تسهیلات حمایتی و برنامه‌های اسکان موقت؛ چالش‌ها و فرصت‌های بازسازی پس از جنگ ۱۲ روزه

اقتصادنگار – جنگ ۱۲ روزه اخیر با رژیم صهیونیستی که خسارات گسترده‌ای به زیرساخت‌های مسکونی کشور وارد کرد، یک بار دیگر ضرورت حضور فعال و هماهنگ دولت، شهرداری و نهادهای مالی در بازسازی و تسهیل زندگی آسیب‌دیدگان را برجسته ساخت. در این میان، بسته‌های حمایتی دولت، تسهیلات بدون سپرده بانک مسکن و برنامه‌های اسکان موقت شهرداری تهران، اقداماتی ارزشمند و قابل تقدیر هستند، اما این گام‌ها باید با سرعت و کیفیتی بالاتر دنبال شود تا از بروز بحران‌های انسانی و اجتماعی جلوگیری شود.
برآورد خسارات و نیازهای مالی؛ بیش از ۳ هزار میلیارد تومان برای بازسازی
مطابق آخرین گزارش‌ها، بیش از ۸ هزار واحد مسکونی در تهران و سایر شهرها در جریان حملات آسیب دیده‌اند که ۴۰۰ تا ۵۰۰ واحد نیازمند نوسازی کامل و مابقی تعمیرات جزئی یا متوسط هستند. برآوردهای اولیه بنیاد مسکن حکایت از نیاز بیش از ۳ تا ۴ هزار میلیارد تومان برای تأمین هزینه‌های بازسازی دارد که رقم قابل توجهی است و نشان از وسعت خسارات وارد شده دارد.
تسهیلات حمایتی؛ تسهیلات بدون سپرده و با شرایط آسان اما محدود
اعطای تسهیلات بدون سپرده و خرید اوراق، با سقف ۲۵۰ میلیون تومان برای بازسازی واحدهای مسکونی و ۲۰۰ میلیون تومان برای واحدهای تجاری، اقدامی مهم در حمایت از آسیب‌دیدگان است. با این حال، این رقم در برابر حجم واقعی نیازهای بازسازی و تعمیرات گسترده، چندان چشمگیر به نظر نمی‌رسد و لازم است با برنامه‌ریزی دقیق‌تر، منابع مالی بیشتری به این بخش اختصاص یابد.
اسکان موقت؛ تسهیلات قابل توجه اما نیازمند تسریع در اجرا
شهرداری تهران با اختصاص هتل‌ها و پرداخت ودیعه و اجاره‌بهای بالای اسکان موقت، تلاش می‌کند باری از دوش آسیب‌دیدگان بردارد. این حمایت‌ها، هرچند قابل تقدیر، اما باید در چارچوب برنامه‌ای شفاف و با سرعت عمل بالا اجرایی شوند تا آرامش روانی و امنیت جانی آسیب‌دیدگان هر چه سریع‌تر تأمین شود.
چالش‌ها و نکات قابل تأمل
یکی از نگرانی‌های اصلی، احتمال کندی روند بازسازی و عدم هماهنگی کامل میان دستگاه‌های مختلف است. تغییر مجری پروژه‌ها و برخی ناهماهنگی‌ها می‌تواند منجر به طولانی شدن فرآیند بازسازی شود. تجربه‌های پیشین نیز نشان داده است که بدون مدیریت کارآمد و یکپارچه، پروژه‌های بازسازی دچار توقف‌ها و اتلاف منابع خواهند شد.
همچنین، ضرورت دارد توجه ویژه‌ای به بازسازی واحدهای مسکونی با تاکید بر استانداردهای مقاوم‌سازی و استفاده از فناوری‌های نوین صورت گیرد تا ضمن بازسازی سریع، کیفیت و دوام سازه‌ها تضمین شود.
ضرورت مدیریت یکپارچه و شفافیت در اجرا
برای دستیابی به بازسازی موثر، همه نهادها باید در چارچوب هماهنگی دقیق و با شفافیت کامل عمل کنند و گزارش‌های مستمر از پیشرفت پروژه‌ها به مردم ارائه دهند. اعطای تسهیلات و خدمات باید با سرعت، عدالت و بدون بروکراسی‌های دست و پاگیر صورت گیرد تا اعتماد عمومی به روند بازسازی حفظ شود.
در مجموع، دولت، شهرداری و بانک‌ها با بسیج امکانات و ارایه بسته‌های حمایتی گام‌های اولیه مناسبی در بازسازی مساکن آسیب‌دیده برداشته‌اند، اما ادامه روند بازسازی نیازمند تسریع، هماهنگی بیشتر و اختصاص منابع مالی گسترده‌تر است تا در آینده نزدیک، امنیت و رفاه خانواده‌های آسیب‌دیده به شکل پایدار تأمین شود.