جهش پرریسک بازار طلا و ارز؛ ماه ربیع، رونق معاملات و سایه انتظارات تورمی

اقتصادنگار – بازار طلا و ارز ایران، در آستانه ماه ربیع‌الاول، بار دیگر صحنه نوساناتی شدید و پرریسک شده است؛ نوساناتی که نه‌تنها بر پایه منطق عرضه و تقاضای سنتی این بازار شکل نگرفته، بلکه بیش از هر زمان دیگر تحت تأثیر انتظارات تورمی، تحولات سیاسی و سیگنال‌های ارزی قرار دارد. آنچه این روزها از پشت ویترین طلافروشی‌ها تا تالارهای معاملات ارزی مشاهده می‌شود، بیانگر هجوم سرمایه‌های خرد به بازارهای امن و شبه‌امن است؛ مسیری که با وجود جذابیت ظاهری، به‌شدت پرمخاطره شده است.
طلا؛ پناهگاه سرمایه‌های سرگردان
بیش از ۶۰ درصد سرمایه‌گذاران خرد، همچنان طلا و سکه را به‌عنوان گزینه‌ای برای حفظ ارزش دارایی‌هایشان انتخاب می‌کنند. این روند در روزهای پایانی ماه صفر شتاب گرفت و با حلول ماه ربیع‌الاول، به دلیل افزایش مراسمات عقد و ازدواج، تقاضا برای مصنوعات طلا نیز جان تازه‌ای گرفته است. بررسی میدانی اقتصادنگار نشان می‌دهد که بخش عمده خریداران، ترجیح می‌دهند طلای دست دوم یا آب‌شده تهیه کنند تا از پرداخت اجرت‌های سنگین ساخت فرار کنند.
با این حال، این تقاضای فصلی عامل اصلی رشد قیمت‌ها نیست. بازیگران اصلی این صحنه، دو متغیر کلیدی‌اند: افزایش نرخ ارز تا کانال ۹۴ هزار تومان و صعود قیمت جهانی طلا به محدوده ۳۳۷۱ دلار در هر اونس. این دو عامل، موتور محرکه رشد قیمت‌ها در هفته‌های اخیر بوده‌اند و موجب شده‌اند که حباب قیمت سکه در مقاطع اخیر حتی افزایش یابد.
حراج سکه؛ سیاست بانک مرکزی و اثرات احتمالی
بانک مرکزی وعده داده است که در روزهای آتی، با هدف تنظیم بازار، عرضه گسترده سکه از محل حراجی‌های رسمی را آغاز کند. این سیاست، در صورت اجرای موفق، می‌تواند بخشی از تقاضای سفته‌بازانه را مهار و حباب قیمتی را کاهش دهد. اما کارشناسان هشدار می‌دهند: تا زمانی که نرخ ارز در وضعیت بی‌ثبات فعلی باقی بماند، هرگونه سیاست کنترلی اثر کوتاه‌مدت خواهد داشت.
انتظارات تورمی؛ سوخت اصلی بازار
آنچه بازار طلا را در وضعیت کنونی نگه داشته، بیش از هر چیز، انتظارات تورمی ناشی از فضای سیاسی و اقتصادی کشور است. زمزمه‌هایی از احتمال تشدید تنش‌های منطقه‌ای، از جمله سناریوی رویارویی نظامی میان ایران و رژیم صهیونیستی، و همچنین ابهامات مذاکرات با اروپا، باعث شده تا سرمایه‌گذاران خرد و حتی بخشی از فعالان بزرگ‌تر بازار، به دنبال پناهگاه امن‌تری برای دارایی‌های خود باشند.
به گفته فعالان بازار، اگر نرخ دلار در محدوده ۹۳ هزار تومان تثبیت شود، طلای ۱۸ عیار بین ۷٫۶ تا ۷٫۷ میلیون تومان و سکه طرح جدید در حدود ۸۴ میلیون تومان باقی خواهد ماند. اما در صورت عبور دلار از این مرز و استمرار رشد اونس جهانی، بازار طلا بار دیگر شاهد جهش‌های تازه خواهد بود.
ریسک سرمایه‌گذاری در اوج نوسان
در شرایطی که قیمت‌ها به‌صورت لحظه‌ای تعیین می‌شود و بازار از شفافیت کافی برخوردار نیست، ریسک سرمایه‌گذاری در طلا و ارز بسیار بالاست. تجربه هفته‌های اخیر نشان داده است که ورود بی‌محابا به این بازار می‌تواند به زیان‌های سنگین منجر شود، به‌ویژه برای سرمایه‌گذاران خردی که به امید کسب سود کوتاه‌مدت اقدام به خرید می‌کنند.
اکنون قیمت طلای ۱۸ عیار در بازار آزاد ۷٫۷ تا ۷٫۸ میلیون تومان، سکه تمام‌بهار آزادی ۸۶ میلیون تومان، نیم‌سکه ۴۴٫۸ میلیون تومان، ربع‌سکه ۲۶٫۵ میلیون تومان و سکه یک‌گرمی ۱۴٫۴ میلیون تومان است. در بازار ارز نیز دلار آزاد حول ۹۴ هزار تومان نوسان دارد، در حالی که نرخ توافقی آن در بازار متشکل به حدود ۷۲ هزار تومان رسیده است.
چشم‌انداز کوتاه‌مدت؛ آیا حباب می‌ترکد؟
پاسخ این پرسش، به دو محور گره خورده است: ثبات ارزی و خبرهای سیاسی مؤثر بر انتظارات. اگر مذاکرات با اروپا به نتیجه‌ای مثبت برسد و نرخ ارز در مسیر اصلاح قرار گیرد، می‌توان انتظار داشت که بخشی از حباب فعلی شکسته شود. اما اگر نوسانات ارزی تداوم یابد، بازار طلا همچنان جذابیت سفته‌بازی خود را حفظ خواهد کرد.