وقتی بندر می‌لرزد، تجارت کشور می‌لغزد

به گزارش اقتصادنگار – انفجار مهیبی که بندر شهید رجایی را لرزاند، زنگ خطر را نه‌تنها برای جامعه محلی، بلکه برای قلب تپنده تجارت دریایی ایران به صدا درآورد. جایی که بیش از نیمی از تجارت بنادری کشور در آن متمرکز است، حالا ممکن است به گلوگاهی حساس برای امنیت زنجیره تأمین کالا در کشور بدل شود.
جایگاه بندر شهید رجایی در تجارت دریایی ایران – آمارهای کلیدی:
سهم از کل تخلیه و بارگیری بنادر کشور: بیش از ۵۵ درصد
میزان تخلیه و بارگیری کالا در سال ۱۴۰۳: حدود ۸۲ میلیون تن
از این میزان، حدود ۵۵ میلیون تن مربوط به کالاهای غیرنفتی و حدود ۲۷ میلیون تن مربوط به فراورده‌های نفتی بوده است.
تعداد کانتینر جابه‌جا شده در سال ۱۴۰۳: بیش از ۱.۶ میلیون TEU
درآمدهای گمرکی بندر: سهم حدود ۴۵ درصدی از کل درآمد گمرکات کشور
رتبه بندر در سطح منطقه‌ای: سومین بندر پرترافیک خلیج فارس پس از جبل‌علی (امارات) و صحار (عمان)
کالاهایی که عمدتاً از بندر شهید رجایی وارد کشور می‌شوند:
نهاده‌های دامی (ذرت، سویا، کنجاله)
برنج، روغن خام و قند خام
قطعات خودرو و تجهیزات صنعتی
کالاهای واسطه‌ای حوزه پتروشیمی و پالایشگاهی
کانتینرهای عمومی با کالاهای مصرفی و خرده‌فروشی
پیامدهای احتمالی اقتصادی انفجار بندر شهید رجایی:
۱. افزایش هزینه حمل‌ونقل و تخلیه کالاها:
تخریب بخشی از زیرساخت‌های تخلیه، بارگیری یا گمرکی می‌تواند زمان انتظار کشتی‌ها را افزایش دهد و نرخ کرایه حمل را بالا ببرد.
احتمال شوک قیمتی در بازار کالاهای وارداتی:
با تعلل در ترخیص یا تخلیه کالاهای اساسی، افزایش قیمت در بازارهایی مانند نهاده‌های دامی، روغن خوراکی و قطعات صنعتی قابل پیش‌بینی است.
افزایش ریسک تجاری و بیمه‌ای برای بازرگانان خارجی:
شرکت‌های بیمه ممکن است نرخ بیمه کشتی‌ها و کالاهای مقصد بندر رجایی را افزایش دهند یا شروط سخت‌گیرانه‌تری اعمال کنند.
فشار بیشتر بر بنادر جایگزین (بندر بوشهر، امام خمینی، چابهار):
ظرفیت محدود این بنادر در کوتاه‌مدت نمی‌تواند جایگزین کامل شهید رجایی شود، که احتمال ازدحام و ناکارآمدی در دیگر گلوگاه‌های تجاری را بالا می‌برد.
به گزارش اقتصادنگار بندر شهید رجایی نه‌تنها یک زیرساخت لجستیکی، بلکه شریان اصلی تنفس تجارت دریایی کشور است. انفجار امروز، صرف‌نظر از ابعاد آن، هشداری است برای بازنگری در راهبردهای امنیتی، لجستیکی و تجاری ایران. تمرکز بیش از حد بار تجارت خارجی بر یک نقطه، بی‌دفاعی اقتصاد در برابر بحران‌های محلی را به‌وضوح نشان می‌دهد.