دوره چشمانداز انتظار میرود متوسط سطح مصرف سرانه شکر افزایش یابد. مصرف سرانه شکر در سال ۲۰۱۷ معادل ۱۸/ ۲۳ کیلوگرم به ازای هر نفر برآورد شــده و انتظار میرود در ســال ۲۰۲۶ به ۷۳/ ۲۴ کیلوگرم به ازای هر نفر برسد. نگرانیهای ناشی از اثرات مصرف بیش از اندازه شکر بر سلامت منجر شده برخی کشورها برای کاهش مصرف این محصولات، مالیاتهایی را بر نوشیدنیهای شیرین اعمال کنند. بر این اساس طی دهه آینده برای مصرف کشورهای توسعهیافته رشدی پیشبینی نمیشود.با این حال، تقاضای شکر در کشورهای در حال توسعه به رشد سریع خود ادامه میدهد که این امر نیز در وهله اول ناشی از افزایش درآمدها، شهرنشینی و جمعیت در حال رشد است؛ البته باید در نظر گرفت که با وجود این تفاوتهایی بین کشورها وجود دارد. مصرف سرانه شکر در مناطق شهرنشین کشورهای آفریقایی و آسیایی در گذشته پایین بوده و چشمانداز رشد آنها نسبت به سایر مناطق بالاتر است. در تجارت جهانی شکر، برزیل جایگاه بزرگترین کشور صادرکننده را به خود اختصاص داده است و چین نیز در واردات شکر رتبه اول را دارد.
