به گزارش اقتصادنگار – افزایش قیمت دارو: در زمستان امسال، بازار دارویی ایران شاهد افزایش قابلتوجه قیمت برخی اقلام دارویی بوده است. در حالی که نرخ برخی داروها کمتر از ۱۰ درصد افزایش داشته، قیمت برخی دیگر تا ۴۰۰ درصد رشد کرده است. این تغییرات ناگهانی در بازار، نگرانیهای زیادی را برای بیماران و فعالان حوزه سلامت ایجاد کرده است.
نقش دولت در قیمتگذاری: سیاستگذاریهای دولتی یکی از عوامل مؤثر بر تغییرات قیمت دارو است. تعیین قیمتها معمولاً بهصورت دستوری انجام میشود، که به عقیده برخی کارشناسان، خود میتواند منجر به بیثباتی بازار و کمبود برخی اقلام دارویی شود.
تحریمها و محدودیتهای ارزی: از دیگر عوامل مؤثر بر بحران دارویی ایران، شرایط تحریمی و محدودیتهای ارزی است. دشواری در تأمین ارز موردنیاز برای واردات مواد اولیه و داروهای خارجی، زنجیره تأمین را مختل کرده و برخی داروهای حیاتی را کمیاب کرده است.
روند رشد قیمت دارو و هزینههای درمان: در سالهای اخیر، هزینههای درمانی و قیمت داروها رشد چشمگیری داشتهاند. کاهش قدرت خرید مردم در کنار افزایش هزینههای بهداشتی، فشار زیادی بر بیماران، بهویژه مبتلایان به بیماریهای خاص و مزمن، وارد کرده است.
تحولات در واردات دارو: روند واردات دارو به ایران در سالهای اخیر دستخوش تغییرات جدی شده است. کاهش واردات از برخی کشورها و افزایش وابستگی به تأمینکنندگان خاص، ترکیب بازار دارویی ایران را تغییر داده و نگرانیهایی در مورد کیفیت، دسترسی و قیمت این اقلام ایجاد کرده است.
آینده بازار دارو در ایران چگونه خواهد بود؟ آیا سیاستهای جدید میتوانند ثبات را به این بازار بازگردانند؟
آینده بازار دارو در ایران به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله سیاستهای داخلی، شرایط تحریمی، تأمین ارز، و میزان تولید داخلی دارو. در ادامه، چند سناریوی محتمل برای آینده این بازار را بررسی میکنیم:
۱. سناریوی بهبود و ثبات (در صورت اصلاح سیاستها)
افزایش تولید داخلی: اگر دولت حمایت بیشتری از تولیدکنندگان داخلی داشته باشد و زیرساختهای تولید دارو را تقویت کند، میتوان انتظار داشت که وابستگی به واردات کاهش یابد و دسترسی به داروها بهبود یابد.
مدیریت ارزی مناسب: تأمین بهموقع ارز موردنیاز برای واردات مواد اولیه و داروهای خاص، میتواند مانع از کمبودهای مقطعی شود.
اصلاح سیاست قیمتگذاری: تغییر روش قیمتگذاری از حالت دستوری به سیستمی شفاف و مبتنی بر عرضه و تقاضا، میتواند از نوسانات شدید قیمت جلوگیری کند.
۲. سناریوی تشدید بحران (در صورت ادامه وضعیت فعلی)
افزایش قیمتها و کمبود دارو: در صورت ادامه سیاستهای فعلی، محدودیتهای ارزی، و افزایش هزینههای تولید، ممکن است قیمت داروها بیشتر افزایش یابد و برخی اقلام کمیابتر شوند.
افزایش قاچاق و بازار سیاه: نوسان قیمت و کمبود برخی داروهای حیاتی میتواند زمینهساز رشد بازار غیررسمی و قاچاق دارو شود که کیفیت و ایمنی بیماران را به خطر میاندازد.
افزایش فشار بر بیماران: بیماران، بهویژه مبتلایان به بیماریهای خاص، ممکن است با افزایش هزینههای درمانی و کمبود داروهای موردنیاز، با مشکلات بیشتری مواجه شوند.
۳. سناریوی وابستگی بیشتر به کشورهای خاص
افزایش واردات از کشورهای همسو: در صورت ادامه تحریمها و مشکلات مالی، ممکن است ایران ناچار شود واردات دارو را بیشتر به کشورهایی محدود کند که روابط تجاری راحتتری با ایران دارند. این مساله میتواند بر کیفیت و تنوع داروها تأثیر بگذارد.
جمعبندی
بازار دارو در ایران در یک نقطه حساس قرار دارد. اگر اصلاحات لازم در سیاستهای اقتصادی، ارزی و تولید داخلی انجام شود، میتوان به بهبود شرایط امیدوار بود. اما در صورت ادامه وضعیت فعلی، احتمال تشدید بحران دارویی و افزایش فشار بر بیماران وجود دارد.
شما فکر میکنید چه اقداماتی میتواند این وضعیت را بهتر کند؟
