فلز سرخ روی خط داغ بازارهای جهانی؛ ایران، تنها تماشاگر؟

اقتصادنگار – در روزهایی که بورس کالای شیکاگو و کامکس آمریکا آتش به جان فلزات انداخته‌اند و قیمت هر تن مس از مرز ۱۲ هزار دلار گذشته، در خیابان حافظ تهران، تابلوی نمادهای فلزات اساسی، بی‌تفاوت و بی‌رمق باقی مانده است.
جهش تاریخی قیمت فلز سرخ در بازار آمریکا اگرچه تیتر رسانه‌ها و میز تحلیل بانک‌های سرمایه‌گذاری را به تسخیر خود درآورده، اما در بورس تهران، خبری از واکنش جدی در نمادهایی مانند فملی، فباهنر و سایر غول‌های معدنی نیست. چرا؟
پاسخ ساده است: قیمت‌گذاری، همچنان با چشمان بسته به بورس لندن دوخته شده، نه آنچه در قلب سیاست‌گذاری پولی ایالات متحده می‌گذرد.
جهش ۲۵ درصدی در کامکس؛ سکوت در LME
در بازار کامکس (COMEX) آمریکا، قیمت مس به سقف تاریخی ۵.۷۷ دلار به‌ازای هر پوند رسیده؛ معادل ۱۲,۱۲۵ دلار به ازای هر تن. این در حالی است که در بورس فلزات لندن (LME)، قیمت‌ها در حوالی ۹,۶۴۰ دلار متوقف شده‌اند—شکاف قابل توجهی برابر با بیش از ۲۵ درصد.
بازاری که روزگاری هماهنگ با لندنی‌ها نفس می‌کشید، حالا راه خودش را می‌رود.
علت واگرایی: سیاست‌گذاری آمریکا و تعرفه‌های ترامپی
این گپ قیمتی، بی‌دلیل نیست. از یک‌سو، بازار آمریکا به پیشواز تغییرات در ساختار سیاست پولی ایالات متحده رفته است.
زمزمه‌های کناره‌گیری جروم پاول، افزایش احتمال کاهش نرخ بهره و سیگنال‌های خزانه‌داری ترامپ برای اجرای سیاست‌های انبساطی، همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا سرمایه‌ها به‌سوی دارایی‌های واقعی مانند فلزات سرازیر شوند.
از سوی دیگر، تعرفه‌های سنگین بر واردات صنعتی، به‌ویژه فلزات، باعث شده تقاضای داخلی آمریکا برای مس شدت گیرد. این روند، منجر به جهشی تقاضامحور در قیمت‌ها شده است—روندی که LME با توجه به رکود در اقتصاد چین، فعلاً همراهی‌اش نکرده است.
ایران؛ اسیر قیمت‌های محتاطانه‌ی لندن
در این میان، شرکت‌های بورسی ایران در یک ساختار بسته گرفتار شده‌اند. مبنای فروش داخلی و صادراتی مس در ایران، میانگین ماهانه قیمت LME است، نه قیمت لحظه‌ای بازار کامکس.
بنابراین، حتی اگر قیمت مس در شیکاگو به ۱۵ هزار دلار برسد، تا زمانی که بورس لندن رشد نکند، برای «فملی» و «فباهنر» چیزی جز تیتر خبری نخواهد بود.
در واقع، صعود قیمت در آمریکا، تنها زمانی در ترازنامه شرکت‌های ایرانی دیده می‌شود که قیمت LME هم بالا برود—آن‌هم با تأخیر چند هفته‌ای تا میانگین‌گیری ماهانه کامل شود.
رشد سودآوری؟ فعلاً خبری نیست
ساختار بسته قیمت‌گذاری باعث شده بازار سرمایه ایران واکنشی همزمان و شفاف به تحولات جهانی نداشته باشد.
سرمایه‌گذاران همچنان با سردرگمی به تابلوهای معاملاتی نگاه می‌کنند؛ با این پرسش بی‌پاسخ:
«اگر قیمت جهانی بالا رفته، چرا سهام من تکان نمی‌خورد؟»
پاسخ، جایی در فرمول‌های پیچیده‌ بورس کالا، وابستگی به LME و نبود نگاه پویا در قیمت‌گذاری نهفته است.
آیا همگرایی دوباره ممکن است؟
تا همین اواخر، قیمت‌های بازار آمریکا و لندن، به‌صورت طبیعی هم‌جهت حرکت می‌کردند. اما شکاف فعلی زنگ خطر واگرایی ساختاری را به صدا درآورده.
اگر تعرفه‌های آمریکا و رکود چین به‌صورت متضاد ادامه یابند، بازار کامکس و LME ممکن است برای مدت طولانی، به مسیرهای جداگانه بروند.
اما بسیاری از تحلیلگران باور دارند در بلندمدت، فشارهای بنیادی از جمله عرضه محدود، تقاضای زیرساختی و توازن تجاری، این شکاف را کاهش خواهد داد.
مگر آنکه ساختار قدرت در بازار جهانی فلزات دچار بازنویسی کامل شود.
رشد تاریخی قیمت مس در بازار آمریکا، در کوتاه‌مدت تأثیری بر سودآوری شرکت‌های ایرانی ندارد.
قیمت‌گذاری ایران وابسته به بورس لندن است، نه بازارهای نوسانی آمریکا.
سرمایه‌گذاران باید بیش از تیترهای جهانی، میانگین ماهانه LME را زیر نظر بگیرند.
شکاف قیمت میان COMEX و LME، یک فرصت برای بازنگری در نظام قیمت‌گذاری صادراتی ایران است.