رویای خانه‌دار شدن با ۱۵۰ میلیون تومان؛ از وعده تا واقعیت میلیاردی

اقتصادنگار – طرح نهضت ملی مسکن، روزگاری با شعار خانه‌دار شدن آسان برای اقشار متوسط و کم‌درآمد آغاز شد. مسئولان وعده دادند که آورده اولیه برای تهرانی‌ها ۱۵۰ میلیون تومان خواهد بود و اقساط ماهانه نیز معقول و قابل پرداخت خواهد ماند. اما بررسی میدانی و گفت‌وگو با متقاضیان در مناطق مختلف تهران و حومه، نشان می‌دهد که این وعده‌ها حالا با واقعیت‌های اقتصادی فاصله‌ای چند برابر پیدا کرده‌اند.
پرند؛ از ۱۵۰ میلیون تا ۷۰۰ میلیون تومان
یکی از متقاضیان سال ۱۴۰۳ در پرند، می‌گوید: «وقتی ثبت‌نام کردیم، تصور می‌کردیم با ۱۵۰ میلیون تومان می‌توانیم سهم خود را پرداخت کنیم. اما حالا باید بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان هزینه کنیم. یعنی بیش از چهار برابر مبلغ اولیه!» او ادامه می‌دهد: «برای اقساط ماهانه هم رقمی حدود ۶۰ تا ۷۰ میلیون تومان تعیین شده است که برای ما تقریباً غیرقابل تحمل است.»
این افزایش قیمت، تنها نتیجه تورم عمومی مسکن و مصالح نیست. به گفته کارشناسان، تأخیر در اجرای پروژه‌ها، رشد هزینه‌های ساخت، و تغییرات سیاست‌های حمایتی دولت، دست به دست هم داده و بار مالی شدیدی را بر دوش متقاضیان گذاشته است.
شهریار؛ پروژه‌های میلیاردی تحویل می‌شود
در شهریار، وضعیت مشابه است. پروژه‌هایی که قرار بود با آورده ۱۵۰ میلیون تومانی شروع شوند، حالا با آورده ۱.۱ میلیارد تومان در حال تحویل هستند. یکی از متقاضیان می‌گوید: «وقتی در طرح ثبت‌نام کردیم، فکر می‌کردیم دولت واقعی به وعده‌هایش پایبند است. اما حالا خانه‌ای که برایش رویای ساده‌ای داشتیم، تبدیل به یک بدهی سنگین و فشار مالی شده است.»
صدای نارضایتی واقعی
در گفت‌وگو با چند متقاضی دیگر، نگرانی مشترک آنها نه تنها درباره افزایش قیمت، بلکه درباره آینده بازپرداخت اقساط سنگین است. یک متقاضی که ترجیح داد نامش فاش نشود، توضیح می‌دهد: «بسیاری از ما باید وام‌های کلان بگیریم یا از خانواده قرض کنیم. وام‌های بانکی هم با نرخ سود بالا عملاً فشار اقتصادی را بیشتر می‌کنند. این مسکن ملی، به جای اینکه راهگشای خانه‌دار شدن باشد، تبدیل به یک چالش مالی بزرگ شده است.»
علل افزایش ناگهانی قیمت‌ها
از منظر اقتصاد مسکن، چند عامل اصلی باعث این فاصله بین وعده اولیه و واقعیت شده است:
تورم مصالح و دستمزدها: در سال‌های اخیر، هزینه ساخت مسکن بیش از ۲۵۰ درصد افزایش یافته است. این موضوع باعث شده قیمت تمام‌شده پروژه‌ها افزایش یابد و بار آن روی متقاضیان بیفتد.
تاخیر در پروژه‌ها و نقدینگی ناکافی: کندی روند ساخت و تأمین منابع مالی باعث شد، دولت مجبور شود از متقاضیان مبالغ بیشتری دریافت کند تا پروژه‌ها ادامه پیدا کند.
کمبود نظارت و پیش‌بینی نادرست: بسیاری از کارشناسان معتقدند پیش‌بینی اولیه هزینه‌ها واقع‌بینانه نبوده و دولت در محاسبه آورده اولیه، نرخ واقعی تورم و رشد مصالح را لحاظ نکرده است.
آیا طرح ملی هنوز تحقق می‌یابد؟
با توجه به مصاحبه‌ها و بررسی‌های اقتصادی، روشن است که طرح نهضت ملی مسکن در شکل فعلی، برای بسیاری از خانوارهای متوسط و کم‌درآمد تهرانی، دست‌نیافتنی شده است. افزایش آورده اولیه از ۱۵۰ میلیون تومان به بیش از یک میلیارد، و اقساط ماهانه ۸۰ میلیون تومانی، این طرح را از وعده ملی به یک چالش مالی تبدیل کرده است.
متقاضیان می‌پرسند: آیا دولت برنامه‌ای برای تعدیل هزینه‌ها و واقعی کردن اقساط دارد؟ آیا هدف واقعی مسکن ملی، خانه‌دار کردن اقشار کم‌درآمد است یا صرفاً ساخت پروژه‌های مسکونی با بودجه‌های کلان؟ پرسش‌هایی که پاسخ آنها، آینده مسکن در ایران و تحقق وعده‌های ملی را تعیین خواهد کرد.