رقابت داغ تراشه‌های خودرویی؛ آسیا فرمان بازار را به دست می‌گیرد

اقتصادنگار – بازار تراشه‌های خودرویی، که تا چند سال پیش بیشتر در حاشیه صنایع نیمه‌هادی قرار داشت، امروز به یکی از میدان‌های اصلی رقابت تکنولوژیک جهان بدل شده است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد این بازار از سال ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۵ با نرخ رشد ترکیبی سالانه ۵.۱ درصد حرکت خواهد کرد و ارزش آن از ۳.۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۵.۲ میلیارد دلار در پایان دوره می‌رسد. پشت این جهش، موجی از نوآوری در خودروهای برقی، هوشمند و خودران نهفته است؛ موجی که فرمان رهبری آن به‌دست چین و هند افتاده است.
مسیری که از کابین خودرو آغاز می‌شود
تراشه‌های خودرویی دیگر صرفاً یک قطعه فنی نیستند؛ آن‌ها مغز متفکر سیستم‌های ناوبری، ایمنی و ارتباطی در خودروهای امروزی هستند. از GPS و GNSS برای مکان‌یابی دقیق گرفته تا سامانه‌های پیشرفته کمک‌راننده (ADAS)، مدیریت ناوگان، رانندگی خودران و خدمات مبتنی بر مکان، همگی بر پایه همین تراشه‌ها کار می‌کنند.
بازار از دو کانال تغذیه می‌شود:
خودروسازان (OEM) که تراشه‌ها را مستقیماً روی محصولات جدید نصب می‌کنند.
بازار پس از فروش که به ارتقا و جایگزینی سیستم‌ها در خودروهای موجود می‌پردازد.
در بخش جغرافیایی، این رقابت از آمریکای شمالی و اروپا تا آسیای شرقی و جنوب آسیا گسترده است، اما رشد اصلی در آسیا شکل می‌گیرد.
خودروهای سواری؛ پادشاه مصرف‌کنندگان تراشه
در سال ۲۰۲۵، خودروهای سواری ۶۸.۳ درصد از تقاضای تراشه‌های خودرویی را به خود اختصاص خواهند داد. دلیل روشن است: افزایش تقاضا برای ناوبری پیشرفته، اتصال اینترنتی پایدار و امکانات رفاهی–ایمنی، خودروسازان را واداشته تا این فناوری‌ها را به استاندارد جدید محصولات‌شان بدل کنند. امروز حتی خودروهای میان‌رده نیز با سیستم‌های GNSS کارخانه‌ای به بازار می‌آیند.
GPS همچنان بی‌رقیب
با سهم ۴۲.۷ درصدی، فناوری GPS همچنان ستون فقرات بازار موقعیت‌یابی خودرویی باقی مانده است. پوشش جهانی، قیمت مقرون‌به‌صرفه و سازگاری با طیف وسیع پلتفرم‌ها، آن را به انتخاب نخست خودروسازان بدل کرده است. البته ادغام GPS با سایر فناوری‌های ماهواره‌ای، دقت و اطمینان سیستم‌ها را به‌طور قابل توجهی افزایش داده است.
ناوبری درون خودرو؛ قلب تپنده بازار
۳۵.۶ درصد از کل کاربرد تراشه‌های GNSS در بخش ناوبری داخلی خودرو متمرکز است. افزایش نیاز به مسیر‌یابی هوشمند، اطلاعات ترافیکی زنده و قابلیت‌های شخصی‌سازی‌شده، این بخش را به موتور محرک بازار بدل کرده است. ترکیب رابط‌های کاربری ساده، کنترل صوتی و همگام‌سازی با تلفن همراه، تجربه کاربر را به‌سطحی رسانده که امروز جزو عوامل تصمیم‌گیری در خرید خودرو محسوب می‌شود.
چرا این بازار شتاب گرفته است؟
سه نیروی اصلی، موتور رشد بازار تراشه‌های خودرویی را روشن نگه داشته‌اند:
نیاز به ایمنی و هوشمندی بیشتر؛ از هشدارهای تصادف تا رانندگی نیمه‌خودکار.
خدمات مبتنی بر نقشه و داده‌های محلی که با بومی‌سازی تراشه‌ها تکمیل می‌شود.
ادغام نرم‌افزارهای پیشرفته و به‌روزرسانی بی‌سیم (OTA) که عمر و کارایی تراشه‌ها را افزایش می‌دهد.
این روندها باعث شده‌اند حتی صنایع حمل‌ونقل، لجستیک و تاکسیرانی نیز برای بهینه‌سازی مسیر و کاهش هزینه‌ها به این فناوری‌ها وابسته شوند.
چین و هند؛ موتورهای آسیا
بر اساس برآوردها، چین با رشد سالانه ۶.۹ درصد و هند با ۶.۴ درصد، پیشتازان آینده بازار خواهند بود. سرمایه‌گذاری عظیم در تولید خودروهای برقی، توسعه شبکه‌های ارتباطی و راه‌اندازی خطوط تولید تراشه‌های بومی، این کشورها را به رهبران غیرقابل انکار حوزه نیمه‌هادی خودرویی تبدیل می‌کند.
اروپا نیز عقب نمانده و با رشد ۴.۸ تا ۵.۹ درصدی، تحت تأثیر مقررات ایمنی و حمایت‌های دولتی، جایگاه خود را تثبیت خواهد کرد. آمریکا با ۴.۳ درصد رشد، همچنان بازار مهمی باقی می‌ماند اما میدان رقابت اصلی به شرق جهان منتقل شده است.
آینده‌ای که از حالا آغاز شده
بازار تراشه‌های خودرویی تنها یک خط تولید صنعتی نیست؛ میدان برخورد سه صنعت بزرگ است: خودروسازی، نیمه‌هادی و فناوری اطلاعات. مسیر آینده این بازار، از امروز با همکاری نزدیک میان خودروسازان و توسعه‌دهندگان فناوری، شکل می‌گیرد. هر شرکتی که بتواند ترکیب بهینه‌ای از سخت‌افزار دقیق و نرم‌افزار هوشمند ارائه دهد، فرمان این بازار چند میلیارد دلاری را در دست خواهد گرفت.