التهاب روانی در بازار؛ دلار ۱۰۰ هزار تومانی و بازی دلالان

اقتصادنگار – بازار ارز، سکه و طلا طی روزهای اخیر شاهد جهشی قابل توجه بوده است؛ دلاری که در بازار آزاد از مرز روانی ۱۰۰ هزار تومان عبور کرد و سکه و طلا نیز متأثر از این روند مسیر صعودی گرفتند. با این حال، کارشناسان می‌گویند این افزایش‌ها مبنای اقتصادی ندارد و عمدتاً ناشی از جو روانی بازار و تحرکات سوداگرانه است.
ریشه التهاب؛ اخبار سیاسی و انتظارات تورمی
پس از انتشار خبر احتمال فعال شدن مکانیزم ماشه، فضای بازار به شدت تحت تأثیر قرار گرفت. این در حالی است که:
تأمین ارز برای نیازهای واقعی و تجاری همچنان روان و بدون اختلال ادامه دارد.
افزایش اخیر بیشتر حاصل انتظارات هیجانی و خریدهای محافظتی است.
کارشناسان معتقدند بخشی از فعالان برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به سمت بازارهای طلا و ارز حرکت کرده‌اند، در حالی که تقاضای واقعی از سوی تولیدکنندگان و تجار رشد نکرده است.
پیش‌خور شدن افزایش‌ها و نقش دلالان
بازار از هفته‌های گذشته نشانه‌هایی از انتظار تورمی و التهاب مصنوعی نشان داده بود.
سوداگران با نرخ‌سازی در بازارهای غیررسمی و فضاسازی رسانه‌ای، شرایط را برای صعود بی‌پایه قیمت‌ها مهیا کردند.
این بازی به ایجاد صف‌های کاذب خرید ارز و طلا منجر شده و زمینه را برای ماهیگیری دلالان از آب گل‌آلود فراهم کرده است.
تجربه گذشته چه می‌گوید؟
رخدادهای سیاسی مشابه، از جمله جنگ ۱۲ روزه اخیر با رژیم صهیونیستی، پیش‌تر هم بازار را ملتهب کرده بود. اما با مدیریت بانک مرکزی و کاهش تنش‌ها، نرخ‌ها دوباره تعدیل شدند.کسانی که در اوج التهاب خرید کردند، در نهایت سود چندانی نبردند و بعضاً متضرر شدند.
هشدار کارشناسان
در این رابطه ابراهیم بهادرانی،  همانند بسیاری از کارشناسان  اقتصادی،  اعلام  می کنند:«افزایش اخیر ارز و طلا به دلیل تنش‌های سیاسی و نبود مبنای اقتصادی، پایدار نخواهد بود. اگر فضای مذاکراتی باز شود، کاهش شدید قیمت‌ها محتمل است.»او همچنین افزود: صف‌های تقاضای امروز، بیشتر محصول ترس و شایعه‌اند و پیش‌بینی‌های غیرواقعی مبنی بر افزایش مستمر قیمت‌ها، موجب تشدید این جو شده است.
پیامدهای بی‌توجهی به مدیریت بازار
۱. سرایت گرانی به کالاها و خدمات روزمره.
۲. افزایش بی‌اعتمادی عمومی نسبت به سیاست‌های ارزی.
۳. تقویت سفته‌بازی و تضعیف سرمایه‌گذاری مولد.
عبور دلار از مرز ۱۰۰ هزار تومان، نشانه کمبود واقعی ارز نیست، بلکه بازتابی از التهاب روانی است.ادامه این روند بدون مداخله هوشمندانه و شفاف‌سازی سیاست‌گذاران، می‌تواند بازار را فرسایشی و پرریسک‌تر کند.اما تجربه گذشته ثابت کرده که این جهش‌ها پایدار نیستند و با فروکش کردن موج‌های سیاسی، نرخ‌ها به مسیر منطقی بازمی‌گردند.