به گزارش اقتصادنگار بحران کسری بودجه در دانشگاههای کشور، این بار تأمین غذای دانشجویان را با چالش جدی مواجه کرده است. بر اساس اعلام معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان، دانشگاههای زیرمجموعه این وزارتخانه با کمبود ۲ هزار میلیارد تومانی در بخش تغذیه مواجهاند. این در حالی است که رؤسای دانشگاهها، معاونان دانشجویی، پیمانکاران و حتی خود دانشجویان از شرایط فعلی رضایت ندارند. در چنین فضایی، وزارت علوم از طرح «رستورانهای مکمل» به عنوان راهکاری برای جبران بخشی از این کسری و بهبود کیفیت خدمات تغذیهای خبر داده است. اما آیا این طرح میتواند راهگشا باشد یا چالشی جدید به مشکلات موجود اضافه خواهد کرد؟
چالش تأمین بودجه تغذیه؛ مشکل کجاست؟
در سالهای اخیر، هزینههای تأمین غذای دانشجویی به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه، رشد تورم، افزایش هزینههای عملیاتی و محدودیت منابع مالی دانشگاهها با روندی صعودی مواجه شده است. بسیاری از دانشگاهها به دلیل کمبود بودجه، مجبور به کاهش کیفیت و کمیت وعدههای غذایی شدهاند که این موضوع، اعتراض دانشجویان را به همراه داشته است. از سوی دیگر، دانشگاهها نیز با چالشهای متعددی در مدیریت تغذیه دانشجویی روبهرو هستند.
برخی دانشگاهها معتقدند که وظیفه اصلی آنها ارائه خدمات آموزشی است، اما در عمل، مدیریت مسائل رفاهی از جمله تغذیه، انرژی زیادی از مدیران دانشگاهی میگیرد. در عین حال، پیمانکاران تغذیه نیز به دلیل افزایش هزینهها و عدم تأمین بودجه کافی از سوی دانشگاهها، با مشکلات متعددی مواجه شدهاند.
رستورانهای مکمل؛ راهکار یا خصوصیسازی پنهان؟
وزارت علوم در واکنش به این بحران، طرح «رستورانهای مکمل» را پیشنهاد داده است. هدف از اجرای این طرح، ایجاد تنوع غذایی و کاهش فشار بر سلفهای دانشجویی عنوان شده است. این رستورانها در کنار سلفهای سنتی فعالیت خواهند کرد و قرار است وعدههای غذایی باکیفیتتر و متنوعتری را در اختیار دانشجویان قرار دهند. اما اجرای این طرح، نگرانیهایی را نیز به همراه داشته است.
یکی از مهمترین نگرانیها، بحث هزینههای این رستورانها برای دانشجویان است. آیا این رستورانهای مکمل با نرخهای یارانهای مشابه سلفهای دانشگاهی فعالیت خواهند کرد، یا قرار است قیمتهایی مشابه رستورانهای بیرون از دانشگاه داشته باشند؟ در شرایطی که بسیاری از دانشجویان با مشکلات اقتصادی و هزینههای بالای زندگی دست و پنجه نرم میکنند، افزایش هزینههای تغذیه میتواند فشار مضاعفی بر آنها وارد کند.
از سوی دیگر، برخی کارشناسان این طرح را به نوعی حرکت به سمت خصوصیسازی خدمات تغذیهای در دانشگاهها میدانند. در صورتی که بخشی از تغذیه دانشجویان به این رستورانها واگذار شود، ممکن است دانشگاهها به مرور از ارائه خدمات سلفهای یارانهای عقبنشینی کنند که این امر میتواند به افزایش هزینههای دانشجویان منجر شود.
کاهش بحران یا افزایش شکاف طبقاتی؟
به گزارش اقتصادنگار اگرچه هدف وزارت علوم از اجرای طرح رستورانهای مکمل، بهبود وضعیت تغذیه و افزایش رضایت دانشجویان است، اما در عمل، موفقیت این طرح به نحوه اجرا، قیمتگذاری و حمایت مالی دولت بستگی دارد. اگر این رستورانها بتوانند با قیمت مناسب و کیفیت مطلوب فعالیت کنند، میتوانند به گزینهای مطلوب برای دانشجویان تبدیل شوند. اما اگر این طرح در عمل به معنای کاهش یارانههای تغذیهای باشد، ممکن است منجر به ایجاد شکاف طبقاتی در بین دانشجویان شود، جایی که تنها بخشی از دانشجویان توانایی استفاده از خدمات باکیفیت را خواهند داشت.
در نهایت، اجرای موفق این طرح مستلزم شفافیت در نحوه قیمتگذاری، تأمین مالی و مدیریت این رستورانهاست. دانشگاهها و وزارت علوم باید با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی دانشجویان، مدلی را اجرا کنند که هم کیفیت تغذیه را بهبود بخشد و هم فشار مالی بر دانشجویان را افزایش ندهد. در غیر این صورت، نهتنها بحران تغذیه در دانشگاهها حل نخواهد شد، بلکه ممکن است مشکلات جدیدی نیز به وجود آید.
