به گزارش اقتصادنگار- امروز در اقتصاد ایران شاهد ادامه روندهای رکودی در بخشهای مختلف هستیم. رکود در ساختوساز و کاهش رشد صنعتی همچنان ادامه دارد، در حالی که قیمت جهانی طلا به طرز قابل توجهی افزایش یافته و چالشهای جدی در صندوقهای بازنشستگی به وجود آمده است. این گزارش به تحلیل دقیق این تحولات و اثرات آنها بر بخشهای مختلف اقتصادی کشور میپردازد.
رکود در ساختوساز:
چشمانداز منفی برای بازار مسکن شاخص مدیران خرید ساختمان در کشور، برای نهمین ماه متوالی در فاز رکود قرار دارد. هرچند افزایش قیمت مسکن باعث ایجاد تحرک نسبی در بازار شده، اما فعالان این حوزه به دلیل چشمانداز منفی اقتصادی و وضعیت نامساعد تقاضا، امیدی به بهبود این وضعیت ندارند. علاوه بر این، عدم توان مالی متقاضیان خرید مسکن، ادامه رکود در بخش ساختوساز را تقویت کرده است. کارشناسان پیشبینی میکنند که تا پایان سال ۱۴۰۳، این رکود ادامه یابد و تحولات مثبت در این بازار دور از دسترس باشد.
رکود در صنعت:
کاهش تولید و چالشهای انرژی از پاییز ۱۴۰۲، بخش صنعت کشور با چالشهای جدی روبهرو شده است. رشد صنعتی که پیشتر به عنوان یکی از محرکهای اصلی اقتصاد ایران شناخته میشد، در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته و به حالت رکود نزدیک شده است. تولید در صنایع کلیدی مانند خودرو، فلزات پایه و ماشینآلات با روند منفی همراه بوده است. کارشناسان عامل اصلی این رکود را کمبود انرژی و افزایش هزینههای تولید میدانند که به شدت بر عملکرد این صنایع تاثیر گذاشته است. در این شرایط، بسیاری از واحدهای صنعتی در تلاش برای کاهش هزینهها و بهبود بازدهی خود هستند، اما چشمانداز بهبود وضعیت، به دلیل مشکلات اساسی در زیرساختها و تأمین انرژی، نامعلوم است.
فرسودگی خودروهای کشور:
تهدیدی برای ایمنی جادهها یکی از چالشهای بزرگ دیگر کشور در بخش حملونقل، فرسودگی ناوگان خودرویی است. طبق آمارهای منتشرشده، ۳۷ درصد از خودروهای در حال تردد در کشور فرسوده هستند که این موضوع نه تنها به کاهش ایمنی جادهها منجر میشود، بلکه هزینههای بالای نگهداری و تعمیرات را نیز به دنبال دارد. این وضعیت همچنین در افزایش آلودگی هوا و مصرف سوخت نیز نقش دارد. متخصصان تأکید دارند که نوسازی و بهروزرسانی ناوگان خودرویی کشور به یک اولویت فوری تبدیل شده است تا خطرات ناشی از خودروهای فرسوده کاهش یابد.
بحران صندوق بازنشستگی:
چالش مالی شدید وضعیت صندوقهای بازنشستگی در ایران، به ویژه در سال ۱۴۰۱، بحرانی بوده است. بر اساس گزارشهای رسمی، هزینههای پرداختی این صندوقها در سال گذشته ۸ برابر منابع موجود آن بوده و ۸۵ درصد از بودجه این صندوقها از سوی دولت تأمین شده است. این عدم توازن مالی، نشاندهنده مشکلات ساختاری در سیستم تأمین اجتماعی کشور است که تهدیدی جدی برای پایدار بودن این صندوقها در آینده به شمار میرود. کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که در صورت عدم اصلاحات اساسی در این بخش، مشکلات مالی صندوقهای بازنشستگی به بحرانهای اجتماعی و اقتصادی بزرگتری منجر خواهد شد.
افزایش قیمت جهانی طلا:
تأثیرات ناشی از تنشهای اقتصادی جهانی بازار جهانی طلا در روزهای اخیر شاهد افزایش چشمگیر قیمتها بوده است و طلا از مرز ۲۹۰۰ دلار در هر اونس عبور کرده است. این افزایش قیمت عمدتاً به دلیل تعرفههای جدید آمریکا بر واردات چین و ضعف اقتصادی در ایالات متحده رخ داده است. این تحولات جهانی بهویژه در شرایط عدم ثبات اقتصادی داخلی، باعث تقاضای بیشتر برای طلا به عنوان دارایی امن شده و قیمت این فلز گرانبها را در بازارهای جهانی بالا برده است. این روند میتواند بر بازارهای داخلی نیز تأثیرگذار باشد و به افزایش تقاضا برای طلا و نوسانات قیمتی در کشور منجر شود.
وضعیت متفاوت بازار خودرو:
افزایش قیمتها و تغییرات سیاستی بازار خودرو در ایران در روزهای اخیر وضعیت متفاوتی را تجربه کرده است. قیمت خودروهای داخلی بهطور متوسط ۱۳ درصد افزایش یافته و خودروهای مونتاژی نیز با رشد قیمت ۸ درصدی مواجه شدهاند. در مقابل، قیمت خودروهای وارداتی کاهش ۱۳ درصدی را تجربه کرده است. این تغییرات ناشی از تغییرات سیاستهای تجاری، نوسانات ارزی و تقاضای متفاوت برای انواع خودروها در بازار است. در حالی که افزایش قیمتها در خودروهای داخلی و مونتاژی قابل توجه است، کاهش قیمت خودروهای وارداتی میتواند نشاندهنده تغییر در الگوی تقاضا و واردات باشد.
به گزارش اقتصادنگار این تحولات نشاندهنده چالشهای جدی پیش روی اقتصاد ایران است. رکود در ساختوساز و صنعت، بحران صندوقهای بازنشستگی و وضعیت نامساعد در بازار خودرو و انرژی، از جمله مشکلاتی است که نیازمند اصلاحات اساسی و توجه فوری سیاستگذاران اقتصادی است.
در عین حال، افزایش قیمت جهانی طلا و تأثیر آن بر بازار داخلی نیز باید مدنظر قرار گیرد، زیرا این نوسانات میتواند بر سایر بخشهای اقتصادی تأثیرات مهمی بگذارد.
